Οι σκύλοι καταλαβαίνουν αν είμαστε χαρούμενοι, λυπημένοι ή φοβισμένοι μόνο από τις εκφράσεις μας, σύμφωνα με μελέτη

Επιστήμονες κατέγραψαν με απεικονιστικές τεχνικές τη λειτουργία του εγκεφάλου σκύλων, προκειμένου να διαπιστώσουν πώς επεξεργάζονται διαφορετικές ανθρώπινες εκφράσεις, όπως η χαρά, η λύπη, ο θυμός και ο φόβος, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο επιστημονικό περιοδικό iScience.

Οι εγκεφαλικές σαρώσεις, τις οποίες πραγματοποίησε ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης, δείχνουν ότι ο εγκέφαλος των ζώων ανταποκρίνεται διαφορετικά ανάλογα με την έκφραση που βλέπουν στα ανθρώπινα πρόσωπα.

Η Laura Cuaya, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε τα ευρήματα σε ανακοίνωση του πανεπιστημίου.

«Όταν συγκρίνουμε τους ανθρώπους με τα πρωτεύοντα θηλαστικά, εξετάζουμε ικανότητες που μπορεί να προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο», ανέφερε. «Με τους σκύλους, η ιστορία είναι εντελώς διαφορετική. Ακολούθησαν μια πολύ διαφορετική εξελικτική πορεία, όμως μέσω της εξημέρωσης ανέπτυξαν τις κοινωνικές ικανότητες που χρειάζονταν για να μας κατανοούν και να συνεργάζονται μαζί μας».

Οι ερευνητές εξέτασαν τον εγκέφαλο οκτώ σκύλων – έξι border collies, ενός labrador και ενός golden retriever – ενώ τους έδειχναν εικόνες αγνώστων ανθρώπων με είτε χαρούμενη είτε ουδέτερη έκφραση.

Οι εικόνες με τα χαμογελαστά πρόσωπα προκάλεσαν αυξημένη δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με ανώτερες γνωστικές λειτουργίες και την επεξεργασία της ανταμοιβής.

«Αυτό υποδηλώνει ότι τα χαρούμενα ανθρώπινα πρόσωπα μπορεί να έχουν συναισθηματική σημασία για τους σκύλους», δήλωσε η Cuaya.

Πώς αντιδρούν στον θυμό, τον φόβο και τη λύπη

Στη συνέχεια, οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν αν οι ίδιες περιοχές του εγκεφάλου των σκύλων ανταποκρίνονταν και σε άλλα συναισθήματα.

Έδειξαν σε δώδεκα σκύλους φωτογραφίες ανθρώπων που εμφανίζονταν χαρούμενοι, θυμωμένοι, φοβισμένοι ή λυπημένοι και χρησιμοποίησαν τεχνικές μηχανικής μάθησης για να αναλύσουν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα.

Ο εγκέφαλος των σκύλων, ωστόσο, δεν ανταποκρινόταν στον ίδιο τρόπο στις θυμωμένες, φοβισμένες ή λυπημένες εκφράσεις όπως στις χαρούμενες. Η ανάλυση ολόκληρου του εγκεφάλου έδειξε, παρ’ όλα αυτά, διακριτά μοτίβα δραστηριότητας όταν οι σκύλοι έβλεπαν πρόσωπα που εξέφραζαν αρνητικά συναισθήματα.

«Οι άνθρωποι είναι πολύ καλοί στο να εντοπίζουν μικρές λεπτομέρειες στο πρόσωπο, και το ίδιο ισχύει και για τους σκύλους», δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Raúl Hernández-Pérez, επίσης από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης.

Ayla Verschueren /Unsplash

«Αυτό κάνει τους σκύλους ιδιαίτερα ενδιαφέροντες. Μελετώντας τον εγκέφαλό τους, μπορούμε να κατανοήσουμε ποιες προσαρμογές αναπτύχθηκαν ώστε να υποστηρίξουν την αξιοσημείωτη κοινωνική και συναισθηματική κατανόηση που έχουν για τους ανθρώπους».

