Το Τρέξε Λόλα Τρέξε ήταν πάντοτε κάτι παραπάνω από καταιγιστική δράση

Το Matrix, βέβαια, ήταν το ορόσημο της επιστημονικής φαντασίας που, με σφαίρες που πάγωναν τον χρόνο, εκτόξευσε το κοινό στον 21ο αιώνα. Οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας ωστόσο, πάντοτε κοιτούσαν μπροστά, αυτή είναι η δουλειά τους. Το Τρέξε Λόλα Τρέξε ήταν μια πανκ, πολύχρωμη βερολινέζικη φαντασμαγορία, τοποθετημένη στον δικό μας κόσμο. Παρότι δεν προσφέρει κάποια σιαμαλανική ανατροπή, ούτε δημιουργεί τον αποκαλυπτικό, ολοκληρωμένο νέο κόσμο του Matrix, παραδίδει λιτή, καταιγιστική δράση με εντυπωσιακό στιλ, διανθισμένη με παιχνιδιάρικες φιλοσοφικές προκλήσεις.

Η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του αυτοδίδακτου, 34χρονου Βερολινέζου σκηνοθέτη Tom Tykwer είναι μία ανάλαφρη ρομαντική περιπέτεια, κωμωδία και θρίλερ, που αιωρείται πάνω από ένα κοχλάζον ηλεκτρονικό σάουντρακ. Η ταινία παρουσιάζει τρεις πιθανές εκδοχές των κινδύνων και των περισπασμών που επιφυλάσσουν οι δρόμοι του Βερολίνου, λίγο πριν από το μεσημέρι, για τη Lola (Franka Potente) και τον Manni (Moritz Bleibtreu). Δύο αβίαστα κουλ εικοσάχρονους εραστές που βρίσκονται ξαφνικά σε μπελάδες. Ο Manni χάνει 100.000 μάρκα που ανήκουν στο αφεντικό του, έναν γκάνγκστερ, και πρέπει να τα αντικαταστήσει. Έτσι, η Lola ξεκινά έναν αγώνα δρόμου μέσα στην πόλη, προσπαθώντας να βρει έναν τρόπο να σώσει τον Manni, τον εαυτό της και την αγάπη τους.

Photo by Impress Own/United Archives via Getty Images / Photo by Impress Own/United Archives via Getty Images

Η Lola έχει είκοσι λεπτά για να συγκεντρώσει τα χρήματα και, κάθε φορά που αποτυγχάνει, η ταινία επιστρέφει στην αρχή και σε μία ακόμα προσπάθειά της. Η παρουσίαση τριών διαφορετικών εκδοχών της πραγματικότητας μπορεί να θεωρηθεί μία από τις πρώιμες κινηματογραφικές απεικονίσεις του πολυσύμπαντος, όπου άπειρα σύμπαντα υπάρχουν ταυτόχρονα.

Ο Godard είχε κάποτε διατυπώσει την επιτηδευμένα προκλητική άποψη πως το μόνο που χρειάζεσαι για να κάνεις μια ταινία είναι ένα κορίτσι και ένα όπλο. Ο Tykwer χρειάζεται μόνο τη Potente. Υπάρχει όπλο εδώ, αλλά η ερμηνεία της Potente ως κοκκινομάλλα, τατουαρισμένη και ανιδιοτελής Lola είναι πάνω απ’ όλα ακατάπαυστη κίνηση προς τα εμπρός.

Ο Tykwer αξιοποιεί σε μεγάλη έκταση στοιχεία που θα μπορούσαν εύκολα να θεωρηθούν κλισέ, καθώς χρησιμοποιούνται συχνά σε μουσικά βίντεο και διαφημίσεις. Καταφέρνει, ωστόσο, να ξεπεράσει το σύγχρονο οπτικό λεξιλόγιο και να δημιουργήσει κάτι διαχρονικό γύρω από τη μοίρα και την αγάπη. «Μακάρι να ήμουν ένας χτύπος καρδιάς, μακάρι να ήμουν ένας τυφώνας, μακάρι να ήμουν κυνηγός, αναζητώντας διαφορετικά πράγματα», ψιθυρίζει η Potente σε ένα τραγούδι που συνοδεύει μεγάλο μέρος της ταινίας. Και η ταινία του Tykwer είναι αναμφίβολα ένα «διαφορετικό πράγμα» από ένα μουσικό βίντεο. Είναι ένα πολυσύμπαν απαλλαγμένο από κάθε μεγαλομανία. Η ιστορία του, άλλωστε, είναι κατά βάθος μία ατημέλητη σαπουνόπερα και το γνωρίζει.

credit: © Miramax/Entertainment Pictures via ZUMA Press/Visualhellas.gr / credit: © Miramax/Entertainment Pictures via ZUMA Press/Visualhellas.gr

Το πραγματικό θέμα του Τρέξε Λόλα Τρέξε είναι πως, σε έναν κόσμο που ενοποιείται από τη φυγόκεντρη δύναμη μίας αόρατης τεχνολογίας, τα πάντα συνδέονται μεταξύ τους, ακόμη και όσα δεν γνωρίζουμε πως είναι συνδεδεμένα: αν κάνω αυτό, θα μετακινηθεί εκείνο, που θα αλλάξει κάτι άλλο, το οποίο με τη σειρά του θα ασκήσει μαγνητική επίδραση στα πάντα. Είναι το φαινόμενο της πεταλούδας, ενισχυμένο πλέον με μια άψογα χρονομετρημένη ακρίβεια που παραπέμπει στον ντετερμινισμό ανθρώπου και μηχανής της ζωής μας, η οποία λειτουργεί πλέον με ψηφιακή κινητική ενέργεια.

