Τα κλασικά μαγαζιά για το μεσημέρι της Κυριακής

Φαγητό απλό και νόστιμο, περιβάλλον φιλόξενο και οικείο, τραπέζια με οικογένεια και φίλους. Αυτά είναι τα προαπαιτούμενα για τα μεσημέρια της Κυριακής, που είναι και η τελευταία στιγμή του Σαββατοκύριακου για λίγη ακόμα χαλάρωση. Γι’ αυτό και οφείλουμε στον εαυτό μας να τα περνάμε όσο καλύτερα γίνεται, σε μέρη αγαπημένα που ξέρουμε κι εμπιστευόμαστε.

Παρά τα νέα μαγαζιά που ξεπηδούν το ένα μετά το άλλο, υπάρχουν κάποιες σταθερές σε αυτή την πόλη στις οποίες επιστρέφουμε ξανά και ξανά. Είναι οι αυλές τους που πηγαίναμε με τους γονείς μας, οι κουζίνες τους που μοιάζουν σαν των γιαγιάδων μας και η ανεπιτήδευτη ατμόσφαιρα που δεν κουμπώνει σε τάσεις αλλά ορίζεται από την αυθεντικότητα, μερικά από όσα τα κάνουν τελικά σταθερές αξίες. Και είναι τα μεσημέρια της Κυριακής που θέλεις να νιώσεις σαν στο σπίτι σου, αλλά να σε περιποιηθούν άλλοι.

Για όλα τα παραπάνω, υπάρχουν οι παρακάτω διευθύνσεις.

Στον Σπανό είναι κάθε μέρα Κυριακή

Η φάβα στον Σπανό

Στα Κάτω Πατήσια, σχεδόν δίπλα στα ΚΤΕΛ, ο Σπανός είναι από αυτές τις παλιές ταβέρνες που οι σημερινοί σαραντάρηδες έχουν κοιμηθεί σε καρέκλες στη σειρά όσο οι γονείς τους διασκέδαζαν με την ψυχή τους.

Για όσους έχουν αυτές τις μνήμες, μαζί με τις διακοπές στο χωριό και κάποιο δέσιμο με έναν τόπο που ξεμακραίνει όσοι «φεύγουν» οι παλιοί, αυτή η παραδοσιακή ταβέρνα είναι παρηγορητικά οικεία. Και οι ιστορίες της κυρίας Γεωργίας που μαζί με τον σύζυγό της Παναγιώτη Σπανό, ανέλαβαν το μαγαζί το 1981, είναι αφοπλιστικά ειλικρινείς και αστείες για μία εποχή που μάλλον θυμόμαστε πια σαν παραμύθι.

Μια νησιώτικη φροντισμένη αυλή σε υποδέχεται, σειρά έχει η ψησταριά, όπου γυρνούν οι σούβλες σαν να είναι κάθε μέρα Πάσχα και στο τέλος η σάλα, ζεστή, γεμάτη λαογραφικά αντικείμενα, βιβλία και κεντήματα, «προίκα» της κυρίας Γεωργίας. Τα κρασοβάρελα στο πατάρι έχουν πια διακοσμητικό ρόλο αλλά για 38 χρόνια γέμιζαν με μούστο.

Η κουζίνα της είναι πεντακάθαρη και τακτοποιημένη, έχει το γενικό πρόσταγμα για όλα.

Σπεσιαλιτέ του μαγαζιού τα αρνίσια παϊδάκια και το αγρινιώτικο κοκορέτσι. Όλα τα κρέατα έρχονται φρέσκα από τη Βόνιτσα, τόπο καταγωγής του συζύγου της. Πιάτο θρυλικό όμως είναι και τα σαλιγκάρια, κληροδότημα από τους παλιούς ιδιοκτήτες της ταβέρνας, που η ίδια κράτησε.

Τα προμηθεύεται από την Κρήτη, τα προσέχει ιδιαίτερα στο καθάρισμα και το πλύσιμο και τα φτιάχνει κοκκινιστά. Χόρτα, χωριάτικη σαλάτα, κολοκυθοκεφτέδες, φάβα, τυροκαυτερή και πατάτες τηγανητές συμπληρώνουν το μενού.

