Οι ΗΠΑ έστειλαν όπλο στο Διάστημα αλλά κανείς δεν ξέρει τι είναι
Η πρωτοφανής δήλωση των ΗΠΑ ότι έχουν αναπτύξει όπλα στο Διάστημα, έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με το τι όπλα είναι αυτά αλλά και ποιον ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν στις προσπάθειες των μεγάλων δυνάμεων να κυριαρχήσουν σε αυτόν τον τομέα.
- 17 ΣΕΠ 2026
Για δεκαετίες, το Διάστημα αποτελούσε ένα απέραντο πεδίο επιστημονικής εξερεύνησης, ιστορικών επιτευγμάτων και πρωτιών. Ένα σύνορο φτιαγμένο για τηλεσκόπια, διαστημόπλοια και όνειρα μικρών και μεγάλων, με λίγη ενίοτε γεωπολιτική ένταση στο φόντο, αλλά τουλάχιστον χωρίς να αιωρούνται όπλα πάνω από τα κεφάλια μας.
Μέχρι που ο υπουργός Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, Troy Meink, ανέβηκε στο βήμα του Air, Space, and Cyber Conference στο National Harbor του Μέριλαντ και είπε εκείνο που η Ουάσινγκτον απέφευγε επί χρόνια να διατυπώσει τόσο καθαρά: ότι ο αμερικανικός στρατός σκοπεύει να μετατρέψει το διάστημα σε πεδίο μάχης και, μάλιστα, ότι διαθέτει ήδη σε τροχιά «όπλα διαστημικού ελέγχου».
«Αυξάνουμε την ετοιμότητά μας έναντι των υφιστάμενων απειλών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν σε τροχιά όπλα ελέγχου του διαστήματος ικανά να υπερασπιστούν τις αμερικανικές δυνάμεις έναντι εχθρικών ενεργειών».
Hey Siri, βάλε να παίζει στο background το The Imperial March από Star Wars.
Η ανακοίνωση προκάλεσε αίσθηση, τόσο κυρίως για όσα αναφέρθηκαν περί ανάπτυξης όπλων σε περιοχές εκτός του πλανήτη, όσο και για την εκπληκτική ειλικρίνεια του Meink.
2026 Matt Rourke, Pool, File/AP Photo
Σημειωτέον, η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος απαγορεύεται επίσημα από το διεθνές δίκαιο από τις 27 Ιανουαρίου 1967, όταν η Συνθήκη για τις Αρχές που Διέπουν τις Δραστηριότητες των Κρατών στην Εξερεύνηση και Χρήση του Διαστήματος, συμπεριλαμβανομένης της Σελήνης και Άλλων Ουράνιων Σωμάτων – γνωστή απλώς ως Συνθήκη για το Διάστημα – υπογράφηκε και επικυρώθηκε από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την πρώην ΕΣΣΔ. Έκτοτε, 112 άλλες χώρες έχουν προσχωρήσει στη συνθήκη. Η Κίνα, η οποία δεν ήταν ούτε κατά διάνοια παγκόσμια δύναμη την εποχή που υιοθετήθηκε η συνθήκη, την υπέγραψε το 1983.
Ωστόσο, δεν δόθηκαν οι απαραίτητες διευκρινίσεις σχετικά με τις δυνατότητες του όπλου ή το πότε τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη γη.
Τι θα μπορούσε λοιπόν να είναι αυτό το όπλο και ποια είναι η ευρύτερη εικόνα όσον αφορά τις στρατιωτικές εξελίξεις στο διάστημα;
Το Διάστημα αποτελεί πεδίο στρατιωτικής δραστηριότητας ήδη από τις απαρχές της διαστημικής εποχής. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, η Σοβιετική Ένωση ανέπτυξε το πρόγραμμα «Istrebitel Sputnikov» (IS· «Καταστροφέας Δορυφόρων»), το οποίο αποτελούνταν από δορυφόρους που είχαν σχεδιαστεί για να εκτοξεύουν βλήματα τα οποία εκρήγνυντο, απελευθερώνοντας θραύσματα στην τροχιά ενός άλλου (συνήθως αμερικανικού) δορυφόρου.
Σήμερα, οι τεχνολογικά προηγμένες ένοπλες δυνάμεις τοποθετούν δορυφόρους στο διάστημα για διάφορους σκοπούς, όπως η αναγνώριση, οι ασφαλείς επικοινωνίες, η ανίχνευση εκτοξεύσεων πυραύλων και η παροχή ακριβών πληροφοριών τοποθεσίας για στοχευμένες επιθέσεις.
Τα σενάρια για το μυστηριώδες αμερικανικό όπλο παραμένουν ανοιχτά. Το πιθανότερο είναι να πρόκειται για κάποια πλατφόρμα ηλεκτρονικού πολέμου ή παρεμβολής ραδιοσημάτων· ένα μη καταστροφικό είδος αντιδορυφορικού συστήματος, ικανού να διακόπτει τις επικοινωνίες ενός δορυφόρου και να τον καθιστά πρακτικά άχρηστο.
