Το προηγούμενο Disclosure Day του Spielberg δεν ήταν ο Ε.Τ., ήταν το The Post
Η νέα ταινία του μεγάλου σκηνοθέτη μας φέρνει στο νου πολλές από τη φιλμογραφία του. Αλλά περισσότερο το δημοσιογραφικό δράμα με τη Meryl Streep και τον Tom Hanks.
- 14 ΙΟΥΝ 2026
«Όταν διάβασα το σενάριο, αυτό δεν ήταν κάτι που μπορούσε να περιμένει 2-3 χρόνια – αυτή ήταν μια ιστορία που ένιωθα πως είχαμε να ανάγκη να πούμε σήμερα».
***
Δε σκεφτόμαστε πάντα τον Steven Spielberg ως πολιτικό σκηνοθέτη, παρότι η πολιτική (εκτός του ότι υπάρχει μέσα σε όλες τις εικόνες) είναι παρούσα παντού ακόμα και στα φαινομενικά αγνότερα μπλοκμπάστερ του, από τον δήμαρχο του Jaws μέχρι την νοσταλγική, ΙΡ δυστοπία του Ready Player One.
Στη νέα του ταινία, Disclosure Day, ένα μεγάλο κυνηγητό και ένα συνωμοσιολογικό θρίλερ συνυπάρχουν για να μας δώσουν την ύστερα από χρόνια επιστροφή του Spielberg στις εξωγήινες θεματικές. Η δράση στην ταινία είναι φανταστική. Τα μυστικά αποκαλύπτονται σταδιακά. Σασπένς. Sci-fi.
Τότε, γιατί η ταινία που σκεφτόμαστε ως τελείως συγγενική με αυτή, είναι το δημοσιογραφικό δράμα εποχής The Post;
THE POST: Η ΤΑΙΝΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΤΑΝ ΤΟ 2017
Στην ταινία, που κυκλοφόρησε το 2017 κατά την έναρξη δηλαδή της πρώτης θητείας Trump, η αποκάλυψη της αλήθειας για τον πόλεμο του Βιετνάμ γίνεται αντικείμενο δικαστικής αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο μεγάλες εφημερίδες και στον Λευκό Οίκο του Richard Nixon.
Βασισμένο σε αληθινή ιστορία, το φιλμ τοποθετείται στο 1971 και ακολουθεί την εκδότρια (Meryl Streep) και τον αρχισυντάκτη (Tom Hanks) της Washington Post καθώς οι δημοσιογράφοι της εφημερίδας προσπαθούν να δημοσιεύσουν τα Pentagon Papers – τα κρυφά αρχεία γύρω από την 20ετή εμπλοκή της αμερικάνικης κυβέρνησης στον πόλεμο του Βιετνάμ και, νωρίτερα, στην γαλλική Ινδοκίνα.
Η ταινία Ημέρα Αποκάλυψης (Disclosure Day) κυκλοφορεί στις αίθουσες.
Ο Spielberg γύρισε την ταινία κάπως βιαστικά, συνδέοντάς την με την τότε τρέχουσα κατάσταση στις ΗΠΑ. Αυτό που αντιλαμβανόταν ως επίθεση στον ίδιο τον δημοκρατικό ιστό και στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την αλήθεια απέναντι στα fake news, o Spielberg το στόχευσε επιλέγοντας να πει αυτή την ιστορία εποχής. Για δημοσιογράφους με τσίπα, και για ένα κοινό ανθρώπων που, ό,τι τελικά κι αν τους χωρίζει, πάντα θα μπορούν να ακούσουν / δουν / διαβάσουν την αλήθεια.
Πόσο αισιόδοξο!
