ΓΕΥΣΗ

Βγαίνουμε στη Νέα Φιλαδέλφεια

Μια γειτονιά που ξέρει να κρατά τις αναμνήσεις της και να δημιουργεί καινούργιες. Εννέα μαγαζιά για να τη γνωρίσεις καλύτερα.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΣΠΑ ΚΟΥΛΥΡΑ

Περιοχή με έντονη προσφυγική μνήμη, οικογενειακές επιχειρήσεις που περνούν από γενιά σε γενιά, αγάπη για την ΑΕΚ και μια σύγχρονη σκηνή εστίασης που εξελίσσεται χωρίς να χάνει την οικειότητά της είναι η Νέα Φιλαδέλφεια. Κατοικήθηκε μαζικά για πρώτη φορά την περίοδο 1922-1928 από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, οι οποίοι έφεραν μαζί τους τις μνήμες, τις παραδόσεις και τις συνήθειές τους, προσπαθώντας να χτίσουν μια καινούργια ζωή.

Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, η Νέα Φιλαδέλφεια εξακολουθεί να διατηρεί αυτό το αίσθημα της κοινότητας, ακόμη κι αν οι ρυθμοί της πόλης έχουν αλλάξει. Η ιστορία της παραμένει ορατή στα χαμηλά σπίτια με τις αυλές, που βλέπεις κάθε τόσο σε μικρούς δρόμους, και στα παλαιότερα οικογενειακά μαγαζιά.

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία αναφοράς της είναι το Άλσος, μια λωρίδα πρασίνου που εκτείνεται από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά, ανάμεσα στους Δήμους Νέας Φιλαδέλφειας και Νέας Ιωνίας. Η πλούσια βλάστηση, η λίμνη, η γειτνίαση με τον Ποδονίφτη και ο χαμηλός συντελεστής δόμησης της περιοχής συνθέτουν ένα περιβάλλον ιδιαίτερης οικολογικής αξίας, που φιλοξενεί πολλά είδη και προσφέρει στους κατοίκους μια πολύτιμη ανάσα μέσα στον αστικό ιστό.

Είναι το σημείο όπου η μέρα μπορεί να ξεκινήσει με έναν περίπατο και να συνεχιστεί με μια χαλαρή βόλτα στους δρόμους της γειτονιάς. Το Cine Άλσος συμπληρώνει αυτή την εμπειρία, προσθέτοντας στην περιοχή τη γοητεία του θερινού κινηματογράφου.

Η Νέα Φιλαδέλφεια έχει έντονη γαστρονομική και κοινωνική ζωή, με τα παλιά στέκια να συνυπάρχουν με νέες προτάσεις που έχουν διαμορφώσει μια ξεχωριστή ταυτότητα στην εστίαση. Ανάμεσα στα ιστορικά σημεία της περιοχής βρίσκεται ο Μίστερ Λουκιδέλης (Γ. Παπανδρέου 81), η οικογενειακή ταβέρνα που άνοιξε το 1932 και έγινε με τα χρόνια συνώνυμη της περιοχής, φιλοξενώντας επί δεκαετίες ανθρώπους από τον καλλιτεχνικό και τον αθλητικό κόσμο της πόλης. Η ιστορία της ξεκινά από τον Στυλιανό, τον παππού Λουκιδέλη, ο οποίος πέρασε με την οικογένειά του από την Πέργαμο της Μικράς Ασίας στη Μυτιλήνη και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, αναζητώντας καλύτερες δυνατότητες βιοπορισμού.

