Τι προδίδει για τον ψυχισμό σου το ότι κολλάς με το TikTok
- 30 ΜΑΡ 2026
Κάποτε, καταλαβαίναμε ότι ο χρόνος είναι σχετικός αντιπαραβάλλοντας πόσο γρήγορα περνάει το Σαββατοκύριακο σε σχέση με το ωράριο εργασίας. Πλέον, έχουμε το TikTok – αυτή την ιδιαίτερα δημοφιλή στη νέα γενιά πλατφόρμα (1,9 δισ. ενεργούς χρήστες το 2026, κατά βάση μεταξύ 18-34 ετών) η οποία βυθίζει τους χρήστες σε ένα δελεαστικό non-stop σκρολάρισμα από βίντεο σε βίντεο, σε σημείο που τελικά χάνεται η αίσθηση του χρόνου από τους ίδιους.
Πιστεύεις ότι αυτό με την αίσθηση του χρόνου είναι κάπως υπερβολικό; Σε σχετικό πείραμα που διεξήγαγε παλαιότερα ομάδα ερευνητών από το Ινστιτούτο Λογισμικού Μαξ Πλανκ και το Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, διαπιστώθηκε και επίσημα ότι οι περισσότεροι χρήστες του TikTok δυσκολεύονται να εκτιμήσουν σωστά τον χρόνο τον οποίον περνούν στην πλατφόρμα.
Μία δεύτερη έρευνα η οποία δημοσιεύθηκε μόλις στο στο Frontiers in Psychology, συμπληρώνει το πλαίσιο κατανόησης για τη θεαματική άνοδο στα βίντεο σύντομης διάρκειας και σε πλατφόρμες όπως το TikTok, εξηγώντας ότι η ροπή προς αυτά σχετίζεται με βαθύτερα ψυχολογικά αίτια.
Να το θέσουμε με μια γρήγορη ερώτηση: έχεις σκεφτεί άραγε τι είναι αυτό που κάνει τον αντίχειρά σου να σκρολάρει ατελείωτα προς τα πάνω, όλο και πιο γρήγορα, όλο και πιο μηχανικά, όσο βλέπεις βιντεάκια στο TikTok;Έχεις σκεφτεί ότι εκείνη την ώρα το μυαλό σου κυνηγάει την ικανοποίηση, περίπου όπως ένα ποντίκι που τρέχει μάταια στη ρόδα;
Ο φόβος της απόρριψης και η δυσκολία στα συναισθήματα
Για την εκπόνηση της νέας μελέτης υπό τον τίτλο From Attachment Anxiety to Short Video Addiction: The Roles of Attentional Control and Alexithymia, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μεικτό ερευνητικό πρωτόκολλο, συνδυάζοντας ερωτηματολόγια με έμφαση στα ψυχομετρικά δεδομένα (συναισθήματα, φόβο απόρριψης, δυσκολία συγκέντρωσης) μαζί με πραγματικά δεδομένα χρήσης της πλατφόρμας από τους συμμετέχοντες, όπως πόσο χρόνο περνάνε βλέποντας βίντεο και πόσο συχνά μέσα στη μέρα το συνηθίζουν αυτό.
Το δείγμα που επέλεξαν οι ερευνητές αποτελούταν αποκλειστικά από φοιτητές πανεπιστημίων (στην Κίνα), μια επιλογή συνειδητή καθώς το φαινόμενο της εξάρτησης από σύντομα βίντεο είναι πιο έντονο σε νεότερες ηλικίες.
Τα αποτελέσματα στάθηκαν ιδιαίτερα διαφωτιστικά για τις συναισθηματικές αδυναμίες που τροφοδοτούν σιωπηλά την πολύωρη παρακολούθηση σύντομων βίντεο στα άτομα της νέα γενιάς: συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε υψηλή συσχέτιση ανάμεσα στον φόβο απόρριψης ή εγκατάλειψης και την τάση υπερβολικής χρήσης σύντομων βίντεο από τους χρήστες. Με άλλα λόγια, σε μία τραυματισμένη ψυχοσύνθεση το non-stop σκρολάρισμα λειτουργεί σαν ένας γρήγορος τρόπος για ικανοποίηση, πληρότητα, ψυχική ανταμοιβή και ασφάλεια.
Μάλιστα, σε αυτή την ασυνείδητη ψυχική διεργασία που ανατροφοδοτείται όσο εμείς συνεχίζουμε και σκρολάρουμε, μεσολαβούν δύο κομβικά στάδια, δύο «διαμεσολαβητές», όπως χαρακτηρίζονται τα στάδια αυτά στο πλαίσιο της έρευνας. Είναι:
- Ο έλεγχος προσοχής: Όταν ο έλεγχος προσοχής είναι μειωμένος, οι χρήστες χάνουν πιο εύκολα την αίσθηση του χρόνου και έτσι παρασύρονται στο ατελείωτο σκρολάρισμα
- Η δυσκολία αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων: Αδυνατώντας το άτομο να κατανοήσει ή να περιγράψει τα συναισθήματά του, οδηγείται σε μια μηχανική, επαναλαμβανόμενη κατανάλωση σύντομων βίντεο, στοχεύοντας ασυνείδητα στην προσωρινή ανακούφιση ή στην αποφόρτιση.
Τι πρέπει να κρατήσουμε από όλα αυτά τα όχι τόσο ευχάριστα νέα; Ότι η έκρηξη του TikTok και των σύντομης διάρκειας βίντεο δεν προκύπτει τυχαία ή από το πουθενά – αντικατοπτρίζει το συναισθηματικό αδιέξοδο και το αίσθημα του ανολοκλήρωτου που χαρακτηρίζει όλο και πιο έντονα τα άτομα της Gen Z, μεγαλώνοντας σε μια εποχή όπου οι προσδοκίες έχουν ματαιωθεί και οι ουτοπίες έχουν πεθάνει.
Aκολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.