Η Cuaya και ο Hernández-Pérez είναι ζευγάρι τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική τους ζωή και έχουν δύο σκύλους, οι οποίοι συμμετείχαν στη συγκεκριμένη έρευνα.

«Παρότι δεν μπορούμε να έχουμε άμεση πρόσβαση στην υποκειμενική εμπειρία των σκύλων, τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι η θέαση χαρούμενων προσώπων, ακόμη και αγνώστων, συνδέεται με θετική συναισθηματική επεξεργασία».

Δεν είναι μόνο οι εκφράσεις του προσώπου

Η ερευνητική ομάδα επισημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο οι σκύλοι αντιλαμβάνονται τα ανθρώπινα συναισθήματα είναι πιο σύνθετος από την παρατήρηση μιας στατικής έκφρασης.

Οι σκύλοι λαμβάνουν υπόψη και άλλα στοιχεία, όπως τη γλώσσα του σώματος, τη φωνή και τη μυρωδιά του ανθρώπου. Παράλληλα, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι όλοι οι σκύλοι που συμμετείχαν στη μελέτη προέρχονταν από αγαπημένα και ασφαλή σπίτια. Οι σκύλοι που ζουν στον δρόμο ενδέχεται να επεξεργάζονται τα ανθρώπινα σήματα με εντελώς διαφορετικό τρόπο.

Για να συμμετάσχουν στην έρευνα, οι σκύλοι έπρεπε να επιλεχθούν και να εκπαιδευτούν ειδικά.

«Οι σκύλοι έπρεπε να είναι μεσαίου μεγέθους, κυρίως λόγω των διαστάσεων του εξοπλισμού MRI, να είναι υγιείς και να μην παρουσιάζουν προβλήματα συμπεριφοράς, όπως έντονο φόβο για δυνατούς ήχους», δήλωσε ο Hernández-Pérez.

«Αρχικά τους μαθαίνουμε ότι η αποστολή είναι απλώς να παραμένουν ακίνητοι, ξεκινώντας από ένα ή δύο δευτερόλεπτα και αυξάνοντας σταδιακά τη διάρκεια. Στην πραγματικότητα, ένα από τα πιο δύσκολα σημεία είναι να επικοινωνήσουμε στον σκύλο ότι το “να μην κάνεις τίποτα” είναι η ίδια η αποστολή».

Στη συνέχεια, οι ερευνητές εισάγουν σταδιακά τα διαφορετικά στοιχεία του περιβάλλοντος της μαγνητικής τομογραφίας, συμπεριλαμβανομένης της θέσης του ζώου, του εξοπλισμού και των ήχων του σαρωτή. «Οι σκύλοι συμμετέχουν πάντα εθελοντικά και μπορούν να αποχωρήσουν οποιαδήποτε στιγμή», πρόσθεσε.

Οι περιορισμοί της έρευνας

Οι ίδιοι οι συγγραφείς αναγνωρίζουν αρκετούς περιορισμούς της μελέτης. Ο αριθμός των σκύλων που εξετάστηκαν ήταν μικρός, ενώ η πλειονότητα ήταν border collies – μια ιδιαίτερα έξυπνη φυλή, γνωστή για την ικανότητά της να ακολουθεί κοινωνικά σήματα.

«Είναι πιθανό τα border collies να έχουν μεγαλύτερη ικανότητα να ερμηνεύουν τις ανθρώπινες εκφράσεις του προσώπου και απαιτούνται μελλοντικές μελέτες για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν συμπεριφορικές και εγκεφαλικές διαφορές στην αντίληψη των ανθρώπινων εκφράσεων μεταξύ διαφορετικών φυλών», αναφέρει η μελέτη.

Όπως δήλωσε ο Hernández-Pérez στο CNN: «Αναλογιζόμενοι πόσο εκπληκτικά προσεκτικοί είναι οι σκύλοι απέναντι στα συναισθήματά μας, μπορούμε επίσης να προσπαθήσουμε να γίνουμε καλύτεροι στο να αναγνωρίζουμε τον τρόπο με τον οποίο εκφράζουν τα δικά τους. Τα συναισθήματα είναι μια ισχυρή μορφή επικοινωνίας που μπορεί να μας συνδέει πέρα από τα όρια των ειδών».

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