Petros Giannakouris/AP Photo
EXPLAINED

Μετά τις πυρκαγιές, η ακρίβεια – Πώς το λάδι ετοιμάζεται για νέο ράλι τιμών

Ακραία ζέστη, ξηρασία και πυρκαγιές συνθέτουν ένα καταστροφικό «κοκτέιλ», που επηρεάζει την παραγωγή και δημιουργεί φόβους για νέες ανατιμήσεις στην αγορά τροφίμων.

Όσο οι εικόνες της επόμενης ημέρας από το σαρωτικό πέρασμα της φωτιάς στις περιοχές της Δυτικής Αττικής, με καμένες εκτάσεις, σπίτια και περιουσίες, είναι αποκαρδιωτικές, τον λόγο για το μέγεθος της καταστροφής τον έχουν για άλλη μια φορά οι αριθμοί.

Έως και το μεσημέρι της Δευτέρας (03/08), σύμφωνα με την ανάλυση των δορυφορικών δεδομένων του ευρωπαϊκού μηχανισμού Copernicus EMS, περισσότερα από 130.000 στρέμματα έγιναν στάχτη σε Αττική και Βοιωτία από τη μεγάλη πυρκαγιά που μαίνεται για πέμπτο συνεχόμενο 24ωρο.

Αυτά έρχονται να προστεθούν στα εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα εκτάσεων στη Δυτική Αττική που κάηκαν από δασικές πυρκαγιές, τα τελευταία 9 χρόνια.

Από το 2018 μέχρι και το 2026, έξι μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 480.000 στρέμματα, σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες ημέρες.

Οι αριθμοί της καταστροφής στην Αττικοβοιωτία έρχονται όμως να συναντήσουν τις προειδοποιήσεις των Ευρωπαίων αγροτών.

Ακραία ζέστη, ξηρασία και πυρκαγιές συνθέτουν ένα καταστροφικό «κοκτέιλ», που επηρεάζει την παραγωγή σε μία σειρά καλλιέργειες και δημιουργεί φόβους για νέες ανατιμήσεις στην αγορά τροφίμων· από το καλαμπόκι και τα κηπευτικά μέχρι τα αμπέλια και τους ελαιώνες. Και όταν λέμε ελαιώνες, εννοούμε φυσικά και το ελαιόλαδο, το οποίο δέχεται το μεγαλύτερο πλήγμα.

Οι ελαιώνες πλήττονται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, καθώς η κλιματική κρίση φέρνει θερμοκρασίες ρεκόρ σε ολόκληρη την ήπειρο. Αυτό σημαίνει πως το κόστος του ελαιολάδου – το οποίο βρίσκεται ήδη σε υψηλά επίπεδα – αναμένεται να αρχίσει να αυξάνεται εκ νέου. Υπενθυμίζεται πως η τιμή του στην ΕΕ αυξήθηκε πάνω από 50% μέσα σε έναν χρόνο, μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Ιανουαρίου 2024.

Αυτό το καλοκαίρι, ελαιώνες κάηκαν σε Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία, ενώ ακόμη κι εκείνοι που γλίτωσαν από τη μανία της φωτιάς, έχουν πληγεί από την τέφρα που μεταφέρεται από τον άνεμο και την κακή ποιότητα του αέρα.

Παράλληλα, οι ακραία υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την εμφάνιση παρασίτων και ασθενειών στα δέντρα, επηρεάζοντας παράλληλα και το μέγεθος του καρπού.

Giannis Androutsopoulos/AP Photo

Αν και η τιμή του ελαιολάδου σε παγκόσμιο επίπεδο είχε σημειώσει πτώση σε σχέση με την απότομη άνοδο που είχε καταγραφεί πριν από δύο χρόνια, τους τελευταίους μήνες παρουσιάζεται ξανά ανοδική τάση. Χαρακτηριστικό είναι, πως σύμφωνα με τον Guardian, οι τιμές για ένα μπουκάλι εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου ενός λίτρου στα καταστήματα του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένουν κατά μέσο όρο πάνω από 7 λίρες και έχουν αρχίσει να αυξάνονται και πάλι τους τελευταίους μήνες.

Η ένωση καλλιεργητών λαχανικών «Légumes de France» προειδοποίησε ότι έχουν χαθεί χιλιάδες τόνοι προϊόντων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ – μεταξύ των οποίων φυλλώδη λαχανικά, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια –, ενώ η παραγωγή ορισμένων καλλιεργειών αναμένεται να μειωθεί κατά το ήμισυ λόγω της ανομβρίας.

Η ζέστη και οι υψηλές θερμοκρασίες στη Γαλλία έχει επίσης επιβραδύνει την ανάπτυξη των σταφυλιών σε αμπελουργικές περιοχές όπως η Καμπανία, το Μπορντό και η Βουργουνδία, με τη σοδειά να αναμένεται μειωμένη και τον τρύγο να ξεκινάει ακόμα και έναν μήνα νωρίτερα από το συνηθισμένο.

Στην Ισπανία, το υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι η παραγωγή σιτηρών της χώρας για την περίοδο 2026 – 27 θα μειωθεί από τα 24 εκατ. τόνους του περασμένου έτους σε λίγο πάνω από 18,5 εκατ. τόνους – μια πρόβλεψη που είχε γίνει πριν δούμε τις καταστροφικές συνέπειες των πυρκαγιών.

Και όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι οι Ισπανοί αγρότες έχουν προσαρμοστεί καλύτερα στις ζεστές και ξηρές συνθήκες, καλλιεργώντας ποικιλίες που αντέχουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες και αξιοποιώντας περισσότερο την άρδευση και την αποθήκευση νερού για να αντιμετωπίσουν τις περιόδους ξηρασίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειώσει τις προβλέψεις για τη συγκομιδή μιας ολόκληρης σειράς καλλιεργειών, με τις προβλέψεις για τον ηλίανθο – που είναι απαραίτητος για τα μαγειρικά έλαια – να μειώνονται κατά 7%. Εν τω μεταξύ, η παραγωγή του καλαμποκιού για σιτηρά έχει μειωθεί κατά 6% σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη, ενώ οι προβλέψεις για τις πατάτες και τη σόγια έχουν μειωθεί κατά 3%.

Ο αγροτικός επαγγελματικός σύλλογος της Ισπανίας, ASAJA, ανέφερε ότι οι άμεσες ζημιές από τις πυρκαγιές έπληξαν οπωρώνες, αμπελώνες, γεωργικές εκτάσεις και θερμοκήπια,  επηρεάζοντας τα εσπεριδοειδή, τα αβοκάντο, τα αμύγδαλα, τους αμπελώνες, τα λαχανικά και τους ελαιώνες, ενώ η έλλειψη νερού και οι ακραίες θερμοκρασίες έπληξαν την παραγωγή ντοματών και καλαμποκιού.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.