Με το IN-Visible, η Νικολέττα Δημοπούλου μας καλεί σε μια συλλογική διαδικασία ευαισθητοποίησης

Σε μια εποχή όπου η βία μέσα στις πιο ιδιωτικές σφαίρες της ζωής παραμένει συχνά αόρατη, η τέχνη καλείται να μας ενεργοποιήσει. Να ανοίξει ρωγμές σιωπής, να δημιουργήσει ασφαλείς τόπους έκφρασης και να μετατρέψει τον θεατή από παθητικό παρατηρητή σε συμμέτοχο.

Σε αυτό το μεταίχμιο ανάμεσα στο βίωμα και την αφήγηση, η Νικολέττα Δημοπούλου κινείται με συνέπεια τα τελευταία χρόνια, διαμορφώνοντας παραστατικά περιβάλλοντα που αντλούν από το devised και το συμμετοχικό θέατρο, με έντονο κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα.

Ιδρύτρια του P.o.P. Arts και δημιουργός έργων όπως τα Backpack for Pillow, I Didn’t Mean It! και Body Tells, η Δημοπούλου χτίζει συμπεριληπτικούς, διαπολιτισμικούς χώρους που εστιάζουν στην ενδυνάμωση, την ανθεκτικότητα και τα ζητήματα φύλου.

Στη νέα της δουλειά, το IN-Visible, στρέφει το βλέμμα στην ενδοσυντροφική κακοποίηση, επιχειρώντας – μέσα από μια ανοιχτή, συλλογική διαδικασία – να φωτίσει όσα μένουν αθέατα.

Πρόκειται για μια ψηφιακή συμμετοχική performance που αξιοποιεί τα νέα μέσα ως εργαλεία έκφρασης και επιχειρεί, με ασφάλεια, να εμπλέξει την κοινότητα, διατηρώντας την ανωνυμία και ενθαρρύνοντας τους ανθρώπους να μιλήσουν για την κακοποιητική συμπεριφορά.

Ως θεατές, καλούμαστε να γίνουμε οι ίδιοι δραματουργοί και να συμμετέχουμε στο κείμενο και τη ροή της παράστασης, σε μια ζωντανή, συλλογική πράξη μαρτυρίας και κατανόησης.

Λίγο πριν την παρουσίαση του έργου στις 21 και 22 Απριλίου στο ΠΛΥΦΑ, συνομιλούμε με τη Νικολέττα Δημοπούλου για τα όρια της συμμετοχής, τη δύναμη της ανωνυμίας και τον ρόλο της τέχνης όταν επιχειρεί να αγγίξει τα πιο δύσκολα και συχνά αποσιωπημένα βιώματα.

Ποια ήταν η αρχική ιδέα πίσω από το IN-Visible και τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με το θέμα της ενδοσυντροφικής κακοποίησης;

Βρίσκομαι αρκετά χρόνια ανάμεσα σε ομάδες γυναικών και υπάρχει κυρίαρχο το θέμα της βίας, λεκτικής, ψυχολογικής και σωματικής. Κάποιες φορές λιγότερο και άλλες περισσότερο συνειδητοποιημένα μιλάμε γι’ αυτό, με μια διάθεση να το ωραιοποιήσουμε, να το στρογγυλέψουμε και να το δικαιολογήσουμε. Το ΙΝ-Visible ήρθε σαν μια φυσική εξέλιξη της δουλειάς που κάνω με ομάδες, μια άλλη φόρμα να δουλέψουμε συλλογικά, να μοιραστούμε τόσο όσο θέλουμε και να επεξεργαστούμε στο χρόνο μας το υλικό, την πληροφορία που ήρθε στην επιφάνεια.

