Οδηγός επιβίωσης για τις Νύχτες Πρεμιέρας και μία carte blanche για τον Γιώργο Λάνθιμο

Οι φετινές Νύχτες Πρεμιέρας, βέβαια, έχουν άλλο ένα σπουδαίο αφιέρωμα, αυτό στον Νοτιοκορεάτη δημιουργό Lee Chang-dong που όλα δείχνουν πως θα φτάσει ως τα επερχόμενα Oscars με το Possible Love, πλάι σε ταινίες άρτι αφιχθείσες από τα μεγάλα φεστιβάλ του πλανήτη, με ένα από τα καλύτερα διαγωνιστικά τμήματα των τελευταίων ετών, ειδικές προβολές, και ντοκιμαντέρ που αφυπνίζουν.

Ας ξεκινήσουμε με τον Slavoj Žižek που επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη με το The Pervert’s Guide to Utopias, ολοκληρώνοντας την κινηματογραφική τριλογία που δημιούργησε σε συνεργασία με τη σκηνοθέτρια Sophie Fiennes. Σε ένα πολύ διαφορετικό κινηματογραφικό σύμπαν, ο Andrew Haigh επιστρέφει μετά το All of Us Strangers με το A Long Winter, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη ένα διήγημα του Colm Tóibín. Το φιλμ εξερευνά την απώλεια, την οικογενειακή αποξένωση και τη δυσκολία της ανθρώπινης επικοινωνίας, με φόντο ένα τοπίο επιβλητικό και αφιλόξενο.

Η ενηλικίωση, τώρα, οι πρώτοι έρωτες και οι μεγάλες συναισθηματικές συγκρούσεις βρίσκονται στο επίκεντρο του La Gradiva, του σκηνοθετικού ντεμπούτου της Marine Atlan που κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο στην Εβδομάδα Κριτικής των Καννών. Εφηβικοί έρωτες, αντιζηλίες και συσσωρευμένες εντάσεις μετατρέπουν μια συνηθισμένη σχολική εκδρομή σε καθοριστική εμπειρία ενηλικίωσης.

Μία άλλη, πολύ διαφορετική ιστορία ενηλικίωσης, αυτή τη φορά για έναν άνδρα που έχει αφήσει προ πολλού πίσω του την εφηβεία, αφηγείται ο Jordan Firstman στο Club Kid, την ταινία που θα ανοίξει τις Νύχτες Πρεμιέρας. Ο ίδιος γράφει, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στην ιστορία ενός διοργανωτή πάρτι που ζει στους ξέφρενους ρυθμούς της νυχτερινής Νέας Υόρκης, που ήταν, για πολλούς, το highlight των Καννών. Μια κωμικοδραματική ιστορία για την πατρότητα, τις ευθύνες και την αναζήτηση ουσιαστικών ανθρώπινων σχέσεων, με φόντο την queer νυχτερινή σκηνή της μεγαλούπολης.

Naza

Στη Γερμανία του 17ου αιώνα μάς μεταφέρει το ιστορικό δράμα Rose του Markus Schleinzer, με τη Sandra Hüller σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Είναι μία ιστορία για το φύλο, την κοινωνική αποδοχή και την ελευθερία σε μια εποχή όπου οι γυναίκες είχαν ελάχιστες δυνατότητες να καθορίσουν τη μοίρα τους, και δεν αποκλείεται να τη δούμε να φτάνει στα Oscars ως επίσημη υποβολή της Αυστρίας.

Από το ιστορικό δράμα περνάμε στη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα μέσα από το Rehearsals for a Revolution. Η Ιρανή ηθοποιός και σκηνοθέτιδα Pegah Ahangarani επιστρέφει στην ιστορία της πατρίδας της μέσα από τις προσωπικές αφηγήσεις πέντε ανθρώπων του στενού της περιβάλλοντος. Συνδυάζοντας οικογενειακά βίντεο, αρχειακό υλικό, εικόνες διαδηλώσεων και ηχητικές μαρτυρίες, το ντοκιμαντέρ διατρέχει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες της ιστορίας του Ιράν, από την επανάσταση του 1979 μέχρι το 2026.

Για σκοτεινότερες αναζητήσεις, το Never After Dark του Dave Boyle μάς συστήνει την Airi, ένα περιπλανώμενο μέντιουμ που βοηθά ανήσυχα πνεύματα να εγκαταλείψουν τον κόσμο των ζωντανών. Ιαπωνόφωνο θρίλερ υπερφυσικού τρόμου που μετατρέπει μια φαινομενικά συνηθισμένη αποστολή εξορκισμού σε μια επικίνδυνη αναμέτρηση με το άγνωστο. Το λάτρεψε o Stephen King.

Από την άλλη, ο John Wilson, δημιουργός της σειράς How To with John Wilson, επιστρέφει με ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο σε ένα από τα πιο συνηθισμένα και παραγνωρισμένα υλικά του πλανήτη: το μπετόν. Στο The History of Concrete, μια προσπάθεια να επισκευάσει τα θεμέλια του σπιτιού του γίνεται η αφετηρία για μια απρόβλεπτη κινηματογραφική περιπλάνηση. Αποφασισμένος να εφαρμόσει τη συνταγή επιτυχίας των ρομαντικών τηλεταινιών Hallmark, ο Wilson παρασύρεται σε μια σειρά από παράξενες συναντήσεις και ανακαλύψεις, δημιουργώντας μια χιουμοριστική εξερεύνηση της σύγχρονης αστικής ζωής, της ανθρώπινης δημιουργικότητας και της ψευδαίσθησης ότι όσα χτίζουμε θα διαρκέσουν για πάντα.