Στον Σπύρο – Αντώνη για την αυλή

Η συνοικία Κυπριάδου, ανάμεσα στα Άνω Πατήσια και το Γαλάτσι, δημιουργήθηκε στον Μεσοπόλεμο από τον μηχανικό Επαμεινώνδα Κυπριάδη. Η κηπούπολη συγκέντρωσε το ενδιαφέρον διανοούμενων και καλλιτεχνών της εποχής, με αποτέλεσμα να εγκατασταθούν και να στήσουν τα εργαστήριά τους γνωστοί ζωγράφοι της γενιάς του ’30, καθώς και της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς.

Σε αυτή την ιστορική συνοικία, όπου τα χαμηλά οικοδομήματα, σαν κι αυτό που στεγάζεται η ταβέρνα με την αυλή της, είναι πια λιγοστά. Αυτού του είδους τα μαγαζιά άλλωστε, τα δημοκρατικά στέκια, που έρχονται από μεγαλοδικηγόροι μέχρι εργάτες για φαγητό οικονομικό και χορταστικό, αποτελούν είδος προς εξαφάνιση.

Σπεσιαλιτέ είναι τα ψητά της ώρας, με κρέατα ολόφρεσκα, ελληνικά, αλλά και τα πεντανόστιμα μαγειρευτά που φτιάχνουν καθημερινά. Μοσχάρι κοκκινιστό και λεμονάτο, κόκορας κρασάτος, μουσακάς, λαχανοντολμάδες, μπακαλιάρος, ντολμαδάκια, μαγειρίτσα και σαλιγκάρια στιφάδο είναι μόνο μερικά από αυτά και θα δυσκολευτείς να διαλέξεις. Θα βρεις και κρεμ καραμελέ για το τέλος, που εδώ την κάνουν ελαφριά, ό,τι πρέπει για κλείσιμο.

Για ψητά στον Καραβίτη

Το βιντεοκλίπ του Μάκη Χριστοδουλόπουλο για το κομμάτι Δεν κοιμάμαι τώρα πια τα βράδια, έχει γυριστεί στον Καραβίτη. Οι θαμώνες, θα αναγνωρίσουν την ταβέρνα. Στο πέρασμα των χρόνων, άλλωστε δεν άλλαξαν και πολλά στη διακόσμηση του μαγαζιού, που ξεκίνησε το 1926 ως καρβουνιάρικο.

Στην πόρτα της φημισμένης του αυλής έχουν μείνει ακόμα και οι τρύπες των πολυβόλων από τον Εμφύλιο.

Σήμερα, την επιχείρηση τρέχει ακόμα ο κύριος Βαγγέλης μαζί με τα αδέρφια του, που ήταν μάλιστα και ο τελευταίος που γεννήθηκε εντός του μαγαζιού, καθώς μέχρι το ’60 τα πίσω δωμάτια ήταν το σπίτι της οικογένειας. Η ποιότητα, οι μεγάλες μερίδες και οι λογικές τιμές παίζουν σημαντικό ρόλο στη φιλοσοφία του Καραβίτη. Το φαγητό παραμένει πεντανόστιμο, με τα ζουμερά μπιφτέκια, τα κεφτεδάκια, τις πατάτες τηγανητές και τα παϊδάκια να είναι από τα πλέον δημοφιλή πιάτα του καταλόγου.

Για παϊδάκια στον Μαύρο Γάτο

Στο ίδιο σημείο παραμένει από το 1964 η ταβέρνα, με τους νεότερους ιδιοκτήτες να έχουν διατηρήσει τη γνώριμη ατμόσφαιρα. Στους τοίχους, οι τοιχογραφίες του ζωγράφου Ντόρις Παπαγεωργίου, έχουν μείνει ανέπαφες, με τον μαύρο γάτο να επιδίδεται σε γλέντια, φαγοπότια και χορούς με γυναίκες.

Θα χρειαστείς κράτηση για να βρεις τραπέζι στο κατηφορικό πεζοδρόμιο της Πολέμωνος, γι΄αυτό θα πρέπει να προγραμματίσεις την έξοδό σου. Ο Μαύρος Γάτος παραμένει ένα από τα πιο αγαπημένα παλιά στέκια στο Παγκράτι, με πιστούς θαμώνες. Από τότε που ανέλαβαν άλλωστε η Βασιλική και ο σύζυγός της Γιάννης το μαγαζί, από τους γονείς της πρώτης, η πελατεία επεκτάθηκε στη νεότερη γενιά.

