Οι Bolsonaros επέστρεψαν – Πώς κέρδισαν τον α’ γύρο των εκλογών χωρίς τον Jair στο ψηφοδέλτιο
- 6 ΟΚΤ 2026
Όσο η ώρα περνούσε και τα νούμερα των exit polls μετατρέπονταν σε πραγματικά ποσοστά, ένα πράγμα άρχισε να γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο: η χώρα που πριν από μερικά χρόνια έμοιαζε να έχει γυρίσει την πλάτη στον Jair Bolsonaro, θα ξυπνούσε με το όνομά του στα χείλη.
Εκατομμύρια Βραζιλιάνοι προσήλθαν την Κυριακή (04/10) στις κάλπες και χάρισαν στην Ακροδεξιά την πιο ηχηρή νίκη της από το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας, το 1985.
Απέναντι από τον 80χρονο αριστερό εν ενεργεία πρόεδρο, Luiz Inácio Lula da Silva, βρέθηκε ο μεγαλύτερος γιος του πρώην προέδρου, ο γερουσιαστής Flávio Bolsonaro.
Ο 71χρονος πρώην πρόεδρος, ο οποίος βρίσκεται υπό κατ’ οίκον περιορισμό, εκτίοντας ποινή 27 ετών για την απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης Lula με πραξικόπημα, το 2022, παρακολούθησε από τον χώρο κράτησής του τον πρωτότοκο γιο του να σημειώνει μια αναπάντεχη νίκη επί του απερχόμενου προέδρου της κεντροαριστεράς, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών. Οι δύο άνδρες θα αναμετρηθούν τώρα σε έναν δεύτερο και πολύ σκληρό γύρο στις 25 Οκτωβρίου.
Πώς είναι λοιπόν δυνατόν, ο γιος ενός καταδικασμένου συνωμότη, ο οποίος και ο ίδιος βρίσκεται υπό ποινική έρευνα για διαφθορά, να εμφανίζεται πλέον ως φαβορί απέναντι στον Lula, ένα παγκόσμιο σύμβολο της σοσιαλδημοκρατικής Αριστεράς;
Η οικονομική δυσαρέσκεια, η αντίδραση ενάντια στις κοινωνικές και πολιτισμικές αλλαγές, η πόλωση και διάβρωση των δημοκρατικών εγγυήσεων, συγκαταλέγονται μεταξύ των λόγων που οδηγούν τους ψηφοφόρους σε ευρωπαϊκές και μη χώρες, να στρέφονται προς ηγέτες της Ακροδεξιάς.
Στη Βραζιλία, ο Lula και οι υποστηρικτές του προσθέτουν στην παραπάνω λίστα με τους λόγους και την ξένη παρέμβαση, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Trump προσπαθεί να γείρει την πλάστιγγα υπέρ του Bolsonaro μέσω δασμών, ανακλήσεων visa και χρηματοδότησης από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ οργανώσεων που αντιτίθενται στο Ανώτατο Δικαστήριο της Βραζιλίας.
Το τι θα σήμαινε μια προεδρία του Flávio Bolsonaro, αναλυτές επισημαίνουν μεταξύ άλλων ότι η Ουάσιγκτον θα αποκτούσε έναν ακόμη υποταγμένο εταίρο στη Λατινική Αμερική, ενώ δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να χορηγηθεί χάρη στον πατέρα του και αμνηστία στους ταραξίες που εισέβαλαν και προκάλεσαν ζημιές στο Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, στο Μέγαρο του Εθνικού Κογκρέσου και στο Προεδρικό Μέγαρο «Πλανάλτο» στη Μπραζίλια, στις 8 Ιανουαρίου 2023.
Πριν φτάσουμε όμως σε αυτά που πρόκειται, όπως όλα δείχνουν, να συμβούν, ας δούμε πώς κατάφερε η οικογένεια Bolsonaro να βρεθεί ξανά, τόσο γρήγορα και τόσο μαζικά, στο κέντρο της πολιτικής σκηνής της Βραζιλίας.
Και λέμε μαζικά, καθώς εκτός από τον Flávio Bolsonaro, ο οποίος είναι μια ανάσα πριν αναλάβει την προεδρία, και η σύζυγός του Jair, Michelle και ο γιος του, Carlos, είναι εκλεγμένοι Γερουσιαστές, ενώ ο μικρότερος γιος του, ο 28χρονος Jair Renan Bolsonaro αλλά και ο αδερφός του, Renato, εκλέχθηκαν βουλευτές στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Όπως επισημαίνουν πολιτικοί επιστήμονες, ο Bolsonaro δεν είναι πλέον απλώς ένα πρόσωπο, αλλά περισσότερο μια ιδέα, η οποία μάλιστα, βρίσκει σήμερα μεγαλύτερη απήχηση στους Βραζιλιάνους, από οποιαδήποτε άλλη.
