Ψυχολόγος δημιούργησε τεστ για AI φωτογραφίες. Θα τις ξεχώριζες;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πλέον αρκετά εξελιγμένη ώστε να δημιουργεί τόσο αληθοφανείς εικόνες που πλέον είναι δύσκολο να τις αναγνωρίσεις.
- 21 ΙΟΥΛ 2026
Πόσες φορές έχεις δει στα social μία φωτογραφία εξαιρετικά αληθοφανή, που μετά από ώρα κατάλαβες ότι είναι AI; Σίγουρα πολλές. Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη δημιουργία φωτογραφιών για τον οποιονδήποτε λόγο έχει αρχίζει να ξεφεύγει από τα όρια. Αν υπήρχαν φυσικά.
Η ψυχολόγος Clare Sutherland από το Πανεπιστήμιο του Aberdeen αποφάσισε να φτιάξει ένα τεστ για την αναγνώριση των deepfake φωτογραφιών. Πιο συγκεκριμένα, με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης δημιούργησε φωτογραφίες που απεικονίζουν πρόσωπα ανθρώπων καλώντας τους ερωτηθέντες να αναγνωρίσουν ποια φωτογραφία είναι πραγματική και ποια όχι.
Πολλοί προφανώς δυσκολεύτηκαν (είναι πραγματικά δύσκολο), κάτι που μας δείχνει ότι η εκπαίδευσή μας σε αυτόν τον τομέα είναι απαραίτητη. Αν θες να κάνεις το τεστ, μπορείς να μπεις ΕΔΩ.
«Η εκπαίδευση σχετικά με τα οπτικά στοιχεία, όπως η αναζήτηση ενός έκτου δακτύλου, δεν είχε και τόση επιτυχία, εν μέρει επειδή η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται όλο και πιο αποτελεσματική και οι επιτήδειοι ενδέχεται έτσι και αλλιώς να αποφεύγουν να χρησιμοποιούν φωτογραφίες με προφανή ελαττώματα», εξήγησε η καθηγήτρια Amy Dawel.
Εντοπίζοντας το πλαστό
Η Sutherland είναι υπεύθυνη της έρευνας που διεξάγεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εκείνη και η ομάδα της είχαν παρατηρήσει ότι μπορούσαν να αντιληφθούν ποια πρόσωπα ήταν αληθινά και ποια όχι, απλώς κοιτάζοντάς τα.
«Έτσι σκεφτήκαμε: “Εντάξει θα ήταν πραγματικά ενδιαφέρον να δούμε αν μπορούμε να το διδάξουμε και σε άλλους ανθρώπους”», είπε.
Για το πείραμα δημιουργήθηκε μία συλλογή χιλιάδων προσώπων με τη βοήθεια του StyleGAN3, ενός AI εργαλείου που δημιουργεί εξαιρετικά ρεαλιστικά πρόσωπα.
Τι πρέπει να προσέχουμε
Οι ερευνητές εφιστούν την προσοχή για 6 συγκεκριμένα σημεία:
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να δημιουργήσει τόσο συμμετρικά πρόσωπα και ένα στραβό χαμόγελο ή ένα περίεργο μάτι μπορεί να το προδώσει.
- Όταν τα μέρη του προσώπου απεικονίζονται εμφανώς μεγαλύτερα από όσο θα έπρεπε, όπως για παράδειγμα η πολύ μεγάλη μύτη, τότε δεν πρόκειται για ΑΙ φωτογραφίες.
- «Τα πρόσωπα που έχουν δημιουργηθεί με Τεχνητή Νοημοσύνη τείνουν να δείχνουν πιο ελκυστικά», λέει η Sutherland.
- Κάθε φορά που αμφιταλαντεύεσαι, θα μπορούσες να αναρωτιέσαι «Τι θα έκανε αυτό το πρόσωπο να ξεχωρίζει από το πλήθος;». Τα πρόσωπα που είναι ΑΙ τείνουν να μην έχουν κάποιο χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει, καθώς πρόκειται για πολύ κοινά πρόσωπα.
- «Τα ψεύτικα πρόσωπα εμφανίζουν λιγότερα συναισθήματα, είναι λιγότερο εκφραστικά», εξηγεί η Sutherland.
- Σύμφωνα με την έρευνα, «Είναι πιο δύσκολο να θυμηθείς τα πρόσωπα που είναι κατασκευασμένα».