Το ζευγάρι είναι υπεύθυνο για τα φημισμένα παϊδάκια, που όσοι τα έχουν δοκιμάσει, επιστρέφουν γι’ αυτά ξανά και ξανά. Τα κρέατα είναι ελληνικά, καλοδιαλεγμένα από όλη την Ελλάδα, όπως Μυτιλήνη και Αμφιλοχία, όπως διαλεχτές είναι όλες οι πρώτες ύλες. Οι λαχανοντολμάδες είναι ανάμεσα στις σπεσιαλιτέ των μαγειρευτών.

Στο Λέσβιον για ψαράκι στο τηγάνι

Η φιλοσοφία του μαγαζιού είναι σταθερή: απλές, αυθεντικές γεύσεις, με καλές πρώτες ύλες. Από τον ίδιο ψαρά που κατεβαίνει καθημερινά στο Κερατσίνι, μέχρι τις ντομάτες από τον ίδιο προμηθευτή εδώ στην Αθήνα και τα τυριά από την Άγρα Λέσβου, τον ιδιαίτερο τόπο της οικογένειας Κακαρώνη. Κρυμμένο πάνω σε μία από τις πολλές ανηφόρες του Γαλατσίου, το Λέσβιον παραμένει πιστό στην ταυτότητά του. Τα χταπόδια λιάζονται έξω, οι γάτες νιαουρίζουν για μεζέ, οι συζητήσεις περί πολιτικών και αθλητικών «ανάβουν», τα ούζα διαδέχονται το ένα το άλλο.

Τα προϊόντα από τη Λέσβο είναι βασικοί πυλώνες της κουζίνας του: ελαιόλαδο, ούζο, λαδοτύρι, φέτα, χταπόδι. Το ψήσιμο του τελευταίου απαιτεί ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή, όπως τονίζει – μια παραδοσιακή διαδικασία που σέβεται την πρώτη ύλη.

Ταψάρια είναι κυρίως αφρόψαρα, γαύρος, σαρδέλα, σαφρίδι, ενώ το καλαμάρι, λόγω κόστους, έχει περιοριστεί – προτιμά να δουλεύει με θράψαλο ή εποχικό, ελληνικό καλαμάρι όταν υπάρχει. Γαρίδες μικρές, φρέσκες, είναι από τα πιο δημοφιλή πιάτα. Για τα μεγάλα ψάρια δουλεύουν με παραγγελίες προκειμένου να εξασφαλίζεται κάθε φορά η ποιότητα και η φρεσκάδα.

Το μοναδικό πιάτο με κρέας στον κατάλογο είναι τα κεφτεδάκια, που γεννήθηκαν ως εναλλακτική για όσους δεν τρώνε ψάρια. Και έγιναν must, όπως είναι άλλωστε και στη Λέσβο που δεν λείπουν από την κουζίνα της γιαγιάς. Τα φτιάχνουν με μοσχαρίσιο κιμά, μυρωδικά και μπόλικο ούζο και είναι το πιάτο που όλοι θέλουν για το τέλος, μετά τα ψαρικά.

Για νησιώτικα πιάτα στο Υπερωκεάνειο

Αν σου έχει λείψει το φαγητό των διακοπών, στο Υπερωκεάνειο θα βρεις ό,τι πιο κοντινό σε νησιώτικα πιάτα. Αρχικά, βρίσκεται στον Πειραιά, μια ανάσα πάνω από το λιμάνι, δίνοντας έτσι την αίσθηση ενός παντοτινού ταξιδιού. Δεύτερον, είναι νησιώτες οι ιδιοκτήτες του, δίνοντας έτσι τον τόνο της καταγωγής τους στη ναυτική διακόσμηση και κατ’ επέκταση στο φαγητό.

