Το κενό του νόμου που επέτρεψε την έκρηξη στην Πλάκα
- 29 ΣΕΠ 2026
O βασικός κανονισμός που διέπει τις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου σε εσωτερικούς χώρους, είναι ο Τεχνικός Κανονισμός Εσωτερικών Εγκαταστάσεων Φυσικού Αερίου με πίεση λειτουργίας έως και 500 mbar.
Υπάρχουν και σχετικές διατάξεις για τη συντήρηση, όπως και για τους κανόνες για τις Εταιρείες Διανομής Αερίου.
Τι δεν υπάρχει;
Η υποχρέωση όσων έχουν φυσικό αέριο για οικιακή χρήση, να εγκαθιστούν αυτόματο ηλεκτροδιακόπτη ασφαλείας, συσκευή που λειτουργεί ως αυτόματος «κόφτης», στην παραμικρή ένδειξη διαρροής φυσικού αερίου.
Και κάπως έτσι, εξερράγη το κτήριο στην Πλάκα και έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, με όλους όσοι έχουν λέβητες φυσικού αερίου στα σπίτια τους να ζουν σε καθεστώς τρόμου από εκείνη την ημέρα, γιατί το κράτος δεν προνόησε για τα βασικά.
Τι ευθύνες έχουμε οι πολίτες, βάσει νόμου όταν βάζουμε φυσικό αέριο
Οι βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του όποιου κινδύνου για όσους έχουν φυσικό αέριο σπίτι τους (στο μπαλκόνι και κυρίως σε εσωτερικό χώρο που δεν αερίζεται φυσικά), είναι να γίνεται η εγκατάσταση του πιστοποιημένου λέβητα (στα αγγλικά boiler) φυσικού αερίου αποκλειστικά από αδειοδοτημένους τεχνικούς εγκατάστασης ή κατάλληλους μηχανικούς, βάσει εγκεκριμένης μελέτης από διπλωματούχο μηχανολόγο.
Η αρμόδια Ελληνική Εταιρεία Διανομής Αερίου (ΕΔΑ) εγκρίνει τη μελέτη και κάνει την αυτοψία και τις πρώτες δοκιμές, μετά την εγκατάσταση, ώστε να βεβαιωθεί πως δεν υπάρχει διαρροή.
Το τελευταίο βήμα για την ενεργοποίηση της παροχής είναι η έκδοση Υπεύθυνης Δήλωσης Εγκαταστάτη. Από εκεί και πέρα, η ασφάλεια είναι στο χέρι μας. Οφείλουμε να κάνουμε ετήσια συντήρηση λέβητα, που είναι υποχρεωτική και κάπου εκεί τελειώνουν οι ευθύνες μας, βάσει νόμου.
Την ίδια ώρα, το φυσικό αέριο είναι άοσμο και άχρωμο, πράγμα που σημαίνει πως δεν μπορούμε να καταλάβουμε μια διαρροή, παρά μόνο όταν είναι αργά. Η δυσάρεστη οσμή που φτάνει κάποια στιγμή στη μύτη μας, οφείλεται στα μόρια ιχνηλάτες, τις ειδικές χημικές ενώσεις που προστίθενται τεχνητά, για λόγους ασφαλείας.
Άρα, αν τυχόν μυρίσουμε κάτι σαν χαλασμένο αυγό, καλούμε αμέσως σε βοήθεια γιατί υπάρχει μεγάλη επικινδυνότητα.
Όπως βέβαια, είπε στον 98.4 ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης, ο οποίος ασχολείται με εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και κάνει μελέτες, επιβλέψεις και συντηρήσεις με την ιδιότητα του τεχνικού, ο πονοκέφαλος του «μην τυχόν» μπορεί να εξαλειφθεί με έναν πολύ απλό τρόπο: την εγκατάσταση αυτόματου ανιχνευτή εκρηκτικών αερίων.
Η συσκευή που χρειάζεσαι αν έχεις φυσικό αέριο
Ο ανιχνευτής τοποθετείται στον χώρο (κοντά στον λέβητα ή την κουζίνα) και συνδέεται καλωδιακά ή ασύρματα με μια ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα, η οποία εγκαθίσταται πάνω στην κεντρική σωλήνωση παροχής αερίου -συνήθως δίπλα στον μετρητή ή στην είσοδο του κτηρίου.
Μόλις ο αισθητήρας ανιχνεύσει συγκέντρωση αερίου -πολύ πριν φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα έκρηξης-, παράγει έναν πολύ δυνατό ήχο και στέλνει σήμα στο κινητό (εφόσον προτιμήσουμε αυτόν που συνδέεται με WiFi). Αυτομάτως κλείνει η παροχή αερίου στον σωλήνα.
Στις προδιαγραφές ασφαλείας αναφέρεται ότι η βαλβίδα πρέπει να είναι «χειροκίνητης επαναφοράς», πράγμα που σημαίνει ότι αν κλείσει λόγω διαρροής, δεν ξανανοίγει μόνη της όταν καθαρίσει ο αέρας. Πρέπει να το κάνει ειδικός τεχνίτης, αφού πρώτα εξασφαλίσει ότι δεν υπάρχει διαρροή.
Για το πλήρες σύστημα θα χρειαστείτε από 60 έως 120 ευρώ. Για τον υδραυλικό ή τον τεχνικό αερίου που θα το εγκαταστήσει θέλετε από 50 έως 100 ευρώ. Μετά, θα δώσετε άλλα 30 με 60 ευρώ, για την καλωδίωση από τον ανιχνευτή προς την ηλεκτροβαλβίδα και την παροχή ρεύματος, δουλειά που συνήθως αναλαμβάνει ο ίδιος τεχνικός αερίου.