Η στροφή της Βραζιλίας προς τα δεξιά διαμορφώνεται εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Οι Βραζιλιάνοι είναι από καιρό πιο συντηρητικοί σε κοινωνικά θέματα από ό,τι θα μπορούσε να υποδηλώνει η πολιτική σκηνή της χώρας, ιδίως σε ζητήματα όπως οι αμβλώσεις ή οι γάμοι ομόφυλων ζευγαριών. Πάνω από το ένα τέταρτο των Βραζιλιάνων είναι πλέον ευαγγελικοί χριστιανοί, σε σύγκριση με ένα 9% το 1991, ενώ τα βίαια εγκλήματα έχουν εντείνει τα αιτήματα για αυστηρότερη αστυνόμευση και μεγαλύτερη και πιο εύκολη πρόσβαση στα όπλα.
Ο ραγδαία αναπτυσσόμενος τομέας της αγροβιομηχανίας της Βραζιλίας, ο οποίος τροφοδοτείται από την εκρηκτική αύξηση της κινεζικής ζήτησης για βραζιλιάνικη σόγια, βόειο κρέας και άλλα βασικά εμπορεύματα, έχει επίσης προσδώσει μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική επιρροή στις συντηρητικές αγροτικές περιοχές της χώρας. Την ίδια στιγμή, οι οικονομικές και πολιτικές κρίσεις υπό αριστερές κυβερνήσεις σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως για παράδειγμα στη Βενεζουέλα, γίνονται εύκολα «όπλα» στη φαρέτρα της δεξιάς ατζέντας να παρουσιάσουν την Αριστερά ως απειλή.
Ωστόσο, για δεκαετίες μετά το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας το 1985, το να δηλώνει κανείς ανοιχτά δεξιός στη Βραζιλία συνοδευόταν από ένα πολιτικό στίγμα. Αυτό άρχισε σταδιακά να αλλάζει καθώς μια νέα γενιά ψηφοφόρων ενηλικιώθηκε χωρίς να έχει αναμνήσεις και προσωπικά βιώματα από τα χρόνια της στρατιωτικής διακυβέρνησης.
Έτσι, για πολλούς από αυτούς, η σχέση τους με την εξουσία συνδέθηκε περισσότερο με τα σκάνδαλα διαφθοράς και την οικονομική αναταραχή επί της διακυβέρνησης του Εργατικού Κόμματος του Lula, παρά με τη σκοτεινή περίοδο της δικτατορίας.
Ο Jair Bolsonaro ήταν εκείνος που έδωσε φωνή σε αυτή την αλλαγή. Η άνοδός του έκανε παραπάνω από αποδεκτό για εκατομμύρια Βραζιλιάνους, να αγκαλιάσουν ανοιχτά τη Δεξιά, μετατρέποντας μια πολιτική ταυτότητα που επί χρόνια θεωρούνταν βαριά φορτισμένη σε ένα ισχυρό στοιχείο συλλογικής ταύτισης.
«Η σημερινή Βραζιλία είναι μια χώρα με κεντροδεξιά πολιτική κατεύθυνση», δήλωσε ο Brian Winter, επί χρόνια αναλυτής επί των θεμάτων για τη Λατινική Αμερική και αρχισυντάκτης του περιοδικού Americas Quarterly. «Η Βραζιλία της μπόσα νόβα και της σάμπα, η Βραζιλία που γνωρίζουν οι ξένοι και με την οποία μεγάλωσε ο Lula, έχει πλέον αντικατασταθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου. Αυτό που έχει αναδυθεί στη θέση της, είναι μια Βραζιλία με καπέλα καουμπόηδων, ζώνες με μεγάλες αγκράφες, τεράστιες εκκλησίες και mall. Δηλαδή, μία χώρα που έχει πλέον τόσα πολλά κοινά με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε.
Όπως και ο πατέρας του, ο Flávio παραμένει μια βαθιά διχαστική προσωπικότητα και μικρή απόδειξη αποτελεί το ότι, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το 40% των Βραζιλιάνων δεν θα τον ψήφιζαν ποτέ, ενώ ακόμη και οι ψηφοφόροι της δεξιάς αναφέρουν ότι απέχει πολύ από το να θεωρηθεί ο ιδανικός υποψήφιος.
Σε σχέση πάντως με τον πατέρα του, θεωρείται πιο έμπειρος πολιτικά και διαθέτει περισσότερες διασυνδέσεις από εκείνον. Βέβαια, η άλλη πλευρά του νομίσματος, θέλει το όνομά του να εμπλέκεται περισσότερο σε κατηγορίες διαφθοράς που είναι συνυφασμένες με τη βραζιλιάνικη πολιτική σκηνή.
Παρ’ όλα αυτά, το επίθετο Bolsonaro παραμένει η πιο ασφαλής επιλογή για μεγάλο μέρος της δεξιάς. Όπως εξηγεί ο Leonardo Barreto, πολιτικός επιστήμονας με έδρα τη Μπραζίλια, πρόκειται για ένα είδος «γνωστικής συντόμευσης» που υποδηλώνει αμέσως ένα σύνολο συντηρητικών αξιών.
«Υπάρχει η αντίληψη ότι κάποιος με αυτό το επώνυμο δεν θα προδώσει τον στόχο ή τις ιδέες που κρύβονται πίσω από το κίνημα», λέει ο Barreto. «Είσαι πιστός στον ηγέτη. Είσαι πιστός στην οικογένεια, επειδή πιστεύεις ότι διαθέτει κάποια ιδιαίτερη ιδιότητα».
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.