Πώς το κινητό παραμορφώνει το σώμα σου χωρίς να το καταλαβαίνεις

Ανησυχούμε συνεχώς για τις συνέπειες που έχει η ώρα που περνάμε μπροστά στην οθόνη, αλλά η ανησυχία αυτή επικεντρώνεται στο μυαλό, στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στη λειτουργία του εγκεφάλου. Όμως δεν μπορεί να μην έχεις νιώσει έστω και μία φορά το δάχτυλό σου να πονάει και να «μαγκώνει» μετά από ατελείωτο σκρόλινγκ στο κινητό.

Τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι οι ηλεκτρονικές συσκευές μπορεί να αλλάξουν τη στάση του λαιμού σου, να δημιουργήσουν πόνο στα μάτια και πρόβλημα στην όραση ή στη δύναμη των μυών σου. Η υπερβολή χρήση τους μπορεί να προκαλέσει ακόμα και ρυτίδες στο δέρμα του προσώπου, καθώς και να επιβαρύνει τη γνωστική λειτουργία.

Πάμε λοιπόν να δούμε πρακτικά τι συμβαίνει στο σώμα μας, σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του BBC.

Παραμορφωμένη σπονδυλική στήλη

Αν μας διαβάζεις από το κινητό αυτή τη στιγμή το πιθανότερο είναι να έχεις σκυμμένο το κεφάλι προς τα κάτω.

Η στάση αυτή είναι γνωστή και ως «πρόσθια θέση κεφαλής» και μπορεί να ασκήσει πίεση έως και 27 κιλά στον αυχένα. Με το πέρασμα του χρόνου, αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στους μεσοσπονδύλιους δίσκους, στις αρθρώσεις και στους μύες ακόμα και να μειώσει τη χωρητικότητα των πνευμόνων. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως “tech neck”.

Μπορεί επίσης να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο φαίνεται το σώμα σου, να επηρεάσει δηλαδή τη σπονδυλική στήλη και κατ’ επέκταση την κορμοστασιά σου.

Υπάρχουν ασκήσεις που μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση του προβλήματος, πάντα με έγκριση γιατρού. Βέβαια υπάρχουν και πιο άμεσες λύσεις που μπορείς να εφαρμόσεις, όπως το να συνηθίσεις να κρατάς το κινητό πιο ψηλά.

Τοποθέτησε την οθόνη στο ύψος των ματιών περίπου στην απόσταση που έχει το χέρι σου τεντωμένο από το πρόσωπό σου. Την ίδια τακτική μπορείς να ακολουθήσεις και στον υπολογιστή. Ειδικοί λένε ότι το να κάνεις μερικά διαλείμματα από την οθόνη μπορούν να βοηθήσουν. Δοκίμασε να σηκώνεσαι για περίπου 20 λεπτά ανά μισή ώρα.

Ερεθισμένο δέρμα και ρυτίδες στον λαιμό

Μήπως το “tech neck” και όχι ο χρόνος που περνάει είναι εκείνο που προκαλεί ρυτίδες στο λαιμό σου;

«Θεωρητικά, αυτό φαίνεται λογικό» λέει η σύμβουλος δερματολόγος, Justine Hextall και μέλος του Royal College of Physicians στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση του λαιμού προκαλεί ρυτίδες, επομένως η συνεχής κλίση προς τα εμπρος και το διαρκές δίπλωμα του λαιμού θα μπορούσαν να αποτελούν πρόβλημα, εξηγεί. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει κάποια μελέτη που να το αποδεικνύει αυτό, συνεπώς η Hextall προειδοποιεί να μην αγοράζουμε online προϊόντα περιποίησης που υπόσχονται να δώσουν λύση στις ρυτίδες που προκαλούνται αποκλειστικά από το “tech neck”.

Ωστόσο υπάρχουν και προβλήματα που αφορούν το δέρμα και εκεί πρέπει να είμαστε λίγο πιο προσεκτικοί, ιδιαίτερα αν φοράς συνεχόμενα ένα smartwatch.

«Ένα σκοτεινό και υγρό περιβάλλον, όπως η περιοχή κάτω από το ρολόι, αποτελεί τις ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη μυκήτων, οπότε μπορεί να εμφανιστεί ερεθισμός ή έκζεμα», εξηγεί η δερματολόγος.

Πρόκειται για μία κατάσταση που μπορεί να διαταράξει τον προστατευτικό φραγμό του δέρματος και έτσι η Hextall αναφέρει ότι ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένη ευαισθησία σε ορισμένα συστατικά που υπάρχουν στα τεχνολογικά προϊόντα, όπως το νικέλιο, το καουτσούκ, το λάτεξ και τα ακρυλικά.

Μία απλή λύση θα ήταν να βγάζεις το smartwatch συχνά και να πλένεις το σημείο του καρπού. Επίσης μία προστατευτική κρέμα μπορεί να σε σώσει.

Επιδείνωση της όρασης

Τα ποσοστά της μυωπίας αυξάνονται ανησυχητικά εδώ και δεκαετίες. Θα έλεγε κανείς ότι ίσως να ευθύνεται η τεχνολογία γι’ αυτό. Κάτι που μπορεί να ισχύει, αλλά όχι όπως το φαντάζεσαι, σύμφωνα με τον Donald Mutti, καθηγητή Οπτομετρίας στο Ohio State University των ΗΠΑ.

