Acai Bowls: Υπερτροφές ή το πιο επιτυχημένο trend της δεκαετίας;

Αν πριν από δέκα χρόνια κάποιος σου έλεγε ότι θα πλήρωνες 12 ευρώ για ένα μπολ με παγωμένο μωβ πολτό, μπανάνα, granola και κολοκυθόσπορο, πιθανότατα θα γελούσες. Σήμερα, όμως, τα acai bowls βρίσκονται σχεδόν σε κάθε brunch spot, beach café και healthy menu που σέβεται τον εαυτό του, ενώ τα social media έχουν γεμίσει με φωτογραφίες από πολύχρωμα μπολ που μοιάζουν περισσότερο με έργα τέχνης παρά με πρωινό. Και σου γράφει κάποια που βάζει στόχο να δοκιμάσει όλα τα acai bowls των νησιών που επισκέπτομαι κάθε καλοκαίρι.

Το acai λοιπόν, έχει γίνει συνώνυμο του wellness, της υγιεινής ζωής και του Instagram-friendly φαγητού. Μαζί του, όμως, καθιερώθηκε και μια ολόκληρη φιλοσοφία γύρω από τα λεγόμενα superfoods. Chia, goji berries, maca, spirulina, hemp seeds, bee pollen. Τρόφιμα που υπόσχονται περισσότερη ενέργεια, καλύτερη υγεία, αντιοξειδωτική δράση και – σύμφωνα με ορισμένους- σχεδόν «υπερδυνάμεις». Πόσα από αυτά ισχύουν πραγματικά; Και γιατί το acai έγινε το πιο διάσημο μπολ στον κόσμο;

Τι είναι τελικά το acai;

Το acai (προφέρεται «ασαΐ») είναι ο καρπός ενός φοίνικα που φύεται κυρίως στον Αμαζόνιο της Βραζιλίας και άλλων χωρών της Νότιας Αμερικής. Ο καρπός είναι μικρός, σχεδόν όσο ένα μεγάλο μύρτιλο, με σκούρο μοβ χρώμα. Το εντυπωσιακό είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος του αποτελείται από το κουκούτσι του. Η βρώσιμη σάρκα είναι σχετικά λεπτή, γεγονός που κάνει τη συγκομιδή και την επεξεργασία του αρκετά απαιτητική. Στη Βραζιλία, το acai δεν αντιμετωπιζόταν ποτέ ως κάποιο εξωτικό ή πολυτελές προϊόν. Αντίθετα, αποτελούσε καθημερινή τροφή για τους κατοίκους του Αμαζονίου, οι οποίοι το κατανάλωναν εδώ και αιώνες για την υψηλή ενεργειακή του αξία. Το ενδιαφέρον είναι ότι εκεί σπάνια τρώγεται όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Παραδοσιακά σερβίρεται ακόμη και μαζί με ψάρι, ρύζι ή αλμυρά πιάτα και όχι απαραίτητα ως γλυκό.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν το acai άρχισε να εξάγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επειδή ο καρπός αλλοιώνεται μέσα σε λίγες ώρες από τη συγκομιδή, σχεδόν ποτέ δεν ταξιδεύει φρέσκος. Αντίθετα, πολτοποιείται και καταψύχεται αμέσως. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε και το περίφημο acai bowl. Αναμειγνύοντας τον παγωμένο πολτό με μπανάνα ή άλλα φρούτα, δημιουργείται μια παχύρρευστη κρέμα που θυμίζει κάτι ανάμεσα σε smoothie και παγωτό. Στη συνέχεια προστίθενται διάφορα toppings και το αποτέλεσμα είναι τόσο εντυπωσιακό οπτικά, ώστε έγινε σχεδόν αναπόφευκτο να κατακλύσει τα social media.

