O Ανδρέας Finch αποτυπώνει το αθηναϊκό cult σε 3D έργα
Κάποτε συλλέκτης παιχνιδιών, σήμερα δημιουργός mixed media έργων που μοιάζουν με παιχνίδια αλλά αποτυπώνουν την decadance αλήθεια αυτής της πόλης. Επισκεφθήκαμε το εργαστήριο του Ανδρέα Finch.
- 12 ΦΕΒ 2026
Το λες και καρμικό. Την ώρα που συνεχίζεται στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων η εικαστική έκθεση με τα 3D περίπτερα του Ανδρέα Finch προσφέροντας στον επισκέπτη μια περιεκτική αναδρομή στο πώς εξελίχθηκαν κατασκευαστικά αλλά και κοινωνικά αυτές οι μικροσκοπικές επιχειρήσεις που αποτελούν μοναδική ιδιαιτερότητα των ελληνικών πόλεων, πετυχαίνω τον ίδιο πρώτη φορά έξω από το περίπτερο της γειτονιάς του, να ρωτάει για μπαταρίες.
«Είναι τρομερό πόσα διαφορετικά πράγματα χωράνε μέσα σε ένα τόσο δα κουβούκλιο», μου λέει μετά την πρώτη χειραψία.
Κατευθυνόμαστε προς το εργαστήριό του, σε ένα ημιυπόγειο κοντά στο Άλσος Παγκρατίου. Σε πλήρη αντίθεση με την οικονομία της πληροφορίας και την οργάνωση ανά χρονολογία που συνάντησα στον εκθεσιακό χώρο, εδώ με περίμενε μια κατάσταση χάους.
Κάθε τετραγωνικό εκατοστό ήταν κατειλημμένο, σε σημείο που οριακά δυσκολευόσουν να περάσεις – παλιά καλούπια, μήτρες από εκτυπώσεις, αμέτρητα εργαλεία, σφιγκτήρες, μπογιές, μισοτελειωμένα έργα, μακέτες, χαρτόνια, καλυμμένα όλα από μια ιδιαιτέρως επίμονη σκόνη σαν ταλκ που επιστρέφει όπως η άμμος στο βιβλίο του Μιχάλη Μαρκόπουλου.
«Η πλάκα είναι ότι μέσα στο χάος, ξέρω πού βρίσκονται τα πάντα, δεν χάνεται τίποτα».
Η απλή εξήγηση είναι ότι στο μικρό αυτό εργαστήριο συστεγάζεται και ένας κεραμίστας. Η βαθύτερη ουσία για αυτό το πανδαιμόνιο, απ’ την άλλη, οδηγεί στην ιδιοσυγκρασία του Ανδρέα Finch, ενός ανθρώπου που παραδέχεται με καμάρι ότι μεγάλωσε δίπλα στους παλιατζήδες, ενώ για χρόνια βιοποριζόταν ως συλλέκτης, κάνοντας τον μεσάζοντα σε αγοραπωλησίες προϊόντων.
Ακόμη θυμάται την πρώτη του επαφή με τον πολύχρωμο αχό της Ερμού, πίσω στις αρχές της δεκαετίας του 1990. «Όταν με πρωτοπήγαν οι γονείς μου στο Κέντρο, πρέπει να ήμουν εννιά χρονών· ήταν οι πιο ωραίες μέρες της ζωής μου», θυμάται ο ίδιος, με μία έκφραση έξαψης να σχηματίζεται αυτομάτως στα γαλάζια του μάτια. Τότε, το κυριακάτικο παζάρι των ρακοσυλλεκτών δεν είχε μεταφερθεί ακόμα στον Ελαιώνα, γινόταν στην Ερμού.
«Ήταν συγκλονιστικό το θέαμα: έβλεπες μια τρομερή μάζα ανθρώπων να χύνεται σαν ποτάμι, να φωνάζει, να διαλαλεί την πραμάτεια του. Ό,τι μπορείς να φανταστείς – κούκλες από βιτρίνες, ζυγαριές, νικελομένες ταμειακές μηχανές, παλιούς νεροχύτες, μέχρι και χύμα καραμπίνες, απίστευτα πράγματα».