Ψαράκια στο τηγάνι ή ψητά, λαδένια, πιταράκια κιμωλιάτικα, σαρδέλες σε φρυγανισμένο ψωμί με ντομάτα και μπόλικο κρεμμύδι και μακαρόνα με αντζούγια, ντοματίνια και ελαιόλαδο είναι τα πιάτα για τα οποία επιστρέφουν ξανά και ξανά οι θαμώνες της πειραιώτικης ταβέρνας.

Για ψάρια στον Πεζούλα

Ιστορική η ταβέρνα του Πεζούλα στις Τζιτζιφιές, έχει περάσει πλέον στη νέα γενιά που εξακολουθεί να πιστεύει στη δύναμη της καλής πρώτης ύλης. Βρίσκεται σχεδόν πίσω από το ΚΠΙΣΝ, τοποθεσία ιδιαίτερα βολική αν θέλεις να συνδυάσεις την έξοδο για φαγητό με μία βόλτα στο Πάρκο.

Οι θαμώνες που περνούν το κατώφλι της αυλής (για όσο ακόμα την προλαβαίνεις), αναζητούν ψαρόσουπα, φρέσκα ψάρια, θαλασσινά και βραστά λαχανικά – όλα φτιαγμένα με απλότητα όπως αρμόζει στον χώρο αλλά και την ιστορία του μαγαζιού.

Για φαγητό σαν της μαμάς στην Παλιά Φάβα

Σπιτικό φαγητό, μεγάλες μερίδες και καλές τιμές. Για κάποιους, η Παλιά Φάβα είναι συνώνυμο της κουζίνας της μαμάς – ίσως και καλύτερη. Η ιστορία του ξεκινά το 1961, όταν η οικογένεια Γαβαλά το δούλεψε αρχικά ως βαρελάδικο.

Πολλά χρόνια αργότερα, στις αρχές των ’00s, πέρασε στα χέρια της κυρίας Ντίνας, μιας Σαντορινιάς που το μετέτρεψε σε αυθεντικό μαγειρείο. Από τότε, η κυρία Ντίνα έγινε θρύλος · όλοι τη φωνάζουν με το μικρό της όνομα και πολλοί συνεχίζουν να την αναζητούν ακόμη και είκοσι χρόνια μετά. Οι γεύσεις της συνόδεψαν γιορτές και γενέθλια, έγιναν παρηγοριά σε δύσκολες στιγμές, κι έδωσαν στο μαγαζί μια ψυχή που ξεπέρασε τα όριά του.

Όταν ο Κωστής Κουτρούμπας έμαθε ότι η κυρία Ντίνα σκεφτόταν να παραδώσει τα ηνία, αποφάσισε μαζί με τον Αντώνη Δεναξά και τον Νίκο Ευσταθόπουλο να πάρουν τη σκυτάλη. Ο Νίκος, μάγειρας με εμπειρία σε μεγάλες κουζίνες στην Αθήνα και στη Σαντορίνη, ανέλαβε επίσημα την κουζίνα, με την κυρία Ντίνα πάντα δίπλα του σαν καθοδηγητή.

Η νέα ομάδα δεν θέλησε να αλλάξει τίποτα από την ταυτότητα του μαγαζιού. Ο χώρος ανανεώθηκε διακριτικά: φρεσκάρισμα στους τοίχους, νέο πάτωμα, σύγχρονος εξοπλισμός στην κουζίνα ώστε να είναι πιο λειτουργική. Οι συνταγές της κυρίας Ντίνας έμειναν απαράλλαχτες, με μικρές μόνο διορθώσεις που κάνουν τη διαφορά. Τα μακαρόνια με κιμά, για παράδειγμα, πλέον ολοκληρώνονται στο τηγάνι, ώστε να δένουν καλύτερα οι γεύσεις.

Στο μενού ξεχωρίζει η φάβα, που έγινε το νούμερο ένα πιάτο. Σταθερά αγαπημένα παραμένουν τα λαχανοντολμάδες και τα ντολμαδάκια, ενώ οι σάλτσες και τα μαγειρευτά της κυρίας Ντίνας συνεχίζουν να ξεχωρίζουν. Δεν είναι μόνο η τεχνική, αλλά και τα σκεύη· οι σφυρήλατες κατσαρόλες παίζουν τον δικό τους ρόλο, κρατώντας ζωντανή τη γεύση που δύσκολα αντιγράφεται αλλού.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.