Ναυάγιο Κερύνειας: Όσα γνωρίζουμε και όσα παραμένουν αναπάντητα για την τραγωδία

«Το πλοίο άρχισε να χτυπάει δυνατά, καλέσαμε τους υπεύθυνους και τους είπαμε ότι μπάζει νερά – εκείνοι μας απάντησαν ότι δεν έχουμε συνηθίσει τη θάλασσα», δήλωσε σε ελληνικά Μέσα επιζών, ο οποίος επέβαινε στο μοιραίο πλοίο που ναυάγησε ανοιχτά της κατεχόμενης Κερύνειας, αφήνοντας πίσω τουλάχιστον οκτώ νεκρούς και δεκαοκτώ αγνοούμενους, μαζί με αναπάντητα ερωτήματα για τους ελέγχους ασφαλείας στο ταχύπλοο καταμαράν και το χρονικό της επιχείρησης διάσωσης.

Το πολύνεκρο ναυάγιο σημειώθηκε μόλις δεκαπέντε λεπτά μετά την αναχώρηση, στα ανοιχτά της Κερύνειας.

Το πλοίο πληρούσε τις προδιαγραφές ασφαλείας; Είχε σωστικά μέσα; Ακόμη κι αν αποδειχθεί ότι το κύριο αίτιο του ναυαγίου ήταν ένα ξαφνικό τεχνικό πρόβλημα ή κάποιο σφοδρό χτύπημα κύματος λόγω κακοκαιρίας, γιατί έχασαν τη ζωή τους τόσοι άνθρωποι σε ένα σημείο μάλιστα που δεν απέχει ιδιαίτερα από τις ακτές;

Τι συνέβη την κρίσιμη ώρα της εκκένωσης; Και ποιος είχε την ευθύνη της διάσωσης στο συγκεκριμένο σημείο μεταξύ κατεχόμενης Κύπρου και Τουρκίας;

Τόσο ο καπετάνιος όσο και μέλη του πληρώματος παραμένουν υπό κράτηση, ενώ συνεχίζεται η διερεύνηση των ποινικών ευθυνών για το ναυάγιο σε πρόσωπα από τη διοίκηση του λιμανιού και μετόχους της εταιρείας του επίμαχου πλοίου.

Παράλληλα, με φόντο τις αντικρουόμενες μαρτυρίες μεταξύ πληρώματος και επιβατών, αλλά κυρίως τη διαφορετική εικόνα που δίνει, από τη μία, η τουρκοκυπριακή πλευρά και, από την άλλη, η Κυπριακή Δημοκρατία για τη διαχείριση της διάσωσης, όλα τα ερωτήματα που περιβάλλουν το ναυάγιο στην Κερύνεια αποκτούν αναπόφευκτα πολιτικές και γεωπολιτικές διαστάσεις.

Αλλά, να δούμε τα δεδομένα.

Αρχικά, πόσο ασφαλές ήταν το ίδιο το πλοίο;

Το Filo Jet ήταν ένα ταχύπλοο επιβατηγό καταμαράν, τουρκικής σημαίας, το οποίο απέπλευσε από την Κερύνεια προς το Τασουτζού, με πληρότητα εντός των επιτρεπόμενων ορίων (περίπου 80%).

Όπως διευκρίνισε ο λεγόμενος «υπουργός Μεταφορών» της τουρκοκυπριακής διοίκησης, Erhan Arıklı, το ταχύπλοο είχε επιθεωρηθεί περίπου δυόμισι μήνες πριν, ενώ ο καπετάνιος διέθετε έγκυρη άδεια και περίπου 25 χρόνια εμπειρίας. Συγκεκριμένα, τον έλεγχο του πλοίου είχε κάνει η εταιρεία Türk Loydu στο ναυπηγείο Akdeniz, χωρίς ωστόσο να έχει δημοσιοποιηθεί το περιεχόμενο της έκθεσης.

Ωστόσο, αποκάλυψη Τούρκου δημοσιογράφου για την τεχνική έκθεση του 2018 αναφέρει ότι, λόγω ζητημάτων ευστάθειας, το επίμαχο ταχύπλοο είχε κριθεί ακατάλληλο για συνθήκες ανοικτής θάλασσας και ήταν μόνο για χρήση σε λίμνες.

Απολύτως γνωστή και επιβεβαιωμένη, από την άλλη, είναι η ιστορία του Filo Jet, που καλλιεργεί αρκετές υποψίες σε επίπεδο ασφάλειας.