Η προαναφερθείσα βιασύνη στην παραγωγή δεν φαίνεται λοιπόν πουθενά πάντως στην οθόνη, καθώς ένας από τους μεγαλύτερους εν ζωή σκηνοθέτες αφηγείται με συναρπαστικό τρόπο μια παλιομοδίτικη ιστορία αρχών και ηθικής. Μας θυμίζει ήδη το Disclosure Day, σωστά;
Όπως και στη νέα του ταινία, έτσι και με το Post ο Spielberg φαίνεται να πιστεύει (ή μήπως απλώς ελπίζει;) πως αν υπάρξει μια τόσο συνταρακτική αλήθεια που θα καταφέρει να ταρακουνήσει τον κόσμο από τους δέκτες και τη βόλεψή του, αν όλοι Δούμε και Ακούσουμε, αν απλώς όλοι καταφέρουμε να έρθουμε μαζί σε μια κατανόηση απέναντι σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς… τότε όλα μπορούμε να τα λύσουμε.
Στο The Post, o Spielberg αφήνει τον Tom Hanks και την Meryl Streep (σε μια από τις καλύτερες ερμηνείες της εδώ και χρόνια) να πλάσουν τους ιδεολόγους χαρακτήρες τους με γλώσσα του σώματος και μικρές λεπτομέρειες κίνησης και βλέμματος, δικαιολογώντας και το γιατί ήθελε δύο σταρ με τόσο μεγάλο ειδικό βάρος, να αποτυπώσουν τους κεντρικούς χαρακτήρες αυτού του δράματος.
Συγκεντρώνει γενικότερα όμως ένα εκπληκτικό καστ γεμάτο από τους αγαπημένους μας ηθοποιούς από όλες τις αγαπημένες μας σειρές: η ταινία είναι μικρό φεστιβάλ «ωχ, από κάπου τον ξέρουμε αυτόν!» στιγμών. Από τον Bradley Whitford και την Alison Brie μέχρι την Carrie Coon και τον Tracy Letts, κι από τον Bruce Greenwood και τον Matthew Rhys μέχρι την Sarah Paulson και τον Bob Odenkirk, το The Post είναι από τις κορυφαίες υπενθυμίσεις των τελευταίων χρόνων για την τεράστια αξία ενός σινεμά γεμάτου με πρόσωπα. Με φάτσες. Που κάθε μικρός ή μεγάλος χαρακτήρες πιστεύεις πως είναι πραγματικά ζωντανός.
Ο Spielberg και οι παίχτες του, δίνουν στην αφήγηση τον ρυθμό μιας ηρωικής ιστορίας που διαβάζεις τυπωμένη σε βιβλίο του ‘50 γεμάτη με στιγμές ομαδικού και ατομικού μεγαλείου. Οι σκηνές των ρεπόρτερ μαζεμένων σε ένα μικρό σαλόνι να συγκεντρώνουν τα στοιχεία ή να ανοίγουν το κουτί με τα απαγορευμένα ντοσιέ θα μπορούσαν να ανήκουν σε κάποια Indiana Jones περιπέτεια, η σύγχρονη κλασική σεκάνς με την Streep να κατεβαίνει τις σκάλες του ανώτατου δικαστηρίου θα μπορούσε να έχει προέλθει από ένα υποθετικό Wonder Woman του Spielberg – ακόμα μου φαίνεται ανατριχιαστική, και όχι τόσο μακρινή από το vibe της μετεωρολόγου της Emily Blunt στο Disclosure Day.
Η κάμερα στήνει τη μία εμβληματική πόζα μετά την άλλη, επιτρέποντας στην εικόνα να σχηματίσει την ηθική της ιστορίας Ο Spielberg ξέρει πώς να αφηγηθεί κάτι το συναρπαστικό μέσα σε τόσα πολλά κλειστά σκηνικά, προσκαλώντας διαρκώς τον θεατή να ακολουθήσει τις λεπτομέρειες του κάθε κάδρου, του βάθους του σκηνικού, ακόμα και του πώς τοποθετούνται οι χαρακτήρες στη σύνθεση του κάδρου. Το βλέμμα σου πάντα μετακινείται, και το μυαλό σου πάντα σχηματίζει ιστορίες ή δυναμικές, βάσει αυτής της κίνησης.