Το πρώτο ρετρό αντικείμενο το οποίο θυμάται να ποθεί διακαώς να αγοράσει από το Μοναστηράκι ήταν μια παλιά πολυθρόνα οδοντιατρείου, από εκείνες τις μεταλλικές με τη δερμάτινη επένδυση και την ανάκληση που θυμίζουν σκηνικό Φράνκενσταϊν. Ήταν περίπου 11 ετών και παρά τις αιματηρές οικονομίες που έκανε στο χαρτζιλίκι του, ήταν αδύνατο να συγκεντρώσει τόσα χρήματα. Από την άλλη, μπορούσε να αγοράσει παλιά παιχνίδια. Πολύ σύντομα, θα πάσχιζε να χωρέσει στο παιδικό του δωμάτιο όσα περισσότερα παιχνίδια μπορούσε – matchbox αυτοκινητάκια, κουρδιστές φιγούρες, μπιμπελό από μακρινές χώρες που έφερναν οι ναυτικοί από τα ταξίδια τους.
Ο Ανδρέας Finch ένιωσε τότε ότι βρήκε το στοιχείο του. Το μέρος όπου ανήκει.
Κόλλησε ένα μικρόβιο που θα τον ακολουθούσε για πολλά χρόνια, μία «γλυκόπικρη αρρώστια» όπως λέει χαρακτηριστικά για το χούι του συλλέκτη, αφού «ναι μεν, κρατάει το μυαλό συνεχώς σε κίνηση, αλλά ταυτόχρονα σε καταδικάζει να είσαι αχόρταγος». Να που αυτή η ιστορία, όμως, σε μια περίεργη ζαριά της τύχης τον οδήγησε το 2015 στην πρώτη 3D εκτύπωση και στον λόγο, ουσιαστικά, για τον οποίον στέκομαι απέναντί του.
Έργα με την αισθητική των παιχνιδιών
Παρά το χάος που διαπνέει τη φύση ενός συλλέκτη, ο Ανδρέας Finch τηρούσε διαχρονικά μια αυστηρή συνήθεια με όσα περνούσαν από τα χέρια του, ειδικά με τα παιχνίδια που αποτελούσαν τη μεγάλη του αδυναμία: κάθε αντικείμενο το φωτογράφιζε, μετρούσε τις διαστάσεις του και έτσι το καταλογογραφούσε, φτιάχνοντας σταδιακά ένα μοναδικό αρχείο επάνω στη βιομηχανία των ελληνικών παιχνιδιών, το οποίο μάλιστα αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο τελικό στάδιο προτού εκδοθεί.
Όταν λοιπόν πριν από περίπου μια δεκαετία αγόρασε έναν 3D εκτυπωτή χωρίς ξεκάθαρο στόχο στο κεφάλι του, συνειδητοποίησε το εξής παράδοξο: δεν είχε πέσει ουδέποτε στην αντίληψή του όλα αυτά τα χρόνια κάποιο παιχνίδι που να αναπαριστά περίπτερο. Έψαξε ευθύς αμέσως παλιές φωτογραφίες, έκανε ένα πρόχειρο σχέδιο και μέχρι να τελειώσει εκείνο το απόγευμα, κρατούσε στα χέρια του το πρώτο του 3D έργο από το νέο του μηχάνημα, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή του που όμως επικοινωνούσε άμεσα με το προηγούμενο.
Με ανάλογο πάθος όπως όταν κάποτε έψαχνε τα ξημερώματα με φακό στις πραμάτειες του Ψυρρή (γιατί «τότε βγαίνουν τα καλά»), άρχισε να συγκεντρώνει πληροφοριακό υλικό για τα περίπτερα. Έπειτα, δοκίμασε να εκτυπώσει κτίρια, πολυκατοικίες, καταστήματα, παλιά τρόλεϊ, ώσπου τώρα πια φτιάχνει ολόκληρες συνθέσεις με τη μορφή αρχιτεκτονικής διατομής – «σαν να έχεις κόψει κάθετα με το μαχαίρι μια φέτα από την πόλη».
Την προσοχή μου κλέβει εκείνη τη στιγμή μία εντυπωσιακή σύνθεση στην πίσω γωνία του εργαστηρίου, προστατευμένη από πλέξιγκλας.
Αναπαριστά τον σταθμό Ηλεκτρικού της Βικτώριας, πάνω και κάτω από το επίπεδο του δρόμου. «Περίμενε να το ανάψω», λέει ο Ανδρέας, βάζοντας το καλώδιο στην πρίζα και όλο το έργο φωτίζεται, αποκτώντας ξαφνικά ζωή: φαίνονται τα διαμερίσματα, οι πράσινες τέντες από την εποχή της αντιπαροχής, η παλιά λάμπα του δρόμου, ένας παλιός συρμός στις ράγες (με την ταγκιά “Finch of Athens”, για τους παρατηρητικούς) αλλά και μια απρόσμενη έκπληξη – στη μία πλευρά του κτιρίου, ο γκρεμισμένος τοίχος αποκαλύπτει μια χορεύτρια να χορεύει ημίγυμνη σε στύλο.
