Πώς η οικογένεια Trump κατάφερε να αγοράσει την άγρια ομορφιά της Αλβανίας

Αν πιστέψουμε όσα είπε η Ivanka Trump στο Founders Podcast του David Senra – το επεισόδιο έχει τον τίτλο «Πώς να χτίσεις μια αυθεντική ζωή» – η ιδέα για την επόμενη επένδυση της ίδιας και του συζύγου της Jared Kushner στο νησί Σαζάν είναι βγαλμένη από σενάριο της πιο ρομαντικής περιπέτειας.

Ήδη από το 2ο κιόλας λεπτό της συνέντευξής της, η κόρη του Αμερικανού προέδρου μιλά για τα μεγαλεπήβολα σχέδιά της για πολυτελή τουριστική ανάπτυξη στο μικρό και ακατοίκητο αλβανικό νησί, έκτασης περίπου 1.400 στρεμμάτων, το οποίο, όπως είπε, ανακάλυψε κατά τη διάρκεια διακοπών με το σκάφος φίλων τους.

«Κολυμπήσαμε μέχρι το νησί, κάναμε πεζοπορία, ξυπόλητοι μέχρι την κορυφή, και μας γοήτευσε εντελώς· από τότε μας έχει μείνει αξέχαστο. Με την πάροδο των χρόνων, μας δόθηκε η ευκαιρία να συμβάλουμε στην αξιοποίηση του δυναμικού του και στη μεταμόρφωσή του, αλλά με μεγάλη αυτοσυγκράτηση και προσοχή», λέει η ίδια.

«Επειδή η περιοχή είναι πανέμορφη», προσθέτει, «θέλουμε η αρχιτεκτονική να είναι αρμονική με το φυσικό περιβάλλον», για αυτό και τα κτίρια θα φαίνεται ότι «αναδύονται» σχεδόν από το έδαφος.

Τα 5 περίπου λεπτά που η Ivanka Trump εμφανίζεται σαν νέος Μαγγελάνος, μιλώντας για τις «υπέροχες παραλίες χιλιομέτρων με λευκή άμμο» που διαθέτει το νησί και περιγράφοντας πως για εκείνη όλο το εγχείρημα «μοιάζει περισσότερο με πρόκληση παρά με οτιδήποτε άλλο», ήταν αυτά που εξόργισαν την κοινή γνώμη στην Αλβανία αλλά και περιβαλλοντικές ΜΚΟ, ακτιβιστές και φορείς, οι οποίοι εκφράζουν έντονες ανησυχίες και δυσαρέσκεια ότι το έργο θα μπορούσε να απειλήσει τη βιοποικιλότητα της περιοχής, διαταράσσοντας μεταξύ άλλων τις μεταναστευτικές διαδρομές των πουλιών.

Έρευνα που διεξήχθη τον Απρίλιο του 2024 από μια διεπιστημονική ομάδα επιστημόνων κατέδειξε την εξαιρετική βιοποικιλότητα του δέλτα του ποταμού Βιόσα (Vjosa). Φιλοξενώντας περίπου 248 είδη πουλιών, το δέλτα προσφέρει επίσης καταφύγιο στις χελώνες καρέτα-καρέτα και σε μία από τις πιο απειλούμενες φώκιες στον κόσμο, τη μεσογειακή φώκια, ενώ αποτελεί κρίσιμο σταθμό για εκατομμύρια πουλιά που ακολουθούν τη μεταναστευτική διαδρομή της Αδριατικής, τη μεταναστευτική οδό μεταξύ της υποσαχάριας Αφρικής και της Ευρώπης. Ως ένα από τα τελευταία ανέπαφα δέλτα ποταμών που απομένουν στη λεκάνη της Μεσογείου, σύμφωνα με άλλη μελέτη του 2024, το δέλτα έχει απαράμιλλη οικολογική σημασία για τη Μεσόγειο Θάλασσα και την Ευρώπη, υποστηρίζοντας τη βιοποικιλότητα των περιοχών.

Όταν ο ποταμός Βιόσα ανακηρύχθηκε εθνικό πάρκο τον Μάρτιο του 2023, το δέλτα του εξαιρέθηκε από τα όρια του πάρκου. Το δέλτα και η λιμνοθάλασσά του προστατεύονταν ήδη από τότε από μεγάλα αναπτυξιακά έργα, χάρη σε εθνικούς νόμους και διεθνείς συμβάσεις που είχαν θεσπιστεί για την προστασία περιοχών με εξαιρετική βιοποικιλότητα.

Ωστόσο, τον Φεβρουάριο του 2024, το κοινοβούλιο της Αλβανίας παραχώρησε σε μια επιτροπή υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Edi Ramma την εξουσία να εγκρίνει μεγάλα έργα τουριστικής υποδομής σε προστατευόμενες περιοχές. Σημειωτέον, ο νόμος ψηφίστηκε τρεις ημέρες μετά την ανακοίνωση των αναπτυξιακών σχεδίων του Kushner.

Μήπως μόλις αποδομήθηκε το αφήγημα της Ivanka Trump περί τυχαίας ανακάλυψης του νησιού και της ακόμα πιο αυθόρμητης εκμετάλλευσής του;

Αντιδράσεις για το αναπτυξιακό έργο που σχεδιάζεται από εταιρεία συνδεδεμένη με τον γαμπρό του Donald Trump, διατυπώνονταν ήδη από τις αρχές Μαΐου, όταν εκσκαφείς άρχισαν να αποψιλώνουν πευκοδάση και αμμόλοφους για να ανοίξουν νέους δρόμους πρόσβασης και εργοτάξια.