Όχι τυχαία, η ταινία σπαρταράει όταν τα λόγια περισσεύουν. Ο Spielberg θα μπορούσε να κάνει άψογο ακαδημαϊκό σινεμά ακόμα και υπνοβατώντας.
DISCLOSURE DAY: ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΟΙ ΑΛΗΘΙΝΟΙ ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ ΗΤΑΝ… Η ΑΛΛΗΛΟΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
Είναι εντυπωσιακό πόσα από τα παραπάνω μπορούν να περιγράψουν και το Disclosure Day. Άλλη μια αγωνιώδη περιπέτεια προς μια αποκάλυψη αλήθειας που θα ταράξει συθέμελα μια κοινωνία σε κρίση, θέλοντας να φέρει τους ανθρώπους κοντά.
Κι εδώ η οπτική φόρμα υπερβαίνει τους όποιους περιορισμούς ή συμβάσεις του σεναρίου. Διαρκείς σκηνές που κόβουν την ανάσα (από καταδιώξεις μέχρι ακόμα και ακίνητους διαλόγους γεμάτους ένταση πάνω από ένα τραπεζάκι), έξυπνες συνθέσεις κάδρων δείχνουν την ιστορία ή σκιαγραφούν αποτελεσματικά τους μπόλικους σημαντικούς χαρακτήρες της ταινίας.
Στο τέλος, είναι κι εδώ τα πάντα ζήτημα πίστης. Θρησκευτικής; Μπορεί – αλλά όχι κι απαραίτητα. Πίστης στον διπλανό άνθρωπο. Στο ότι μπορεί να διαχειριστεί μια αλήθεια που ίσως αλλάξει το πώς βλέπει τον κόσμο, την ίδια τη σημασία του κόσμου.
Το The Post ήρθε εσπευσμένα στην έναρξη της πρώτης περιόδου Trump και το Disclosure Day στην δεύτερη. Οπότε κι εδώ η συμμετρία αποκαλύπτει μια ανάγκη για τον Spielberg να πει αυτή ακριβώς την ιστορία όταν νιώθει πως η κοινωνική πραγματικότητα γύρω του είναι υπό αμφισβήτηση, αν όχι κατάρρευση.
Πως η αγκίστρωσή μας από την έννοια της αλήθειας και από κάθε ανάμνηση που μας κρατάει ανθρώπους με αισθήματα, είναι ζήτημα επιβίωσης. Το ίδιο κι μια συλλογική αίσθηση ενοχής (εν καιρώ πολέμων και γενοκτονιών μάλιστα) και ενσυναίσθησης.
Παρότι το Post είναι η ταινία εποχής, έχω την αίσθηση πως καταφέρνει με τον ένα τρόπο ή τον άλλο να είναι περιέργως πιο σύγχρονο, και το Disclosure Day αρκετά πιο παλιομοδίτικο. Έχουν και τα δύο την σημασία τους και τη γοητεία τους, αλλά πάντως το σίγουρο είναι πως για τον Spielberg εξυπηρετούν μια αληθινή ανάγκη έκφρασης.
Είναι ο τρόπος του, να θυμίζει στον ίδιο (και σε εμάς) πως ναι, ορίστε: Ακόμα και οριακά, ακόμα κι υπό πίεση μπορούμε, όλοι μαζί, να καταφέρουμε. Οι καιροί είναι πολύ σκοτεινοί και αποπνικτικοί και κάποιες φορές θες να πιστέψεις – ειλικρινά, δεν ξέρω κατά πόσο ο ίδιος το πιστεύει ακόμα. Αλλά είναι μια κοσμοθεωρία που διατρέχει όλη του τη φιλμογραφία. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, δε θα μπορούσε να πιστέψει κάτι άλλο. Όπως θα έλεγε κι ένας άλλος διάσημος κυνηγός εξωγήινων; Θέλω να πιστέψω.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.