Παράλληλα, η Τεχνητή Νοημοσύνη τείνει επίσης να είναι λιγότερο ικανή στην αναπαραγωγή προσώπων που δεν είναι λευκά, καθώς και προσώπων μεγαλύτερης ή μικρότερης ηλικίας, επειδή μεγάλο μέρος της εκπαίδευσής της αφορά νέους λευκούς ανθρώπους.
Μερικές από αυτές τις συμβουλές μπορεί να ακούγονται αρκετά παρόμοιες και «αόριστες», αλλά αυτό είναι ακριβώς το θέμα.
Σπάνια θα συναντήσετε ένα αδιάψευστο «σημάδι» που θα αποκαλύψει ένα πλαστό από τεχνητή νοημοσύνη. Αντίθετα, πρόκειται για το να εξοικειωθείτε με τα χαρακτηριστικά τους και να αναπτύξετε μια διαίσθηση.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, εκθέτοντας τους ανθρώπους σε εικόνες, τόσο ΑΙ όσο και πραγματικές, και στη συνέχεια ζητώντας τους να ξεχωρίσουν ποιες είναι ποιες, μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά σε αυτό – ακόμη και μέσα σε περίπου μία ώρα. Στο συγκεκριμένο τεστ υπήρχαν άτομα που αύξησαν το ποσοστό τους από το 40% στο 80%, ενώ λίγοι ήταν αυτοί που πέτυχαν το 100%.
Παραδόξως, αυτό που κάνει εδώ ο ανθρώπινος εγκέφαλος μοιάζει με τον τρόπο λειτουργίας των γενετικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Του δίνεις δεδομένα και με το πέρασμα του καιρού η ακρίβεια ξεκινάει να βελτιώνεται.
Η έρευνα ανέδειξε επίσης το πόση αυτοπεποίθηση είχαν οι συμμετέχοντες που μπορούσαν να διακρίνουν τη διαφορά. Αντιθέτως, παλαιότερη έρευνα είχε δείξει ότι οι συμμετέχοντες που ήταν πολύ σίγουροι για τον εαυτό τους ήταν αυτοί που έκαναν τα περισσότερα λάθη.
Γιατί είναι σημαντικό να μάθουμε να ξεχωρίζουμε τα ΑΙ δημιουργήματα;
Ο πιο προφανής κίνδυνος είναι, φυσικά, η απάτη.
Η παγκόσμια εταιρεία συμβούλων Deloitte προβλέπει ότι οι απώλειες από απάτες με deepfake μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να ανέλθουν σε 40 δισ. λίρες, από 12 δισ. που ήταν το 2023.
Η έκθεση ανέφερε το παράδειγμα μιας απάτης όπου ένας υπάλληλος εταιρείας με έδρα το Χονγκ Κονγκ μετέφερε 25 εκατ λίρες σε απατεώνες μετά από μία βιντεοκλήση με τον προϊστάμενό του, που όπως αποδείχθηκε ήταν δημιούργημα Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ένας ακόμη κίνδυνος είναι η πολιτική κατασκοπεία.
Ήδη από το 2019, μια έρευνα του Associated Press είχε αποκαλύψει ότι ένα προφίλ στο LinkedIn που ανήκε σε μία γυναίκα με το όνομα Katie Jones φαινόταν να είναι πλαστό. Η Jones παρουσιαζόταν ως ειδική σε θέματα Ρωσίας και Ευρασίας, με διασυνδέσεις με εξέχοντα κέντρα μελετών και πολιτικούς κύκλους της Ουάσιγκτον
Η έκθεση του ΑΡ ισχυριζόταν ότι στην πραγματικότητα επρόκειτο για deepfake που δημιούργησαν οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες και κατάφερε να έρθει σε επαφή με κορυφαίους πολιτικούς συμβούλους και αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.
Στην Αυστραλία, πολιτικός πρότεινε να υπάρχει ένδειξη με την οποία θα είναι πιο ευδιάκριτο το πολιτικό περιεχόμενο που παράγεται με ΑΙ.
Φυσικά, υπάρχουν και καλές χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως για παράδειγμα το πόσο γρήγορα θα μπορούσε να δημιουργήσει μια εικόνα για το πως θα ήταν στο μέλλον ένα αγνοούμενο παιδί.
Η Sutherland λέει ότι «αν οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν με καλή θέληση και όσο γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, υπάρχουν πιθανότητες να γίνει πολύ χρήσιμη για αρκετά δημιουργικούς λόγους».
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μας έχει κατακλύσει και δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη λειτουργία. Ακόμα.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.