Φωτογραφίες από διάσημους φίλους του μαγαζιού, αφιερώματα, αστεία σκίτσα που έχουν ως συνήθως άντρες πρωταγωνιστές και τις γυναίκες να ρίχνουν «πέλεκυ» για το πιοτό, και πολλά παλιά αντικείμενα βρίσκονται ολόγυρα στον χώρο. Τα κρασοβάρελα που θα δείτε, γεμίζουν πάντα τον Σεπτέμβριο με ροζέ και κόκκινο από τη Νεμέα και λευκό κρασί από τα Μεσόγεια, κι αδειάζουν όσο περνάει η χρονιά.Λίγα, εποχής και ημέρας είναι τα πιάτα τους. Ο μπακαλιάρος σκορδαλιά δεν λείπει ούτε η μυκονιάτικη τυρόπιτα με κρητική μυζήθρα και κοπανιστή Μυκόνου, τα αμελέτητα, τα μπιφτέκια και τα σαλιγκάρια. Τον χειμώνα βρίσκετε λαχανοντολμάδες και το καλοκαίρι ντολμαδάκια.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον μεγάλωσε – και δραστηριοποιείται πια – η Βάσω Σεβαστοπούλου, τρίτη γενιά στο ζαχαροπλαστείο Τίλλας (Αγίας Τριάδος 2). Για εκείνη, η Φιλαδέλφεια δεν είναι απλώς ο τόπος όπου βρίσκεται η οικογενειακή επιχείρηση, αλλά το μέρος όπου η επαγγελματική ζωή και η προσωπική ιστορία έχουν γίνει ένα. Μεγαλώνοντας μέσα στο μαγαζί, μαζί με την αδελφή της, Αγγελική, έμαθε από μικρή τι σημαίνει να ανήκεις σε μια οικογενειακή επιχείρηση και να είσαι μέρος μιας ευρύτερης κοινότητας.

Όπως εξηγεί, το ζαχαροπλαστείο ήταν για τις δυο τους κάτι σαν το τρίτο παιδί της οικογένειας που ήρθε στην Αθήνα από την Κωνσταντινούπολη, ένα ακόμη μέλος που μεγάλωνε μαζί τους. Η συμμετοχή τους στην επιχείρηση ήρθε φυσικά, καθώς η καθημερινότητά τους ήταν εξαρχής συνδεδεμένη με αυτή. Σήμερα, κοιτάζοντας τη γειτονιά και τις σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί ανάμεσα στους επαγγελματίες, αισθάνεται πως επιστρέφει σε εικόνες από τα παιδικά της χρόνια.

Χειροποίητο παγωτό, ανατολίτικα γλυκά – από αυθεντικό εκμέκ μέχρι ταψιού – αλλά και πάστες, σοκολατάκια, κεράσματα και βουτήματα, συνθέτουν την γκάμα του καφέ – ζαχαροπλαστείου που φημίζεται όλα αυτά τα χρόνια για την ποιότητα και την εξυπηρέτηση. Εδώ, μπορείτε να πιάσετε τραπέζι στο δημοφιλή κήπο ή στην κομψή σάλα και να απολαύσετε μεταξύ άλλων και ρετρό γλυκά, όπως μπανάνα – σπλιτ και ice cream soda ή παγωτό Σικάγο.

«Αυτή τη στιγμή η Φιλαδέλφεια μού θυμίζει τα παιδικά μου χρόνια. Θυμάμαι αυτό που εισέπραττα από τον πατέρα μου ως επιχειρηματία, κυρίως στο θέμα της γειτονιάς. Εκείνος και οι συνάδελφοί του ήταν πολύ αγαπημένοι, έκαναν παρέα και πήγαιναν ο ένας στο μαγαζί του άλλου. Τώρα έχουμε φτάσει ξανά σε αυτό το σημείο και το ζω κι εγώ η ίδια».

Για τη Βάσω Σεβαστοπούλου, η σχέση ανάμεσα στους επαγγελματίες της περιοχής αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της σύγχρονης Φιλαδέλφειας. Η εστίαση είναι ένας απαιτητικός κλάδος, με πολλές ώρες δουλειάς και δυσκολίες που δεν φαίνονται πάντα στον πελάτη. Η ύπαρξη μιας παρέας ανθρώπων που καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλον, μοιράζονται τις αγωνίες τους και χαίρονται με τις επιτυχίες των συναδέλφων τους μπορεί να κάνει αυτή τη διαδρομή πιο ανθρώπινη.

Η Βάσω Σεβαστοπούλου είναι η ψυχή του Τίλλα. Το παγωτό Σικάγο είναι ανάμεσα στις σπεσιαλιτέ.