Γιατί έγινε τόσο μεγάλη μόδα;

Η επιτυχία του acai δεν οφείλεται μόνο στη γεύση του, αφού έχει γίνει και το “σύμβολο” ενός ολόκληρου lifestyle. Τα acai bowls συνδέθηκαν με το brunch, το surfing, τη yoga, τη fitness κουλτούρα, την υγιεινή διατροφή, τα ταξίδια στο Μπαλί και την Καλιφόρνια, την αισθητική του Instagram. Είναι από τα πρώτα φαγητά που απέδειξαν ότι η εικόνα παίζει σχεδόν εξίσου σημαντικό ρόλο με τη γεύση. Το έντονο μοβ χρώμα, τα συμμετρικά τοποθετημένα φρούτα και οι πολύχρωμοι σπόροι δημιούργησαν ένα από τα πιο φωτογραφημένα πρωινά στον κόσμο.

Είναι πραγματικά superfood;

Εδώ τα πράγματα γίνονται λίγο πιο σύνθετα. Ο όρος superfood δεν αποτελεί επιστημονικό χαρακτηρισμό. Δεν υπάρχει κάποιος οργανισμός που να πιστοποιεί ότι μια τροφή είναι «υπερτροφή». Πρόκειται κυρίως για έναν όρο του marketing που χρησιμοποιείται για τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι το acai δεν είναι υγιεινό. Περιέχει φυτικές ίνες, καλά λιπαρά, αντιοξειδωτικές ουσίες, βιταμίνη Ε, πολυφαινόλες. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι από μόνο του μπορεί να προκαλέσει θεαματικές αλλαγές στην υγεία ή να λειτουργήσει σαν “μαγική τροφή”. Όπως συμβαίνει με όλα τα τρόφιμα, η συνολική διατροφή είναι αυτή που έχει σημασία.

Γιατί τα acai bowls είναι τόσο χορταστικά;

Σε αντίθεση με έναν απλό χυμό, το acai bowl περιέχει ολόκληρο τον πολτό του φρούτου. Έτσι διατηρούνται οι φυτικές ίνες, που συμβάλλουν στο αίσθημα κορεσμού. Επιπλέον, σχεδόν πάντα συνδυάζεται με μπανάνα, βρώμη, granola, ξηρούς καρπούς, σπόρους. Το αποτέλεσμα είναι ένα γεύμα που περιέχει υδατάνθρακες, καλά λιπαρά και φυτικές ίνες, δηλαδή έναν αρκετά ισορροπημένο συνδυασμό.

Μήπως είναι γλυκό μεταμφιεσμένο σε πρωινό;

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη παγίδα. Ένα acai bowl μπορεί να είναι πολύ θρεπτικό, μπορεί όμως και να ξεπερνά τις 700 ή ακόμη και τις 900 θερμίδες, λόγω των toppings. Granola με ζάχαρη, μέλι, φυστικοβούτυρο, σιρόπια, αποξηραμένα φρούτα, σοκολάτα, καρύδα – όλα αυτά είναι νόστιμα και έχουν τη θέση τους στο πιάτο, όμως μπορούν εύκολα να μετατρέψουν ένα υγιεινό πρωινό σε ένα αρκετά θερμιδικό επιδόρπιο.

Smoothie bowl ή acai bowl;

Οι δύο όροι συχνά συγχέονται, αλλά το acai bowl είναι μία μορφή smoothie bowl. Η διαφορά είναι ότι το πρώτο έχει ως βασικό συστατικό το acai, ενώ το δεύτερο μπορεί να φτιαχτεί με οποιοδήποτε φρούτο. Το κοινό στοιχείο είναι η παχύρρευστη υφή που τρώγεται με κουτάλι και δεν πίνεται.

Τα toppings δεν μπαίνουν μόνο για την εμφάνιση

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία των acai bowls. Κάθε topping προσθέτει διαφορετική υφή αλλά και διαφορετικά θρεπτικά χαρακτηριστικά.

