© Unsplash
ΕΡΕΥΝΑ

Tο να προσποιείσαι διαρκώς ότι είσαι χαρούμενος μπορεί να σε κάνει δυστυχισμένο

Nέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα έρχεται να αναδείξει ότι το να προσποιείσαι μονίμως τον φιλικό και τον ευδιάθετο έχει κόστος. Και μάλιστα, σημαντικό.

«Χαμογέλα λίγο, ρε συ, τι σου ζητάνε». Το έχεις ακούσει αρκετές φορές στη ζωή σου, πόσο μάλλον εάν είσαι γυναίκα και έχεις μάθει από μικρή ότι κινδυνεύεις να παρεξηγηθείς για «ξινή» και «θλιμμένη», όποτε παραμένεις ανέκφραστη ή σκεπτική. Το έχεις ζήσει ακόμη πιο έντονα σε περίπτωση που εργάζεσαι στην εξυπηρέτηση πελατών, την εστίαση και τη φιλοξενία, μαθαίνοντας απ’ την πρώτη μέρα ότι το να χαμογελάς αποτελεί κομμάτι της δουλειάς, ειδάλλως «λυπούμαστε».

Ακούγεται απλό και αμελητέο, αλλά δεν είναι.

Τόσο το λεγόμενο “emotional labor” (όπως έχει ονομαστεί επιστημονικά η υποχρέωση του να παρουσιάζεις μια ευχάριστη εκδοχή του εαυτού σου εν ώρα εργασίας), όσο και η ευρύτερη κοινωνική προσδοκία να είσαι διαρκώς χαμογελαστός και ευδιάθετος, δεν έρχεται χωρίς κόστος. Κόστος το οποίο αφορά τη ψυχική υγεία και την διάθεση που κρύβουν τελικά οι άνθρωποι πίσω από το προσποιητό τους χαμόγελο.

Μια νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα έρχεται να αναδείξει επιστημονικά κάτι που μπορεί να επιβεβαιώσει από την προσωπική του εμπειρία όποιος έχει αναγκαστεί να δείχνει φιλικός και ευδιάθετος ενώ το μέσα του βράζει: η συνεχής προσπάθεια να κρύβεις όσα πραγματικά αισθάνεσαι και να ανταποκρίνεσαι σε μια επιβεβλημένη εικόνα θετικότητας προκαλεί τα αντίθετα αποτελέσματα στην ψυχική υγεία του ατόμου, εντείνοντας το στρες και οδηγώντας τελικά σε συναισθηματική εξάντληση.

Όχι τυχαία, και τα δύο αυτά συμπτώματα είναι πολύ γνώριμα στους εργαζόμενους που τους ζητείται να είναι μονίμως με χαμόγελο.

Η έρευνα και τα αποτελέσματα

Πρόκειται για μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Experimental Social Psychology. Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, με επικεφαλής τον καθηγητής Ψυχολογίας Nicholas Coles, διεξήγαγε διαδικτυακά ένα ψυχολογικό πείραμα, καταμετρώντας κάτι περισσότερο από 1.100 συμμετέχοντες.

Η διαδικασία είχε ως εξής: Οι συμμετέχοντες καλούνταν να παρακολουθήσουν μια σειρά από εικόνες με διαφορετικό συναισθηματικό αντίκτυπο – από γατάκια και λουλούδια μέχρι περιστατικά κλοπής και κακοποίησης ζώων. Στους μισούς συμμετέχοντες ζητήθηκε να αφήσουν ελεύθερες τις εκφράσεις του προσώπου τους, ενώ στους υπόλοιπους ζητήθηκε να παραμείνουν χαμογελαστοί ανεξάρτητα από το τι αντίκριζαν. Σε ένα μέρος των δεύτερων, μάλιστα, ανακοινώθηκε ότι σε περίπτωση που δεν συμμορφώνοντας με τις οδηγίες και δεν χαμογελούσαν, θα έχαναν μέρος της αμοιβής (2 δολάρια από την αμοιβή των 6 δολαρίων).

Παρότι τελικά κανείς δεν έχασε χρήματα και όλοι οι συμμετέχοντες πληρώθηκαν κανονικά για τη συμμετοχή τους στο πείραμα, η παραπάνω προειδοποίηση ήταν ένα έξυπνο τέχνασμα των ερευνητών για να εντάξουν στην πειραματική διαδικασία τον παράγοντα της οικονομικής πίεσης που δέχονται αρκετοί εργαζόμενοι σήμερα, όπως εξηγήσαμε παραπάνω.

Έπειτα από κάθε δοκιμή, οι συμμετέχοντες αξιολογούσαν το πόσο χαρούμενοι αισθάνονταν. Και παρατηρήθηκαν τα εξής:

  • Όταν οι συμμετέχοντες έβλεπαν δυσάρεστες εικόνες, ένα μεμονωμένο αναγκαστικό χαμόγελο βελτίωνε ελαφρώς τη διάθεσή τους, αλλά η επίδραση αυτή τελικά εξασθενούσε όσο το χαμόγελο έπρεπε να επαναλαμβάνεται και τελικά εξαφανιζόταν στις περιπτώσεις συμμετεχόντων όπου η επαναλαμβανόμενη προσπάθεια για χαμόγελο συνδυαζόταν με τον φόβο απώλειας χρημάτων.
  • Ακόμη πιο αποκαλυπτικό ήταν το αποτέλεσμα στις ευχάριστες εικόνες: Όταν οι συμμετέχοντες καλούνταν να χαμογελούν αναγκαστικά, τα επίπεδα χαράς που ανέφεραν ήταν χαμηλότερα από εκείνα των ατόμων που αντιδρούσαν αυθόρμητα. Μάλιστα, σε παρατεταμένες δοκιμές το αναγκαστικό χαμόγελο συνδεόταν τελικά με αυξημένο εκνευρισμό και θυμό.

«Εάν αναγκάσεις κάποιον να χαμογελάσει μία μόνο φορά, χωρίς να υπάρχει κάποια οικονομική κύρωση, μπορείς να παρατηρήσεις πράγματι βελτίωση στη διάθεσή του», δήλωσαν οι ερευνητές, «όταν, όμως, κάνεις τη διαδικασία λίγο πιο κοντά στην πραγματική ζωή, όπου πρέπει να επαναλαμβάνεις διαρκώς το χαμόγελο και, εάν δεν το κάνεις σωστά, αντιμετωπίζεις οικονομικές κυρώσεις, διαπιστώνεις ότι το αποτέλεσμα αντιστρέφεται πλήρως».

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.

Exit mobile version