Όπως λέει, οι επαγγελματίες έχουν επενδύσει ουσιαστικά στις σχέσεις τους, όχι μόνο ως προς τη συνεργασία, αλλά κυρίως ως προς την καθημερινή στήριξη. «Ο δρόμος της εστίασης είναι δύσκολος πια. Ίσως περπατιέται πιο ευχάριστα όταν οι συνάδελφοι είναι φίλοι. Στηρίζουμε ψυχολογικά ο ένας τον άλλον και είμαστε περήφανοι ο ένας για τον άλλον. Είναι πολύ σημαντικό ότι εδώ στη Φιλαδέλφεια δεν είναι ποτέ κανείς μόνος του».

Αυτή η αίσθηση της κοινότητας αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα μαγαζιά. Οι ιδιοκτήτες είναι παρόντες, ασχολούνται με τον κόσμο και δεν περιορίζονται στον τυπικό ρόλο του επιχειρηματία. Η προσωπική επαφή είναι μέρος της καθημερινότητάς τους και, όπως εκτιμά η ίδια, ο κόσμος το αναγνωρίζει και το ανταποδίδει. «Όποια ώρα της ημέρας κι αν πας κάπου χωρίς παρέα, θα βρεις κάποιον να καθίσεις και να μιλήσεις. Τα μαγαζιά είναι προσωποκεντρικά. Οι άνθρωποι που τα έχουν είναι παρόντες, ασχολούνται πάρα πολύ με τον κόσμο και αυτό το εισπράττει κι εκείνος. Αυτό που παίρνουν από τον κόσμο, το δίνουν πίσω στον κόσμο».

Η ίδια αναγνωρίζει αυτή την οικειότητα και στα μαγαζιά που αποτελούν μέρος της δικής της καθημερινότητας. Για τον Μίστερ Λουκιδέλη, μιλά με την τρυφερότητα κάποιου που βλέπει την οικογενειακή ιστορία να συνεχίζεται μέσα από μια νέα γενιά. Η σχέση της με τον Μιχάλη Λουκιδέλλη, που βρίσκεται επίσης στην τρίτη γενιά της οικογενειακής επιχείρησης, της δημιουργεί την αίσθηση ότι οι μνήμες του παρελθόντος εξακολουθούν να έχουν θέση στο παρόν. Η ταβέρνα γίνεται έτσι ένας χώρος όπου οι παλιές οικογενειακές σχέσεις αποκτούν καινούργιες μορφές, χωρίς να χάνουν τη σημασία τους.

Ανάλογη οικειότητα αισθάνεται στο Barsol, που για εκείνη λειτουργεί σαν προέκταση του σαλονιού της, στο Old Dog, όπου εκτιμά την υψηλού επιπέδου δουλειά πίσω από την μπάρα και την ευγένεια της ομάδας, και στο Libertine, όπου βλέπει τη δύναμη της φιλίας να δημιουργεί κάτι που μοιάζει σαν να υπήρχε στην περιοχή από πάντα. Για την Κίτρινη Γκαζόζα, η σύνδεση με την ΑΕΚ είναι κυρίως συναισθηματική, ενώ για τη Mimosa ξεχωρίζει το θάρρος των ανθρώπων της να προτείνουν κάτι διαφορετικό σε μια γειτονιά με έντονη ταυτότητα.

Την κερδίζει η κουζίνα του Μεταξύ μας (Νικ. Τρυπιά 56), με τις αναφορές στην Αντιόχεια, αλλά και η αίσθηση της παρέας που δημιουργείται γύρω από το τραπέζι. Στο ψητοπωλείο ο Ανδρέας (Προύσσης), που τα μαγαζιά τους γειτνιάζουν, εκτιμά το γεγονός ότι παραμένει ένα αυθεντικό συνοικιακό σουβλατζίδικο (σπεσιαλιτέ είναι το χειροποίητο καλαμάκι κοτόπουλο), αγαπημένο ακόμη και από τους νεότερους κατοίκους.