Δεν αποκλείονται, ωστόσο, και πιο επικίνδυνες και καταστροφικές εκδοχές οπλισμού, όπως ένα όχημα που θα εκτόξευε βλήμα εναντίον κάποιου εχθρικού δορυφόρου ή επίσης ένας δορυφόρος στενής επιθεώρησης και σύλληψης άλλων διαστημικών αντικειμένων.
Το αν η Ρωσία και η Κίνα διαθέτουν ήδη παρόμοιο οπλισμό σε τροχιά, είναι δύσκολο να απαντηθεί. Οι δύο χώρες, πάντως, έχουν επιδείξει δραστηριότητες που κάθε άλλο παρά αθώες μοιάζουν. Για παράδειγμα, όσον αφορά τη Ρωσία, έχει παρατηρηθεί δραστηριότητα που υποδηλώνει ότι πρόκειται για δοκιμή όπλων σε κοινή τροχιά, ακόμα και πιθανή εκτόξευση βλήματος μέσα στο Διάστημα.
2026 Ng Han Guan/AP Photo
Χωρίς να γνωρίζουμε, βέβαια, τι ακριβώς έχουν τοποθετήσει σε τροχιά οι ΗΠΑ, οποιαδήποτε σύγκριση παραμένει στον αέρα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία και Κίνα διαθέτουν εδώ και καιρό όπλα που μπορούν να στραφούν και να εκτοξευθούν στο διάστημα. Γι’ αυτό και η προειδοποίηση του Πεκίνου περί μιας νέας κούρσας εξοπλισμών στο Διάστημα ακούγεται κάπως σαν τον γάιδαρο που αποκαλεί τον πετεινό κεφάλα.
Την τελευταία 10ετία, η Ρωσία και η Κίνα πραγματοποιούν πολύ περισσότερες ασκήσεις στο διάστημα, γνωστές ως «επιχειρήσεις συνάντησης και προσέγγισης» (RPO), «πετώντας κοντά» σε δορυφόρους της Δύσης. Θεωρητικά, αυτοί οι δορυφόροι RPO μπορούν να μετατραπούν σε δορυφόρους «κυνηγούς-δολοφόνους», είτε συγκρουόμενοι φυσικά μαζί τους είτε ωθώντας τους εκτός τροχιάς», δήλωσε στο BBC ο Δρ Rod Thornton, αναπληρωτής καθηγητής Ρωσικών Σπουδών Άμυνας και Ασφάλειας στο King’s College του Λονδίνου.
Η πυρηνική απειλή
Ο Thornton δήλωσε ότι η Ρωσία, ό,τι της λείπει σε διαστημικό οπλισμό και δορυφόρους, το αντισταθμίζει με τις πυραυλικές της δυνατότητες.
«Οι Ρώσοι διαθέτουν πυραύλους εδάφους που μπορούν να εκτοξευθούν στο διάστημα για να χτυπήσουν δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Διαθέτουν επίσης πυραύλους ASAT [αντιδορυφορικούς πυραύλους που εκτοξεύονται από αέρος] που μπορούν να εκτοξευθούν από μεγάλο ύψος από αεροσκάφη», πρόσθεσε.
«Από ρωσική σκοπιά, θεωρούν ότι το ΝΑΤΟ διαθέτει πολύ περισσότερους και καλύτερους δορυφόρους από όσους μπορεί να κινητοποιήσει ο ρωσικός στρατός, γι’ αυτό και έχουν επενδύσει σημαντικά σε πυραύλους ASAT προκειμένου να “εξισορροπήσουν” κάπως το πεδίο μάχης που έχει αναπτυχθεί».
Ο Thornton «ξεκλειδώνει» και μία νέα φοβία, καθώς όπως λέει, «ως έσχατη λύση, η Ρωσία θα μπορούσε να εκτοξεύσει πυρηνικά όπλα στο διάστημα, με την έκρηξη του EMP [πυρηνικού ηλεκτρομαγνητικού παλμού] να κάψει κάθε μη θωρακισμένο δορυφόρο σε τεράστια ακτίνα».
Μιλάμε δηλαδή για μία πιθανότητα πυρηνικής σύγκρουσης στο διάστημα; Ο ίδιος απαντά πως μόνο αν αυτό συνέβαινε και στη Γη.
Δεδομένου ότι όπλα ελέγχου του Διαστήματος υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό, γιατί η ανακοίνωση των ΗΠΑ έγινε τώρα προκαλώντας τόσο θόρυβο; Οι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν πρόκειται για κάποια σημαντική εξέλιξη, αλλά μάλλον για ένα πολιτικό μήνυμα και μάλιστα ως απάντηση στην Κίνα.
Πάντως, ο Thornton βλέπει νικητή σε έναν πιθανό διαστημικό πόλεμο και αυτός είναι η Ρωσία κι αυτό γιατί διαθέτει ελάχιστους δορυφόρους, σε αντίθεση με την Κίνα και τις ΗΠΑ. Μία τέτοια σύγκρουση θα περιελάμβανε πυραύλους που εκτοξεύονται στο διάστημα, δορυφόρους που εκτελούν ελιγμούς με σκοπό να τους χτυπήσουν ή να τους καταστρέψουν, καθώς και λέιζερ εδάφους, όπως εξήγησε.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.