Πώς θα καταφέρεις να μην σε χειραγωγεί ποτέ κανείς
- 16 ΣΕΠ 2026
Και ο πιο έξυπνος άνθρωπος του κόσμου να είσαι, δεν παύει να είσαι άνθρωπος, με κατασκευαστικές ή επίκτητες αδυναμίες που κάποιοι επιχειρούν να εκμεταλλευτούν, ώστε να πάρουν ό,τι θέλουν από εσένα. Συνηθέστερα είναι κάτι που δεν θες να δώσεις, αλλά σε αναγκάζουν να το κάνεις, με ξεκάθαρους ή υπόγειους τρόπους.
Ήρθε η ώρα να μάθεις πώς δεν θα γίνεις ξανά υποχείριο κανενός. Τον τρόπο που θα διαλύσει κάθε απόπειρα να σε κατευθύνει σε διαδρομές που δεν θες να περπατήσεις, είτε γιατί πατάει στο συναίσθημα, είτε γιατί παίζει με τις ενοχές σου.
Οι σχολές της Cognitive Behavioral Therapy (CBT) και της Dialectical Behavior Therapy (DBT) διδάσκουν τεχνικές που μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε ξεκάθαρα ό,τι μας συμβαίνει, όσο και αν προσπαθεί κάποιος να θολώσει το τοπίο.
Ο πιο απλός είναι να απαντήσουμε, με ψυχραιμία και ειλικρίνεια, στις ερωτήσεις:
- τι έγινε,
- τι ειπώθηκε στην πραγματικότητα,
- με τι συμφωνήσαμε,
- τι υποθέσαμε,
- τι αποδεικτικά στοιχεία έχουμε.
Έτσι, έχουμε τη δυνατότητα να διαχωρίσουμε τα γεγονότα (τα δεδομένα) από τυχόν ερμηνείες που μπορεί να έχουμε δώσει και με αυτόν τον τρόπο προστατεύουμε την κρίση μας.
Τα έξι βήματα που κάνουν αδιαπραγμάτευτο το «όχι» σου
Καταλήγουμε στα στάνταρ μας
Για να μπορούμε να διαπραγματευτούμε μέχρι πού μπορούμε να φτάσουμε στην όποια συνθήκη, ποιο είναι δηλαδή το όριο μας για το καλό της συνολικής μας υγείας, πρέπει να είμαστε βέβαιοι για τα στάνταρ μας. Για όσα δηλαδή, μπορούμε να ανεχθούμε, για όσα δεν μπορούμε να ανεχθούμε, για εκείνα που δεν διαπραγματευόμαστε για κανένα λόγο και φυσικά, τις συνέπειες των αποφάσεων μας. Εάν δεν αποφασίσουμε εμείς για τα όρια μας, θα αποφασίσει κάποιος άλλος για εμάς.
Δεν απαντάμε ποτέ υπό πίεση
Όταν κάποιος μας λέει «πρέπει να αποφασίσεις τώρα», του εξηγούμε πως δεν συνηθίζουμε να παίρνουμε αποφάσεις υπό πίεση και ότι θα τον ενημερώσουμε σχετικά, όταν νιώσουμε έτοιμοι. Γενικά, κάθε φορά που νιώθουμε πίεση είναι καλό να θυμόμαστε πως πρέπει να ρίχνουμε ταχύτητα. Όχι να επιταχύνουμε. Κάτι άλλο που δεν κάνουμε είναι να αποφασίζουμε ενώ κατακλυζόμαστε από συναισθήματα (θυμό, ενοχή, φόβο, απελπισία). Σε τέτοιες περιπτώσεις, παίρνουμε ένα time out. Φεύγουμε από την κατάσταση που προκαλεί το συναίσθημα, πάμε μια βόλτα ή μιλάμε με κάποιον που εμπιστευόμαστε ή γράφουμε σε ένα χαρτί ό,τι μας έχει πειράξει και όταν πια, ξεφορτωθούμε αυτό που μας κατακλύζει, παίρνουμε μια απόφαση.
Ζητάμε διευκρινίσεις
Σου λένε «πάντα το κάνεις αυτό». Ή «όλοι πιστεύουν πως είσαι δύσκολος άνθρωπος». Τι κάνεις συνήθως; Προσπαθείς να υπερασπιστείς τον εαυτό σου. Λάθος. Δοκίμασε να ρωτήσεις «τι έκανα ακριβώς» ή «τι ακριβώς θες να αλλάξω;» ή «πότε έγινε αυτό που λες;»όταν σου αναφέρουν ένα παράδειγμα της «περίεργης» συμπεριφοράς σου, το οποίο δεν θυμάσαι. Oι ασαφείς κατηγορίες γίνονται πολύ πιο αδύναμες, όταν ζητάμε διευκρινίσεις.
Σταματάμε να υπερασπιζόμαστε τα «όχι» μας
Όταν βάζεις διακριτά όρια σε συμπεριφορές, έχεις την πολυτέλεια να μη χρειάζεται να «απολογείσαι» για αυτά. Ή να τα εξηγείς. Όποιος ξέρει από σεβασμό, ξέρει να σέβεται και το «ως εδώ και μη παρέκει» των άλλων, όπως σέβεται του ιδίου. Για να κάνεις τη ζωή σου πιο εύκολη, μπορείς να προπονηθείς. Δηλαδή, να επαναλαμβάνεις όποτε μπορείς φτάσεις όπως «όχι, δεν μπορώ» ή «δεν λειτουργεί για εμένα, αυτό που μου λες» ή «αποφάσισα να μην το κάνω», δίχως επεξηγηματική πρόταση. Χωρίς να προθέτεις δηλαδή, «γιατί» και τον όποιο λόγο.
Δεν διαπραγματευόμαστε τα όρια μας
Για να διαλύσεις τις προηγούμενες λειτουργίες σου, ώστε να μην πέσεις στην παγίδα να εξηγήσεις ή να απολογηθείς για τα όρια σου σε κάποιον που χρησιμοποιεί την εξήγηση σαν όπλο, αρκεί να θυμάσαι το JADE. Είναι το ακρωνύμιο που προκύπτει από τις λέξεις Justifying, Arguing, Defending και Explaining.
Αν σε οδηγούν σε δρόμο στον οποίον θα συναντήσεις την δικαιολόγηση, τη λογομαχία, την υπεράσπιση και την εξήγηση, λες απλά πως «καταλαβαίνω ότι διαφωνείς, αλλά η απάντηση μου παραμένει το “όχι”». Αν ο άλλος συνεχίζει την πορεία του -να μας πιέζει- επαναλαμβάνουμε (σαν broken record) την προηγούμενη φράση.
Δεν βγάζουμε συμπέρασμα από μια φορά
Όλοι έχουμε μοτίβα συμπεριφοράς, τα οποία χτίζονται με τα χρόνια. Για να τα αποδημήσουμε χρειάζεται προσπάθεια. Ένας απλός τρόπος για να καταλάβουμε αν κάποιος επιχειρεί να μας χειραγωγήσει, είναι να δούμε αν σέβεται το «όχι» μας, αν επιχειρεί επαναλαμβανόμενα να μας κάνει να αισθανθούμε τύψεις και ενοχές, αν επαναλαμβάνει συμπεριφορά για την οποία έχει απολογηθεί και αν σέβεται τα όρια, μόνο όταν τον συμφέρει.
Βλέπεις, όλα μπορούν να συμβούν μια φορά. Η επανάληψη ωστόσο, αποκαλύπτει πως δεν έτυχε, αλλά είναι τρόπος ζωής.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.