Σε όλα αυτά τα μαγαζιά, όπως τονίζει, η ποιότητα της δουλειάς συνυπάρχει με την προσωπική σχέση και την αίσθηση ότι ο καθένας αποτελεί μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου. Η σύνδεση της περιοχής με την ΑΕΚ αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο και για τη δική της μνήμη. Οι ημέρες των αγώνων μετατρέπουν τη γειτονιά σε έναν χώρο συνάντησης, με τους δρόμους και τα μαγαζιά να γεμίζουν κόσμο. Για τη Βάσω Σεβαστοπούλου, όμως, το γήπεδο και η ομάδα δεν είναι απλώς παράγοντες που επηρεάζουν την κίνηση των επιχειρήσεων.

«Η ΑΕΚ, για μένα που έχω αναμνήσεις από το παλιό γήπεδο, είναι μια μέρα γιορτής, είτε κάνει καλό στην εστίαση είτε όχι. Το αντιμετωπίζω απόλυτα συναισθηματικά. Εκεί δεν χωράει το περιθώριο κέρδους. Για μένα είναι γιορτή».

Η μπαρ σκηνή της Νέας Φιλαδέλφειας

Η Νέα Φιλαδέλφεια έχει εκείνο το σπάνιο χάρισμα που είτε θα σε κάνει να την ερωτευτείς από το πρώτο λεπτό είτε θα σε αναγκάσει τουλάχιστον να παραδεχτείς πως η bar σκηνή της δεν έχει καμία σχέση με του κέντρου. Όταν αποφασίζεις να ανηφορίσεις προς τα μέρη της για μια μπαρότσαρκα (έτσι λέγαμε παλιά το bar crawling), η πρώτη στάση δεν μπορεί να είναι αλλού πέρα από το Old Dog (Σαρδέων 6).

Εδώ και μία δεκαετία αποτελεί το απόλυτο family bar της περιοχής και σε υποδέχεται με ένα επιβλητικό backbar γεμάτο εκατοντάδες αποστάγματα να καλύπτει ολόκληρο τον τοίχο. Ο Παναγιώτης Καναβέτας και η ομάδα του απέδειξαν ότι μπορείς να σερβίρεις cocktails παγκόσμιας κλάσης χωρίς ίχνος αλαζονείας, παρουσιάζοντας μάλιστα έναν οπτικό κατάλογο που καταργεί τις περιττές περιγραφές και σου δείχνει ακριβώς το χρώμα και το ποτήρι που θα φτάσει μπροστά σου. Είτε διαλέξεις ένα πειραγμένο Bee’s Knees με μέλι saffron είτε αφεθείς στα περίφημα wax bottle aged blends που παλαιώνουν υπομονετικά.

Κομμάτι από την εντυπωσιακή μπάρα του Old Dog

Λίγα μέτρα πιο πέρα, στην καρδιά της Πλατείας Ελευθερίου Βενιζέλου, το Barsol στέκει αγέρωχο συμπληρώνοντας παραπάνω από δεκαπέντε χρόνια ζωής και επιβεβαιώνοντας καθημερινά το μότο του πως είναι “more than a bar”. Μετά την ανακαίνισή του μεγάλωσε αισθητά ο χώρος γύρω από την μπάρα, κάτι που την έκανε το επίκεντρο κάθε βραδιάς. Από εκεί βγαίνουν και τα signature ποτά του, αλλά και τα street food bar bites του, για να τα συνοδεύσεις. 

Βγαίνοντας στη Λεωφόρο Δεκελείας, το σκηνικό αλλάζει χρώμα και διάθεση μόλις αντικρίσεις την Κίτρινη Γκαζόζα (Λ. Δεκελείας 134), ένα αυθεντικό all-day spot που σου βγάζει μια απροσδόκητη αύρα ελληνικού νησιού χάρη στην πολύχρωμη, ανέμελη αυλή του και το χαρακτηριστικό vintage βαν-μπαρ. Εδώ οι σπιτικές λεμονάδες με ρόδι δίνουν τη σκυτάλη σε δροσερά cocktails υπό τους ήχους funk και soul επιλογών, φτιάχνοντας την ιδανική ατμόσφαιρα για να χαλαρώσεις με την παρέα σου. Ειδικά όταν παίζει η ΑΕΚ η γκαζόζα είναι γεμάτη κόσμο, πριν και μετά το ματς.