Επισημαίνεται πως για λόγους ασφαλείας, την εγκατάσταση της ηλεκτροβαλβίδας στη σωλήνωση παροχής, την αναλαμβάνει αποκλειστικά αδειούχος τεχνικός εγκαταστάσεων αερίου.
Συνολικά λοιπόν, θα πρέπει να δώσετε από 130 έως 220 ευρώ, για να έχετε το κεφάλι σας ήσυχο.
Ο κύριος Χριστοδουλίδης πρόσθεσε πως «αυτή η συσκευή μπαίνει στο ταβάνι του δωματίου της κουζίνας, όπου είναι η συσκευή που καίει το φυσικό αέριο και συνδέεται με μία ηλεκτροβάνα.
Σήμερα δεν είναι υποχρεωτική στην ελληνική νομοθεσία για οικιακούς χώρους -μόνο για επαγγελματικούς-, κάτι που θα έπρεπε να αλλάξει αύριο το πρωί. Να επικαιροποιηθεί δηλαδή, ο τεχνικός κανονισμός φυσικού αερίου για εσωτερικές εγκαταστάσεις, κυρίως για οικιακές εγκαταστάσεις, ώστε να είναι υποχρεωτική η εγκατάσταση συστήματος αυτόματης ανίχνευσης διαρροής αερίου».
Τι άλλο πρέπει να αλλάξει σήμερα, για την ασφάλεια όλων
Όπως είπε ο κύριος Χριστοδουλίδης, αν ήταν υποχρεωτική η εγκατάσταση ανιχνευτή στην Ελλάδα, δεν θα γινόταν η έκρηξη στην Πλάκα.
Πέραν της αλλαγής αυτής στον Τεχνικό Κανονισμό Φυσικού Αερίου, ο κύριος Χριστοδουλίδης πρότεινε και κάτι ακόμα: «Ναι μεν ο κανονισμός λέει ότι κάθε τέσσερα χρόνια πρέπει να γίνονται περιοδική έλεγχοι, αναφορικά με την στεγανότητα της εγκατάστασης -δηλαδή να γίνεται ένας έλεγχος ώστε να αποδεικνύεται και να πιστοποιείται ότι είναι ικανοποιημένη η εγκατάσταση-, ωστόσο το έγγραφο αυτό το εκδίδει ο πιστοποιημένος τεχνικός και το δίνει στον πελάτη. Θα έπρεπε να ανεβαίνουν σε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα, ώστε να υπάρχει ξεκάθαρη εγγύηση ότι ο ιδιοκτήτης κάνει τους προβλεπόμενους ελέγχους και να και τα πιστοποιητικά.
Αυτό δεν υπάρχει εδώ. Ποιος το ελέγχει; Κανείς δεν το ελέγχει, βάσει νόμου. Γίνονται δειγματοληπτικά, ενώ θα έπρεπε να «χτυπάει» κόκκινο στην υπηρεσία όταν δεν γίνεται η συντήρηση στην προβλεπόμενη ημερομηνία».
Έτσι, δεν θα κάνει ο καθένας ό,τι θέλει με κίνδυνο της ζωής του, αλλά και άλλων ζωών, όπως συμβαίνει μέχρι τώρα.
Τα άλλα συστήματα που μπορούν να σε σώσουν
Στα AirBnB συνηθίζουμε να διαβάζουμε στις προσφερόμενες υπηρεσίες, πως «το κατάλυμα έχει ανιχνευτή μονοξειδίου του άνθρακα CO». Μπαίνει σε χώρους με συσκευές καυσίμου -λέβητες, τζάκια ή σόμπες- και εάν εντοπιστεί αόρατο, άοσμο και επικίνδυνο αέριο «χτυπάει» συναγερμός. Μπορείτε να βρείτε κάποιον τέτοιον ανιχνευτή, από την τιμή των 25 ευρώ.
Υπάρχει και η «έξυπνη» επιλογή, δηλαδή ο «έξυπνος ανιχνευτής» (Smart / IoT) που συνδέεται στο WiFi ή αν έχετε Smart Home, με τον κεντρικό πίνακα συναγερμού, με το κόστος να είναι μεταξύ 160 και 280 ευρώ, για τα υλικά και την εγκατάσταση.
Εάν λοιπόν, υπάρξει διαρροή ενώ λείπουμε από το σπίτι, στέλνει ειδοποίηση στο κινητό. Μπορεί να προγραμματιστεί ώστε να κόβει το ρεύμα σε συγκεκριμένες πρίζες, ώστε να μην προκληθεί σπινθήρας. Μπορεί και να προγραμματιστεί για την ενεργοποίηση του συστήματος εξαερισμού.
Προφανώς υπάρχουν επιλογές και για κεντρικά συστήματα ανίχνευσης για πολυκατοικίες και επαγγελματικά κτήρια, όπως και πολυζωνικοί πίνακες ανίχνευσης, με έναν κεντρικό πίνακα στον οποίο συνδέονται πολλαπλοί αισθητήρες τοποθετημένοι σε διαφορετικά διαμερίσματα ή υποδομές (π.χ. υπόγεια, λεβητοστάσια).
Επειδή ωστόσο, ζεις στη χώρα του «ό,τι προαιρείσθε» με συνέπεια να κινδυνεύουμε όλοι, δεν είναι υποχρεωτικά.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.