Πώς επηρεάζει η ανωνυμία τη συμμετοχή του κοινού και τη διάθεση των ανθρώπων να μοιραστούν προσωπικές ιστορίες;

Νομίζω ότι αυτό το καταλαβαίνουμε εύκολα αν σκεφτούμε το αντίστροφο. Θα μοιραζόμασταν εύκολα τις σκέψεις μας σε μορφή συζήτησης ή brainstorming μεταξύ αγνώστων για ένα τόσο ευαίσθητο θέμα; Συνήθως μιλάμε και σκεφτόμαστε τι σκέφτονται οι άλλοι για μας ώστε στο τέλος λέμε το 1/3 από αυτό που σκεφτόμαστε. Η ανωνυμία απελευθερώνει πολύ, μέχρι στιγμής έχουμε βιώσει την αρνητική πλευρά της μέσα από video ή online games. Τώρα είναι η ευκαιρία να δούμε και τη θετική πλευρά της ανωνυμίας του διαδικτύου.

Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίσατε στη δημιουργία μιας συμμετοχικής περφόρμανς που αγγίζει ένα τόσο ευαίσθητο θέμα;

Κυρίως το φόβο της έκθεσης από την πλευρά του κοινού, αλλά και την αμηχανία της θέασης ενός κακοποιητικού γεγονότος, το κοινό παγώνει, παίρνει λίγη ώρα για να ξεκινήσει η συγγραφή. Παράλληλα, επειδή είναι κάτι ασυνήθιστο, δεν κατατάσσεται εύκολα ούτε στην κατηγορία του θεάματος ούτε σε αυτή του εργαστηρίου. Είναι κάτι υβριδικό. Και σίγουρα κάτι δυσάρεστο, που στην αρχή σε παγώνει και χρειάζεσαι χρόνο για να ενεργοποιηθείς. Στη συνέχεια όμως, από ό,τι έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής, λειτουργεί λυτρωτικά.

Με ποιους τρόπους ενισχύουν τα νέα μέσα τεχνολογίας τη διαδραστικότητα της παράστασης;

Η τεχνολογία είναι ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί η διάδραση, και σε επίπεδο ενεργοποίησης της φαντασίας, ερχόμενη σε αλληλεπίδραση με αντικείμενα που παράγουν ήχους αλλά και μέσα από την κύρια δράση, που είναι η καταγραφή ιδεών για το διάλογο του ζευγαριού. Η τελευταία γίνεται με τη χρήση εφαρμογής.

Ποιος είναι ο ρόλος του κοινού στη διαμόρφωση της αφήγησης και πώς αλλάζει αυτό τη σχέση θεατή – δημιουργού;

Το κοινό είναι το έργο. Οι συμμετέχουσες και συμμετέχοντες είναι οι δραματουργοί, κάθε φορά το κείμενο είναι κάτι άλλο, και αυτό το κάνει μοναδικό. Παράλληλα ενδυναμώνει με ένα τρόπο που παύεις να είσαι ακίνητη, απαθής ή παγωμένη μπροστά σε μια σκηνή βίας. Είναι ένα βήμα, μια πρόβα για να δράσεις και στη ζωή.

Πιστεύετε ότι τέτοιου είδους καλλιτεχνικές παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλλουν στην πρόληψη της κακοποίησης; Αν ναι, με ποιον τρόπο;

Αυτό είναι ένα κομμάτι της έρευνας που διεξάγεται αυτή τη στιγμή, το κατά πόσο μπορεί η ευαισθητοποίηση μέσα από τέτοιου είδους δράσεις, και ανώνυμα, να μας ενεργοποιήσει ώστε να δρούμε πιο άμεσα και ως προς την αναγνώριση της βίας και ως προς την αντιμετώπισή της.

***

IN–Visible

Μια ψηφιακή συμμετοχική performance για την ενδοσυντροφική κακοποίηση

21 & 22 Απριλίου στο ΠΛΥΦΑ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Σύλληψη-Παράσταση : Νικολέττα Δημοπούλου

Οπτικοακουστικά μέσα: Φώτης Κολοκυθάς

Εκτέλεση παραγωγής, Φωτογραφία & Βίντεο: Ιωάννα Πάκα

Αφίσα: Ιωάννα Κυρίτση

Επικοινωνία: Ευαγγελία Σκρομπόλα

Παραγωγή: Διαδικασίες Παραστατικών Τεχνών ΠΟΠ

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