Στον ίδιο δρόμο, το Libertine Drinkery (Λ. Δεκελείας 114) παντρεύει τη βικτωριανή αισθητική με έντονα colonial στοιχεία, ενώ δεν γίνεται να μην τραβήξει το μάτι σου το συγκλονιστικό mural “Roots of Instability” του GERA1 στον εξωτερικό χώρο, αφιερωμένο στην προσφυγική μνήμη της γειτονιάς. Πίσω από την μπάρα, οι homemade σόδες, τα εξαιρετικά signature cocktails με 13 ενδιαφέρουσες επιλογές και 3 non alcohol, αλλά και τα νόστιμα street-inspired πιάτα από τον σεφ Νίκο Μικρόπουλο, δημιουργούν ένα ολοκληρωμένο comfort spot.

Η βόλτα μας ολοκληρώνεται ιδανικά στη γωνία της Εφέσου, όπου το Mimosa Neighborhood Bistrot (Μουδανίων 26 & Εφέσου) μοιάζει με έναν κρυφό, καταπράσινο κήπο που ξεφύτρωσε ανάμεσα στις πολυκατοικίες. Όπως ακριβώς λέει και το όνομά του είναι ένα καθαρόαιμο μαγαζί γειτονιάς, με μια απόλυτα pet-friendly και zero waste φιλοσοφία, σκανδιναβικές γραμμές και vintage μωσαϊκό. Η Mimoza σε κερδίζει με τη ενέργειά της και σου σερβίρει ευκολόπιοτα cocktails, αποδεικνύοντας ότι η έξοδος στη Φιλαδέλφεια έχει επιλογές και την νύχτα για ότι ποθεί ο καθένας.

Αυτή η κοινή συναισθηματική αναφορά είναι που συνδέει διαφορετικές γενιές κατοίκων και κάνει τις ημέρες των αγώνων μέρος της ταυτότητας της Νέας Φιλαδέλφειας. Το ίδιο πνεύμα συναντά κανείς και στην Cocktail Week, την εβδομάδα κατά την οποία οι παρέες μετακινούνται από το ένα συμμετέχον μπαρ στο άλλο, ακολουθώντας τα πάρτι και τις εκδηλώσεις που διοργανώνονται καθημερινά. Πέντε αγαπημένα μαγαζιά και ένα έκτο που αλλάζει κάθε χρόνο συμμετέχουν σε μια κοινή γιορτή, η οποία αναδεικνύει τη δημιουργικότητα της τοπικής bar σκηνής και, κυρίως, τη σχέση ανάμεσα στους ανθρώπους της.

«Έχουμε φτάσει στο σημείο κάθε μέρα να είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι, απλώς σε διαφορετικό μαγαζί. Για μένα αυτό το κομμάτι της φιλίας είναι πάρα πολύ σημαντικό. Οι φίλοι μεταξύ τους δημιούργησαν κάτι πολύ ωραίο και μας έκαναν κι εμάς φίλους τους».

Κάπως έτσι, η Νέα Φιλαδέλφεια καταφέρνει να συνδυάζει τις προσφυγικές της ρίζες, τις οικογενειακές επιχειρήσεις, την αγάπη για την ΑΕΚ και μια σύγχρονη σκηνή εστίασης που εξελίσσεται χωρίς να απομακρύνεται από τον χαρακτήρα της γειτονιάς. Η ίδια βλέπει σε αυτή την καθημερινότητα μια επιστροφή σε κάτι γνώριμο, αλλά και μια ευκαιρία να δημιουργηθούν νέες αναμνήσεις.

«Είναι γειτονιά. Μου θυμίζει λίγο νησί, αλλά είναι γειτονιά. Είναι το αίσθημα της οικειότητας, μαζί με τα στραβά της, γιατί γνωριζόμαστε όλοι πάρα πολύ. Κάποιες φορές μπορεί να γίνει λίγο χωριό, αλλά με το χαριτωμένο κομμάτι του. Είναι ένας μικρόκοσμος που, αν έχεις βγει λίγο παραέξω, στην Αθήνα, στην Αττική ή στα ταξίδια σου, νομίζω ότι είναι ένα σημείο στο οποίο θέλεις κάποια στιγμή να γυρίσεις».

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.