Η granola χαρίζει τραγανότητα.
Οι σπόροι chia προσφέρουν φυτικές ίνες και ωμέγα-3 λιπαρά.
Οι σπόροι κάνναβης (hemp seeds) είναι πλούσιοι σε πρωτεΐνη.
Η νιφάδα καρύδας δίνει άρωμα και καλά λιπαρά.
Η γύρη μελισσών (bee pollen) χρησιμοποιείται από πολλούς για τη διατροφική της αξία, αν και δεν είναι κατάλληλη για όσους έχουν αλλεργίες.

Το σημαντικό είναι ότι δεν χρειάζεται να υπάρχουν όλα μαζί. Συχνά, όσο περισσότερα προσθέτουμε, τόσο περισσότερο χάνεται η ισορροπία.

Τα υπόλοιπα superfoods

Το acai άνοιξε τον δρόμο για δεκάδες ακόμη τρόφιμα που απέκτησαν σχεδόν μυθικές διαστάσεις.

Chia: Οι μικροσκοπικοί σπόροι από το Μεξικό απορροφούν μεγάλες ποσότητες νερού και δημιουργούν ένα ζελέ. Είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες και καλά λιπαρά.

Goji berries: Προέρχονται από την Ασία και έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή ως αποξηραμένο σνακ. Περιέχουν βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, αλλά διατροφικά δεν διαφέρουν τόσο δραματικά από άλλα μούρα.

Spirulina: Ένας μικροσκοπικό φύκος με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και έντονο πράσινο χρώμα. Συχνά χρησιμοποιείται σε smoothies και συμπληρώματα.

Maca: Ρίζα από τις Άνδεις, γνωστή για τη χαρακτηριστική γήινη γεύση της. Συχνά συνδέεται με αύξηση της ενέργειας, αν και οι σχετικές έρευνες παραμένουν περιορισμένες.

Έχουμε και ελληνικά superfoods;

Αλίμονο – και είναι και πολλά. Αν ακολουθούσαμε αυστηρά τη λογική της θρεπτικής αξίας, τότε στη λίστα των superfoods θα έπρεπε να βρίσκονται τα καρύδια, τα αμύγδαλα, τα σύκα, το ρόδι, το σταμναγκάθι, τα άγρια χόρτα, τα μύρτιλα, τα όσπρια, το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο. Απλώς αυτά δεν απέκτησαν ποτέ την ίδια εμπορική αίγλη που απέκτησε το acai.

Τελικά αξίζει;

Το acai bowl μπορεί να αποτελέσει ένα ισορροπημένο πρωινό ή ένα χορταστικό σνακ. Δεν αντικαθιστά όμως μια συνολικά σωστή διατροφή, ούτε χρειάζεται να θεωρείται ανώτερο από τα τοπικά φρούτα μόνο και μόνο επειδή ταξίδεψε χιλιάδες χιλιόμετρα για να φτάσει στο μπολ μας. Ίσως αυτό να είναι και το μεγαλύτερο μάθημα της κουλτούρας των superfoods. Καμία τροφή δεν είναι αρκετή από μόνη της για να μας κάνει πιο υγιείς. Η αξία της βρίσκεται στο πώς εντάσσεται στο σύνολο της διατροφής μας.

Το acai έγινε παγκόσμιο φαινόμενο γιατί συνδύασε τη γεύση, τη θρεπτική αξία και την αισθητική σε ένα μόνο πιάτο. Και παρότι δύσκολα θα πάψει να είναι ένα από τα πιο φωτογραφημένα πρωινά του κόσμου, ίσως τελικά η μεγαλύτερη «υπερδύναμή» του να μην είναι οι αντιοξειδωτικές του ιδιότητες, αλλά το ότι μας θύμισε κάτι πολύ απλό: πως ένα μπολ γεμάτο φρούτα, σπόρους και καλά υλικά μπορεί να είναι ταυτόχρονα νόστιμο, χορταστικό και όμορφο. Κι αυτό, ανεξάρτητα από τις τάσεις, δύσκολα θα βγει εκτός μόδας.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