Το αβοκάντο δεν είναι καλοκαιρινό φρούτο
- 7 ΜΑΙ 2026
Τα τελευταία χρόνια, τα αβοκάντο έχουν γίνει συνώνυμα με το πρωινό μας και όχι μόνο. Αφού περάσαμε μία εποχή όπου το Instagram ήταν γεμάτο με φωτογραφίες από κομψά μπολ με δημητριακά, διακοσμημένα με αβοκάντο και μπλουζάκια με στάμπες από χαριτωμένα καρτούν – αβοκάντο και τους υπέρμαχους του “clean eating” να το χρησιμοποιούν παντού, το avocado toast καθιερώθηκε στα μενού κάθε μαγαζιού που θέλησε να ακολουθήσει το ρεύμα. Πώς φτάσαμε όμως να μην μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αβοκάντο στη διατροφή μας; Όλα καταλήγουν στην παγκοσμιοποίηση, τις μεγάλες αγορές και τους φανατικούς της υγιεινής διατροφής.
Τα αβοκάντο, που κατάγονται από την Κεντρική και Νότια Αμερική, αποτελούν από παλιά βασικό τρόφιμο της περιοχής. Η λέξη «αβοκάντο» προέρχεται από την ισπανική λέξη «aguacate», η οποία με τη σειρά της προέρχεται από την αζτεκική λέξη «ahuacatl». Για πάνω από 3.000 χρόνια, οι ντόπιοι βασίζονται σε αυτόν τον καρπό για τη διατροφή τους. Τα αβοκάντο έχουν υψηλά επίπεδα ελαϊκού οξέος (ένα μονοακόρεστο λίπος), γεγονός που τα καθιστά ευεργετικά για άτομα των οποίων η διατροφή δεν είναι πλούσια σε ζωικά λίπη (κρέας, γαλακτοκομικά, ψάρι), ενώ διαθέτουν καλά επίπεδα βιταμινών Β, βιταμίνης C, βιταμίνης Ε και καλίου. Οι αυτόχθονες φυλές σε ολόκληρη την Αμερική έμαθαν να καλλιεργούν με επιτυχία δέντρα αβοκάντο και ο καρπός ανέλαβε έναν ολοένα και πιο σημαντικό πολιτισμικό ρόλο εντός των κοινοτήτων τους.
Μετά την ανακάλυψη του Νέου Κόσμου, μια πληθώρα νέων τροφίμων εισέβαλε στην Ευρώπη, καθώς οι εξερευνητές και οι άποικοι επέστρεφαν και ξεκινούσε το διατλαντικό εμπόριο. Η σοκολάτα, ο καφές και οι πατάτες μπήκαν ξαφνικά στη διατροφή των Ευρωπαίων, ενώ τα αβοκάντο έκαναν μια παρόμοια είσοδο. Οι Ισπανοί άποικοι έφεραν τα αβοκάντο στην Ευρώπη το 1601 και σύντομα, καθώς η ευρωπαϊκή επέκταση συνεχιζόταν, το αβοκάντο καλλιεργήθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο, ιδίως στην Ινδία και την Ινδονησία.
Σήμερα, τα αβοκάντο βρίσκονται σε μια μεγάλη ποικιλία περιοχών. Στην Ελλάδα, το 90% παράγεται στην Κρήτη. Ωστόσο, η καλλιέργεια των αβοκάντο μπορεί να είναι αρκετά ιδιότροπη και το νερό αποτελεί πρόβλημα. Κάθε αβοκάντο απαιτεί 320 λίτρα νερού. Δεδομένου του υψηλού κέρδους που αποφέρει ο καρπός, η καλλιέργεια του συχνά έχει προτεραιότητα έναντι άλλων καλλιεργειών.
Επειδή τα αβοκάντο καλλιεργούνται συνήθως για εξαγωγή και όχι για τις τοπικές κοινότητες, αυτή η προτεραιότητα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην τοπική επισιτιστική ασφάλεια. Με την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και τη σπανιότητα του νερού, αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις στις τοπικές κοινότητες που δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό.
Αυτό το ολοένα και πιο διεθνές εμπόριο συνοδεύεται από σημαντικό αποτύπωμα άνθρακα. Η Carbon Footprint Ltd εκτιμά ότι δύο μικρά αβοκάντο σε μια συσκευασία έχουν αποτύπωμα CO2 846,36 γραμμαρίων (σχεδόν διπλάσιο από αυτό ενός κιλού μπανάνες). Λόγω της παραγωγής αβοκάντο στην Κεντρική και Νότια Αμερική, ο καρπός διανύει μεγάλες αποστάσεις για να φτάσει στους καταναλωτές στον Βόρειο Ημισφαίριο. Ένα μεξικάνικο αβοκάντο θα πρέπει να διανύσει 5.555 μίλια για να φτάσει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Λόγω των αποστάσεων, ο καρπός συλλέγεται πριν ωριμάσει και μεταφέρεται σε αποθήκες με ελεγχόμενη θερμοκρασία, κάτι που απαιτεί μεγάλη κατανάλωση ενέργειας.
Πίσω στην ελληνική πραγματικότητα, όπου έχουμε συνηθίσει πια να βλέπουμε το αβοκάντο να φιγουράρει σε πολλά πιάτα και το έχουμε συνδέσει με δροσιστικά μπολ (όσο καλοκαιριάζει είναι και πιο ελκυστικά), θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι δεν πρόκειται για ένα καλοκαιρινό φρούτο. Στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Κρήτη, το φρούτο έχει κύρια εποχή συγκομιδής από τα τέλη φθινοπώρου έως την άνοιξη. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τους ισχυρισμούς ότι τα αβοκάντο είναι μία καθαρή και υγιεινή τροφή, η πραγματικότητα είναι ότι η καλλιέργεια τους έχει σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Ο Πάνος Τζιουρτζιούμης, Executive Chef & Head of Culinary στο NYNN, είναι πολύ υπεύθυνος όσον αφορά τη χρήση του αβοκάντο. Συνεργάζεται με έναν μικρό παραγωγό από την Κρήτη, ο οποίος δεν χρησιμοποιεί φυτοφάρμακα και δεν ποτίζει με μεγάλη συχνότητα τα δέντρα – με αποτέλεσμα να δίνουν μικρά αβοκάντο. Τα πρώτα φρούτα – που είναι και πιο νόστιμα και πιο πλούσια σε λιπαρά (είναι γυαλιστερά) – βγαίνουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα ενώ όσο μπαίνει η άνοιξη, σειρά έχουν τα hass (βαθύ σκούρο πράσινο).
Τα μέσα Μαΐου είναι και η στιγμή που σταματούν να χρησιμοποιούν αβοκάντο στο μενού, αντικαθιστώντας τα με κολοκυθάκια, μιας και ξεκινάει η δική τους εποχή. «Προσωπικά, δεν θα πρότεινα να καταναλώνουμε αβοκάντο πέραν της εποχής τους, ειδικά όταν αυτά προέρχονται από άλλες χώρες και δεν γνωρίζουμε πώς καλλιεργούνται και πώς διατηρούνται. Σκεφτείτε μόνο ότι χρειάζεται να σηκωθεί αεροπλάνο».
Η παραγωγή αβοκάντο είναι πολύ πιο περίπλοκη από ό,τι μπορεί να φανταζόμαστε. Ως καταναλωτές, πρέπει να κατανοήσουμε τον αντίκτυπο που έχουν οι επιλογές μας και να τις λαμβάνουμε υπόψη πριν αποφασίσουμε τι θα αγοράσουμε και τι θα φάμε.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.