Τι είναι ύποπτο στο πλοίο που ναυάγησε;

Δεν είναι ένα καινούργιο πλοίο. Πριν μετονομαστεί σε Filo Jet, το συγκεκριμένο επιβατικό καταμαράν έφερε το όνομα Iris Jet, με έτος κατασκευής το 2000 (εικοσιπενταετίας και πλέον). Το 2003 πέρασε στη γραμμή Τασουτζού–Κερύνεια και λίγο αργότερα, έπειτα από ένα περιστατικό πρόσκρουσης και εισροής υδάτων, κατασχέθηκε στο λιμάνι Τασουτζού και παρέμεινε εκεί για χρόνια, ακινητοποιημένο.

Το 2017 εμφανίζεται ξανά στην ενεργό ναυτιλιακή δραστηριότητα (μάλιστα, για ένα σύντομο διάστημα εκτελούσε εκδρομές στα Δωδεκάνησα), αλλά αποσύρθηκε και πάλι για επισκευή, με τους επιθεωρητές να καταθέτουν συνολικά 29 παρατηρήσεις για τη λειτουργία του πλοίου.

Και το 2021, το ίδιο πλοίο πωλείται ως «πλήρως ανακαινισμένο», με ανανεωμένα πιστοποιητικά κλάσης και εκσυγχρονισμένο εξοπλισμό.

Τι δείχνουν οι μαρτυρίες των επιβατών για την κρίσιμη ώρα της εκκένωσης;

Οι μαρτυρίες συγκλίνουν ότι, σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά τον απόπλου, άρχισε να μπαίνει νερό στο πλοίο.

Σε τουρκικά Μέσα, ένας επιβάτης περιγράφει ότι το καταμαράν «χοροπηδούσε» έντονα από τα κύματα και στη συνέχεια άρχισε να εισέρχεται με ορμή νερό στο εσωτερικό του. Άλλος επιβάτης αναφέρει ότι ακούστηκε και ένας δυνατός θόρυβος στο κάτω μέρος του πλοίου. Όταν οι επιβάτες ανέφεραν το πρόβλημα στο πλήρωμα του πλοίου, εκείνοι συνέστησαν ψυχραιμία. Σύμφωνα με μαρτυρίες, δεν διανεμήθηκαν σωσίβια ούτε υπήρξε οργανωμένη εκκένωση.

«Ο καθένας γλίτωσε με τις δικές του δυνάμεις».

Τι πήγε τόσο λάθος με την επιχείρηση διάσωσης;

Όπως αναφέραμε, την κρίσιμη ώρα του ναυαγίου το πλοίο παρέμενε ακόμη κοντά στην ακτή της Κερύνειας, λίγα μίλια μακριά από την ακτή. Για την ακρίβεια, το Filo Jet εξέπεμψε σήμα κινδύνου στις 12:13 (ακριβώς 15 λεπτά μετά την αναχώρηση), στα ανοιχτά της κατεχόμενης Κύπρου, σε μια περιοχή δηλαδή όπου η δικαιοδοσία αμφισβητείται: ενώ βάσει του διεθνούς πλαισίου SAR το συγκεκριμένο σημείο εμπίπτει στην περιοχή έρευνας και διάσωσης για την οποία έχει δηλωμένη ευθύνη η Κυπριακή Δημοκρατία, η Τουρκία δεν την αναγνωρίζει ως αρμόδια αρχή στην περιοχή.

Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΚΣΕΔ) μετά την τραγωδία, εκείνο δήλωσε έτοιμο να συνδράμει στην επιχείρηση, αλλά η τουρκοκυπριακή πλευρά απάντησε πως δεν χρειάζεται τη συνδρομή του.

Ρεπορτάζ του «Φιλελεύθερου» συνεχίζει την ιστορία, με ένα ακόμη πιο ανατριχιαστικό στοιχείο: η τουρκοκυπριακή πλευρά, αφού αρνήθηκε τη συνδρομή μέσω ΚΣΕΔ, απευθύνθηκε σε ολλανδική εταιρεία ζητώντας βοήθεια και εκείνοι, με τη σειρά τους, έψαχναν ιδιοκτήτη ρυμουλκού στη Λεμεσό τα κρίσιμα λεπτά της τραγωδίας.

Ακόμη και λίγα λεπτά είναι σωτήρια αυτές τις στιγμές.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