«Υπήρχε ένας αστικός μύθος», μου εξηγεί ο Finch γελώντας, «ότι μεσοτοιχία με τον σταθμό υπήρχε κάποτε ένα παράνομο στριπτιτζάδικο».
Ο θρύλος δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ, αλλά έτσι κι αλλιώς δεν είναι η πιστότητα εκεί όπου πατάει η τέχνη του Finch.
Όπως μου εξηγεί, δεν είναι σκοπός του η ακρίβεια στην αναπαράσταση. Δεν κάνει μοντελισμό, γι’ αυτό και δεν προσέχει την κλίμακα. Σκοπός του είναι κυρίως να αποδώσει την ατμόσφαιρα. «Βλέπω τα έργα μου σαν παιχνίδια. Όπως ισχύει λοιπόν και στον σχεδιασμό των παλιών παιχνιδιών, προσπαθώ να μεταδώσω κάποια συγκεκριμένα στοιχεία χωρίς να δώσω όλη την πληροφορία».
Επιλέγει δηλαδή κάθε φορά ποια είναι τα πιο εμβληματικά στοιχεία για να αποδώσει την ταυτότητα του σημείου που αναπαριστά, όπως τα χαρακτηριστικά πράσινα πλακάκια στις διατομές της Βικτώριας και της Ομόνοιας.
Κυνηγάει, όπως παρατηρώ, την cult ταυτότητα της πόλης, πέρα από ωραιοποιήσεις και τη νοσταλγία που ομολογεί ότι του προκαλεί αποστροφή. Μεταφέρει τη decadance ατμόσφαιρα που ανέκαθεν χαρακτήριζε αυτή τη μητρόπολη, όσο πάσχιζε να μοιάζει στην Ευρώπη αλλά μύριζε Βαλκάνια.
«Δεν καταλαβαίνω πώς τόσος κόσμος έχει θεοποιήσει τα 90s. Η Αθήνα των 90s ήταν μια πολύ δυστοπική πόλη, πολύ σκοτεινή. Στο Kέντρο όπου κινούμουν, τουλάχιστον, υπήρχε πολλή εγκληματικότητα, αλητεία. Και πάρα πολλή πρέζα. Πεσιματικές στην Ομόνοια. Μαχαίρια. Έπρεπε να έχεις πάντα τα μάτια σου ανοιχτά αν ήσουν πιτσιρικάς».
Ένα μέρος της νοσταλγίας, θεωρεί ο ίδιος, εξηγείται από το γεγονός ότι τότε «έβλεπες μπροστά σου την παλιά Αθήνα να συνυπάρχει με μια καινούργια Αθήνα που τότε γεννιόταν, ήταν ένα μεταίχμιο που σημάδεψε πιστεύω τη γενιά μου [σ.σ. γεννηθείς τέλη 80s], αλλά χωρίς να έχει αυτό βάση».
Ο ίδιος επιμένει ότι αισθάνεται περισσότερο τεχνίτης παρά καλλιτέχνης και ότι βλέπει τα έργα του σαν παιχνίδια.
Έντονα χρώματα, λαμπάκια, μηχανισμοί με μαγνήτες και γενικότερα μια φιλοσοφία κατασκευής που διέπεται από ευρηματικότητα και πατέντες, αντίστοιχες με εκείνες που εφάρμοζαν οι παλιοί βιοτέχνες παιχνιδιών στη χώρα για να βγάλουν τα προς το ζην, όπως μου μεταφέρει ο Finch από την έρευνα που ετοιμάζεται να εκδώσει.
Όσον αφορά την ευρηματικότητα στα δικά του 3D έργα; Πιάνει το τηλεχειριστήριο, προς απάντηση, και ενεργοποιεί μια μικροσκοπική οθόνη που κρύβεται μέσα στο 3D κτίριο του πορνοσινεμά Σταρ και μέσα στο σκοτάδι εμφανίζεται η μορφή του Γκουσκούνη.
***
INFO
«Περί Πτερύγων Ανέμων – Τα Αθηναϊκά Περίπτερα»
Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων
Έως 22/2.
Είσοδος ελεύθερη
Aκολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.