Οι ιστορίες μας κατοικούν σε πολυσύμπαντα. Η φαντασία μας βουίζει στον ρυθμό της μεταβαλλόμενης μαγείας των τεχνολογικών δυνατοτήτων. Όταν δεν μας αρέσει η πραγματικότητα, την επαναφέρουμε από την αρχή. Το Τρέξε Λόλα Τρέξε τα προέβλεψε όλα αυτά, ενσαρκώνοντάς τα σε έναν κινηματογραφικό μύθο για τη μοίρα, που έμοιαζε με βιντεοπαιχνίδι τριών επιπέδων. Αντί να το παίζεις, έπαιζε εκείνο εσένα. Κυκλοφόρησε επίσης στο κατώφλι μιας εποχής κατά την οποία οι άνθρωποι ένιωθαν για πρώτη φορά ενδυναμωμένοι από την τεχνολογία, ενώ ταυτόχρονα φοβούνταν πως η ίδια αυτή τεχνολογία θα είχε τη δύναμη να τους κλέψει την ψυχή.

Η εμφάνιση της Lola αντιγράφηκε σχεδόν αμέσως από επιτυχημένες τηλεοπτικές σειρές όπως το Buffy the Vampire Slayer και, αργότερα, το Alias. Ακόμη και η ρομαντική ντραμεντί Sliding Doors, με την ιστορία της να χωρίζεται σε διαφορετικές εκδοχές, έμοιαζε κάπως αόριστα με το Lola, και πέρα από την εμφάνιση της ηρωίδας. Η εισπρακτική επιτυχία του Tykwer έμοιαζε να προαναγγέλλει όσα θα ακολουθούσαν στον νέο αιώνα: την άνοδο των ταινιών δράσης με μια εμβληματική γυναίκα στον πρωταγωνιστικό ρόλο, μία γυναίκα που τρέχει προς κάτι και όχι μακριά από κάποιον ευκίνητο αντίπαλο.

credit: © Miramax/Entertainment Pictures via ZUMA Press/Visualhellas.gr / credit: © Miramax/Entertainment Pictures via ZUMA Press/Visualhellas.gr

Τόσο τότε όσο και σήμερα όμως, η Lola παραμένει μοναδική. Όσο υπερβολικά κι αν είναι τα διακυβεύματα της ιστορίας της —συχνά με χιουμοριστικό τρόπο— η ταινία εκτυλίσσεται στον πραγματικό κόσμο και όχι σε κάποιο σύμπαν επιστημονικής φαντασίας ή φαντασίας, τα συνηθέστερα σήμερα είδη για δυναμικές γυναίκες πρωταγωνίστριες. Δεύτερον, η Lola δεν είναι βοηθός κάποιου πιο μυώδους ηρωικού άνδρα. Τρίτον, η Lola απέχει πολύ από το στερεότυπο του «δυναμικού γυναικείου χαρακτήρα» που έχει κυριαρχήσει τόσο στο Χόλιγουντ, όσο και στο εμπορικό σινεμά δράσης. Η δύναμη και η ικανότητά της δεν πηγάζουν τόσο από κάποια εξαιρετική φυσική κατάσταση, όσο από την απόλυτη προσήλωσή της στην ολοκλήρωση του στόχου της με οποιοδήποτε κόστος.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η Lola δεν αποτελεί απλώς νοσταλγική απόλαυση, αλλά ένα μάθημα για το πώς ο κινηματογραφικός φακός μπορεί να τιμήσει τη σωματική και ψυχική αντοχή μίας απρόσμενης ηρωίδας.

Στην καρδιά της, η ταινία υποστηρίζει ότι προχωράμε πραγματικά μπροστά όταν γινόμαστε, παρά τις αναπόφευκτες ατέλειές μας, οι ίδιοι οι διαμορφωτές της μοίρας μας. «Δεν θα πάψουμε να εξερευνούμε», αναφέρει το μότο του Τρέξε Λόλα Τρέξε, ένα απόσπασμα από τον T. S. Eliot, «και το τέλος όλης μας της εξερεύνησης θα είναι να φτάσουμε εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε και να γνωρίσουμε τον τόπο για πρώτη φορά».

Βαθμολογία: 78/100

Το Τρέξε Λόλα Τρέξε κυκλοφορεί από τις 23 Ιουλίου στους κινηματογράφους από τη DANAOS FILMS.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.