Η ερώτηση που πρέπει πλέον να κάνουν οι ψυχολόγοι, σύμφωνα με έρευνα

Με την τεχνητή νοημοσύνη να αποκτά όλο και μεγαλύτερη παρουσία στη ζωή μας, ήταν θέμα χρόνου να πάρει και τον ρόλο του «ψυχαναλυτή». Νωρίτερα φέτος, μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στους New York Times, αποκάλυψε όμως κάτι ανησυχητικό: αρκετοί ψυχολόγοι ανέφεραν ότι οι ασθενείς τους παρουσίαζαν παραληρητική συμπεριφορά ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασής τους με chatbots τεχνητής νοημοσύνης.

Οι επαγγελματίες της ψυχικής υγείας δεν είναι οι μόνοι που παρατηρούν αυτό το φαινόμενο: το WIRED κατέγραψε πρόσφατα τις νομικές προσπάθειες που γίνονται για να αποτρέψουν τα chatbots από το να ενθαρρύνουν συμπεριφορές που προκαλούν ψυχολογική αναστάτωση.

Με όλα τα παραπάνω δεδομένα, δεν είναι παράξενο να θεωρούμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί παράγοντα που πρέπει πια να λαμβάνεται υπόψη κατά την ψυχοθεραπεία. Και τώρα, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτό το μήνα στο JAMA Psychiatry υποστηρίζει αυτή την άποψη με πιο επίσημο τρόπο, σημειώνοντας ότι «τέτοιες συζητήσεις είναι απαραίτητες».

Όπως εξηγούν οι συγγραφείς, επέλεξαν να επικεντρωθούν στο γιατί οι θεραπευτές πρέπει να ρωτούν τους ασθενείς τους για το πώς χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, σε αντίθεση με άλλα στοιχεία γύρω από τη χρήση της. «Η επαγγελματική καθοδήγηση επικεντρώνεται στο πώς οι κλινικοί γιατροί πρέπει να χρησιμοποιούν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, όμως δεν δίνεται η δέουσα προσοχή στη χρήση αυτής από τους θεραπευόμενους», γράφουν.

Ένας από τους συγγραφείς της μελέτης υποστήριξε ότι είναι σημαντική μια προσέγγιση χωρίς επικρίσεις όσον αφορά τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, συγκρίνοντας την ερώτηση για τη χρήση του ΑΙ με αυτή περί ουσιών.

Και αυτό φαίνεται λογικό: ένας ασθενής που έχει σχέση με ένα chatbot και ένας ασθενής που δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ τεχνητή νοημοσύνη, αλλά παρουσιάζει παρόμοια συμπτώματα, μπορεί να απαιτούν πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις στη θεραπεία.

Όπως επισημαίνει η σχετική αναφορά του NPR για τη νέα μελέτη, οι συστάσεις της δεν απέχουν πολύ από ένα πιο επίσημο σύνολο κατευθυντήριων γραμμών που δημοσιεύθηκε πέρυσι. Τον Νοέμβριο του 2025, η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία δημοσίευσε οδηγίες που αφορούσαν τόσο τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης όσο και τις εφαρμογές υγείας γενικότερα.

Η εν λόγω έκθεση υποστήριζε ότι τα chatbots δεν αποτελούν υποκατάστατο της συνεργασίας με έναν θεραπευτή, αλλά ότι «μπορεί να είναι κατάλληλα ως υποστηρικτικό συμπλήρωμα, όχι ως υποκατάστατο, μιας συνεχιζόμενης θεραπευτικής σχέσης». Όποια μορφή και αν πάρει, είναι θετικό το γεγονός ότι ένας αυξανόμενος αριθμός επαγγελματιών διερευνά τους αμέτρητους τρόπους με τους οποίους αυτή η τεχνολογία διασταυρώνεται με την ψυχική υγεία.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