Όμως η οργή των πολιτών κλιμακώθηκε μετά την ευρεία διάδοση ενός βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το οποίο έδειχνε έναν ακτιβιστή να απομακρύνεται με τη βία από τον χώρο. Το περιστατικό σημειώθηκε στα βίαια επεισόδια που έλαβαν χώρα στην περιοχή Ζβέρνετς, κοντά στην Αυλώνα, με υπαλλήλους μιας εταιρείας ασφαλείας να σέρνουν στο χώμα έναν ακτιβιστή επειδή διαμαρτυρόταν για έναν φράχτη που είχε τοποθετηθεί εκεί παράνομα.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Citizens.al (@citizens.al)

Μεταξύ των τραυματιών ήταν και ένας Έλληνας πολίτης, με το ΥΠΕΞ να εκφράζει «βαθιά ανησυχία» για τα επεισόδια και να ζητά από τις αλβανικές αρχές πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και απόδοση ευθυνών όπου αυτές προκύψουν.

Τις τελευταίες ημέρες οι διαμαρτυρίες χιλιάδων πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων ενάντια στα σχέδια του Kushner έχουν ενταθεί, τόσο στα Τίρανα όσο και σε παραθαλάσσιες πόλεις της Αλβανίας, με τις αλβανικές εισαγγελικές αρχές να διεξάγουν σχετική έρευνα.

Η SPAK, η Ειδική Εισαγγελική Αρχή της Αλβανίας για την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος, επιβεβαίωσε, σύμφωνα με το POLITICO, τη Δευτέρα (01/06) ότι ξεκίνησε έρευνα σχετικά με τις αμφιλεγόμενες αλλαγές που επήλθαν το 2024 στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στην ιδιοκτησία γης, οι οποίες άνοιξαν τον δρόμο για τουριστική αξιοποίηση.

Τον Αύγουστο του 2024, ο Kushner, ο οποίος ηγείται της εταιρείας ιδιωτικών επενδύσεων Affinity Partners και διαθέτει ένα ξεχωριστό χαρτοφυλάκιο ακινήτων που εκτιμάται σε δισεκατομμύρια δολάρια, παρουσίασε τα σχέδια για τη μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές τουριστικό θέρετρο, ενώ στις αρχές του 2026 επισκέφθηκε την περιοχή μαζί με τη σύζυγό του, Ivanka Trump.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο POLITICO, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Edi Ramma, επιβεβαίωσε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης και του Kushner για τη συμφωνία, η οποία προβλέπει τη δημιουργία 10.000 ξενοδοχειακών δωματίων.

Μιλώντας τη Δευτέρα ενώπιον Αλβανών βουλευτών, ο Ramma αρνήθηκε ότι το έργο επεκτείνεται σε προστατευόμενο καταφύγιο άγριας ζωής και δήλωσε ότι η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη κατατεθεί, ενώ η περιβαλλοντική μελέτη δεν έχει ολοκληρωθεί. Δεν αρνήθηκε όμως ότι θέλει να κάνει την Αλβανία μία χώρα που θα αποτελεί προορισμό που θα αποτελεί τον θαυμασμό την περιοχή, και αυτό το έργο αποτελεί, όπως είπε, μέρος αυτής της προσπάθειας.

Το έργο, το κόστος του οποίου εκτιμάται στα 3 δις ευρώ, προβλέπεται να κατασκευαστεί σε έκταση αρκετών εκταρίων του προστατευόμενου παράκτιου τοπίου Βιόσα-Νάρτα στο Ζβέρνετς και στο ακατοίκητο νησί Σαζάν της Αδριατικής.

«Η κατάσταση στη Νάρτα (Λιμνοθάλασσα) είναι ότι, στην πράξη, έχουμε μια προστατευόμενη περιοχή, αλλά πάνω απ’ όλα, το κράτος μας έχει επιτρέψει τη συνέχιση των κατασκευαστικών εργασιών χωρίς διαβούλευση και χωρίς διαφάνεια», δήλωσε ακτιβιστής που συμμετέχει στις διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών.

Εδώ έρχεται να «κουμπώσει» το πιο προβληματικό επιχείρημα που επαναλαμβάνεται κάθε φορά που μια ακόμη προστατευόμενη περιοχή στην Αλβανία παραχωρείται σε επενδυτές πολυτελών καταλυμάτων: «Οι Αλβανοί ούτως ή άλλως δεν πήγαιναν ποτέ εκεί». Χρησιμοποιήθηκε τόσο στην περίπτωση του νησιού Σαζάν, όσο και για τους υγρότοπους και τα προστατευόμενα οικοσυστήματα που περιβάλλουν τη λιμνοθάλασσα Νάρτα και το Εθνικό Πάρκο Ντίβιακε-Καραβάστα.

Λες και το μόνο που δίνει πραγματικά αξία σε ένα φυσικό περιβάλλον είναι το να χρησιμοποιείται έτσι κι αλλιώς από τους ανθρώπους. Ένα δάσος δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε θέρετρο για να δικαιολογήσει την ύπαρξή του. Μια λιμνοθάλασσα δεν χρειάζεται beach bar και βίλες για να έχει αξία. Ένα νησί δεν χρειάζεται να «αναζωογονηθεί» από δισεκατομμυριούχους για να είναι πολύτιμο. Ορισμένοι τόποι πρέπει να υπάρχουν απλώς και μόνο επειδή αποτελούν οικοσυστήματα, ενδιαιτήματα, διαδρόμους μετανάστευσης και περιβάλλοντα διαβίωσης για απειλούμενα με εξαφάνιση είδη.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