«Πραγματοποιήσαμε μία μελέτη διάρκειας άνω των 20 ετών σχετικά με την ανάπτυξη των ματιών των παιδιών, εξετάζοντας τους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και εξέλιξη της μυωπίας», αναφέρει ο Mutti. Ένα από τα βασικά ερωτήματα είναι αν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της μυωπίας και της “close work”, της εργασίας δηλαδή που απαιτείται να έχουμε αντικείμενα πολύ κοντά στο πρόσωπο, όπως για παράδειγμα το κινητό. «Η απάντηση ήταν “όχι ιδιαίτερα”», λέει.

Ωστόσο μέσω της μελέτης γνωστοποιήθηκε το εξής: ο χρόνος που περνά κανείς σε εξωτερικούς χώρους φαίνεται να έχει προστατευτική επίδραση. «Η θεωρία είναι ότι το έντονο φυσικό φως διεγείρει την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα», εξηγεί ο Mutti και φαίνεται ότι αυτό μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται τα μάτια.

Η τεχνολογία αποτελεί μέρος της αλλαγής του τρόπου ζωής, καθώς ολοένα και περισσότερες διαδικασίες απαιτούν την χρήση οθόνης άρα και την παραμονή μας σε εσωτερικούς χώρους. Υπό αυτή την έννοια, ο Mutti πιστεύει ότι οι ηλεκτρονικές συσκευές θα επηρεάσουν μακροπρόθεσμα αρνητικά την όρασή μας.

Η λύση σύμφωνα με τον Mutti είναι πολύ απλή. Το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να περνάμε περισσότερο χρόνο έξω, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει και στην ποιότητα του ύπνου. Απλά να μην ξεχνάς το αντηλιακό σου.

Αδύναμα χέρια

Η δύναμη της λαβής αποτελεί έναν σημαντικό δείκτη για τη συνολική κατάσταση της υγείας.

Μία μελέτη έχει δείξει ότι μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου καλύτερα και από την αρτηριακή πίεση. Ταυτόχρονα, η δύναμη της λαβής μειώνεται σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στις νεαρές ηλικίες.

«Η μείωση αυτή δεν αφορά μόνο πιο αδύναμα χέρια αλλά μπορεί να αποτελεί ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι για τη μελλοντική υγεία των νεότερων γενεών» επισημαίνει ο Johannes Beller, καθηγητής Ιατρικής Κοινωνιολογίας στο Medical University of Lausitz της Γερμανίας.

«Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι η μετάβαση σε καθιστική εργασία μπροστά στον υπολογιστή συμβάλλει στην μείωση της φυσικής κατάστασης και είναι λογικό να επηρεάσει και τη δύναμη της λαβής».

Θα πρέπει να μπορείς να πιέζεις μία μπάλα του τένις με όση δύναμη διαθέτεις και να το διατηρείς για 15 έως 30 δευτερόλεπτα. Αν δεν μπορείς υπάρχουν και άλλες ασκήσεις, όπως οι κάμψεις καρπού που μπορείς να ακολουθήσεις. Ωστόσο δεν πρόκειται μόνο για την δύναμη των χεριών αλλά για τη συνολική φυσική κατάσταση. Με πιο απλά λόγια, πρέπει να γυμνάζεσαι.

Συντονισμός χεριού-ματιού

Φαίνεται ότι η τεχνολογία επηρεάζει και τις κινητικές δεξιότητες, δηλαδή τις ικανότητες που συντονίζουν τον εγκέφαλο με το σώμα ώστε να εκτελούνται ακριβείς κινήσεις.

Σύμφωνα με τον Sebastian Suggate, καθηγητή Αναπτυξιακής Ψυχολογίας και Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Regensburg στη Γερμανία η τεχνολογία μπορεί να μας κάνει καλύτερους σε κινήσεις όπως τα κλικ με το ποντίκι ή οι κινήσεις αφής στην οθόνη. «Αν όμως εξετάσουμε την συνολική ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων, τα επιστημονικά στοιχεία συγκλίνουν στο ότι η επίδραση είναι αρνητική».

Μας είναι γνωστά πολλά περισσότερα για τις επιπτώσεις στα παιδιά παρά στους ενήλικες. Η έρευνα του ίδιου του Suggate δείχνει ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του αυξημένου χρόνου μπροστά στις οθόνες και της κακής ανάπτυξης των κινητικών δεξιοτήτων.

Το εύρημα αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι οι κινητικές δεξιότητες σχετίζονται με την γνωστική ανάπτυξη και τις επιδόσεις των νέων στα σχολεία.

Η συμβουλή του Suggate δεν είναι να πάρουμε μέτρα εν βρασμώ και να απομακρύνουμε τα παιδιά από τις οθόνες. Προτείνει τη σταδιακή ένταξη δραστηριοτήτων που αποτελούν τη χρήση των χεριών.

«Δεν πρόκειται για το τέλος του κόσμου. Πρόκειται για ανεπαίσθητες επιδράσεις», τονίζει. «Ωστόσο, ακόμη και αν οι επιπτώσεις είναι μέτριες ή μικρές σε ατομικό επίπεδο, όταν αθροίζονται σε ολόκληρες γενιές, υπάρχει ο κίνδυνος μιας συνολικής υποβάθμισης των γνωστικών ικανοτήτων της κοινωνίας και μιας μειωμένης ικανότητας να αντιλαμβανόμαστε και να κατανοούμε τον πραγματικό κόσμο, επειδή τα χέρια αποτελούν ένα από τα βασικότερα σημεία επαφής μας με αυτόν».

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