Σάουνα ή χαμάμ; Τι είναι καλύτερο τελικά για την υγεία μας

Οι σάουνες γνωρίζουν περίοδο μεγάλης δημοφιλίας, με όλους να στρέφονται στους ξύλινους χώρους εφίδρωσης για τα τεκμηριωμένα οφέλη τους, που εκτείνονται από τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας έως τη μείωση του κινδύνου άνοιας. Τι συμβαίνει όμως με το χαμάμ; Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για χώρους παρόμοιου μεγέθους και θερμοκρασίας, που συχνά βρίσκονται δίπλα-δίπλα στα γυμναστήρια, η παρουσία τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι σαφώς πιο περιορισμένη.

Όπως εξηγεί στο GQ ο φυσιολόγος Mark Kovacs, και οι δύο πρακτικές βασίζονται σε παρόμοιους μηχανισμούς: αυξάνουν τη ροή του αίματος, διευκολύνοντας την οξυγόνωση των μυών. Ωστόσο, η σάουνα εξακολουθεί να συγκεντρώνει τη μερίδα του λέοντος της προσοχής – και όχι μόνο για λόγους φωτογένειας.

Η βασική διαφορά μεταξύ σάουνας και χαμάμ εντοπίζεται στον τρόπο παραγωγής θερμότητας. Οι παραδοσιακές σάουνες, όπως οι φινλανδικές, χρησιμοποιούν θερμαινόμενες πέτρες (με ξύλο ή ηλεκτρικό ρεύμα) για να δημιουργήσουν ξηρή θερμότητα, που μπορεί να φτάσει τους 65–105°C. Οι υπέρυθρες σάουνες λειτουργούν σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, θερμαίνοντας απευθείας το σώμα μέσω ακτινοβολίας. Αντίθετα, τα χαμάμ παράγουν θερμό ατμό μέσω βρασμού νερού, δημιουργώντας περιβάλλον σχεδόν 100% υγρασίας. Παρότι οι θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες (περίπου 38–49°C), η υψηλή υγρασία κάνει την αίσθηση της ζέστης εξίσου έντονη.

Παρά τη δημοφιλία τους, οι σάουνες υπερτερούν και σε επιστημονική τεκμηρίωση. Πολυετείς έρευνες έχουν συνδέσει τη συστηματική χρήση τους με καρδιαγγειακά οφέλη, βελτιωμένη φυσική κατάσταση και ενίσχυση της υγείας του εγκεφάλου. Αντίθετα, τα δεδομένα για τα χαμάμ είναι περιορισμένα, καθώς η επιστημονική έρευνα στον τομέα αυτό παραμένει σε πρώιμο στάδιο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα χαμάμ δεν έχουν οφέλη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να συμβάλλουν στη βελτίωση της οξυγόνωσης του αίματος και στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενώ η υψηλή υγρασία ενδέχεται να ευνοεί την υγεία του δέρματος. Επιπλέον, ο ατμός αυξάνει ταχύτερα τη θερμοκρασία του σώματος, γεγονός που τα καθιστά ιδανικά για σύντομες συνεδρίες ή για αποθεραπεία μετά την άσκηση.

Ειδικά για τη φροντίδα του δέρματος, οι ειδικοί θεωρούν ότι το χαμάμ υπερτερεί, καθώς η υγρασία συμβάλλει στην ενυδάτωση της επιδερμίδας. Ωστόσο, απορρίπτεται η άποψη ότι η εφίδρωση «αποτοξινώνει» τον οργανισμό – στην πραγματικότητα, βοηθά κυρίως στον καθαρισμό των πόρων.

Στο ερώτημα ποια επιλογή είναι καλύτερη, η απάντηση παραμένει ανοιχτή. Παρά τα ισχυρά επιστημονικά δεδομένα υπέρ της σάουνας και τα ενθαρρυντικά πρώτα ευρήματα για τα χαμάμ, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς συγκριτικές μελέτες. Σε κάθε περίπτωση, και οι δύο πρακτικές θεωρούνται ωφέλιμες, λειτουργώντας μέσω παρόμοιων μηχανισμών: αυξάνουν τη θερμοκρασία του σώματος, ενισχύουν την κυκλοφορία και προάγουν την εφίδρωση.

Τελικά, η επιλογή μεταξύ σάουνας και χαμάμ φαίνεται να εξαρτάται περισσότερο από τις προσωπικές προτιμήσεις παρά από σαφή επιστημονική υπεροχή της μίας έναντι της άλλης.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