Wild Horse Nine / Photo by Searchlight Pictures/Diego Araya Corvalán, Courtesy of Searchlight Pictures. © 2026 Searchlight Pictures. All Rights Reserved.

Στα Oscars θα δούμε σίγουρα τον John Malkovich για την ερμηνεία του στο Wild Horse Nine, την ταινία λήξης για τις Νύχτες Πρεμιέρας. Μαύρη κωμωδία που τοποθετείται στη Χιλή του 1973, από τον Martin McDonagh, τον οσκαρικό δημιουργό των Three Billboards Outside Ebbing, Missouri και The Banshees of Inisherin.

Οι υποβολές της Ιαπωνίας και της Γερμανίας για τα Oscars είναι το All of a Sudden και το Everytime αντίστοιχα, το πρώτο με την υπογραφή του Ryusuke Hamaguchi του οσκαρικού Drive My Car, και το δεύτερο με αυτή της Sandra Wollner, σε ένα ψυχολογικό δράμα που εξερευνά τη δυσκολία να συνεχίσεις τη ζωή σου όταν το παρελθόν αρνείται να σε εγκαταλείψει.

Και ο Radu Jude αρνείται να κάνει διάλειμμα! Ο Ρουμάνος σκηνοθέτης εμπνέεται από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Octave Mirbeau και μεταφέρει την ιστορία του στη σύγχρονη Γαλλία με το Diary of a Chambermaid. Μία κοινωνική σάτιρα για τις ταξικές ανισότητες, τη μετανάστευση και τις αντιφάσεις της σύγχρονης ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Το αφιέρωμα στον Lee Chang-dong αναφέρθηκε ήδη, με τη νέα ταινία του Possible Love να βρίσκει τη μοναδική της προβολή σε μεγάλη οθόνη στις Νύχτες Πρεμιέρας, πριν γίνει διαθέσιμη στο Netflix. Για πολλούς έπρεπε να είχε κερδίσει τον Χρυσό Λέοντα της Βενετίας.

Ο δημιουργός υπήρξε καταξιωμένος λογοτέχνης στη Νότια Κορέα, με διακρίσεις πολύ πριν ασχοληθεί με τον κινηματογράφο. Έχουν αποκαλέσει το σινεμά του “σινεμά τραύματος”, γιατί συνηθίζει να υποβάλλει τους χαρακτήρες του σε ακραίες ψυχολογικές και σωματικές δοκιμασίες, προκειμένου να εξερευνήσει τα όρια της ανθρώπινης αντοχής. Αν δεν είχες δει το Burning πριν οκτώ χρόνια, σπεύσε.

Wanda

Οι επιλογές του Γιώργου Λάνθιμου που θα δεις αναλυτικά στο πρόγραμμα είναι αληθινά εκλεκτές, θα προτείναμε ωστόσο τα American Movie και Wanda ως περισσότερο δυσεύρετα. Το πρώτο είναι ντοκιμαντέρ του Chris Smith που ακολουθεί τον επίδοξο σκηνοθέτη Mark Borchardt, στην προσπάθειά του να ολοκληρώσει μια ανεξάρτητη ταινία τρόμου με πενιχρά μέσα. Βραβευμένο με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής για Ντοκιμαντέρ στο Sundance του 1999, εξελίχθηκε σε cult φαινόμενο και έγινε σημείο αναφοράς για τον ανεξάρτητο κινηματογράφο.

Στο δεύτερο, η Barbara Loden γράφει, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στην ιστορία μιας γυναίκας που εγκαταλείπει την οικογένειά της και περιπλανιέται στην αμερικανική επαρχία, αναζητώντας μια διέξοδο από τη ζωή της. Η μοναδική μεγάλου μήκους ταινία της Loden απέσπασε το Βραβείο Διεθνούς Κριτικής στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1970, αλλά παρέμεινε σχετικά παραγνωρισμένη επί δεκαετίες. Σήμερα αναγνωρίζεται ως ορόσημο του αμερικανικού ανεξάρτητου και φεμινιστικού κινηματογράφου, έχοντας συμπεριληφθεί στο National Film Registry το 2017.

Ας μην παραλειφθεί επίσης η ειδική προβολή των Δαιμονισμένων, μισό αιώνα αφότου το αριστούργημα του Ken Russell είχε υποστεί τις παρεμβάσεις της λογοκρισίας κατά την αρχική του κυκλοφορία. Οι Νύχτες Πρεμιέρας παρουσιάζουν το φιλμ ακριβώς όπως το είχε οραματιστεί ο σκηνοθέτης του, σε 4Κ αποκατάσταση. Το φιλμ είναι εμπνευσμένο από την αληθινή ιστορία ενός καθολικού ιερέα που είχε αντισταθεί στις πολιτικές μηχανορραφίες της εκκλησίας κατά τον 17ο αιώνα, προτού καταδικαστεί στην πυρά.

Οι Δαιμονισμένες

Τέλος, Naza και Once Upon a Time in Harlem.

Οι Yuval Abraham και Rachel Szor, συνδημιουργοί του οσκαρικού No Other Land, επιστρέφουν με το ντοκιμαντέρ Naza, εξετάζοντας τους μηχανισμούς πίσω από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Γάζα, αξιοποιώντας μαρτυρίες στρατιωτικών και στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών. Η ταινία απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Βενετίας του 2026, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ και αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση γύρω από την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης και της δημοσιογραφικής έρευνας.

Το 1972, πάλι, ο πρωτοπόρος Αφροαμερικανός κινηματογραφιστής William Greaves συγκέντρωσε στο σπίτι του Duke Ellington σημαντικές προσωπικότητες του Χάρλεμ, καταγράφοντας τις αναμνήσεις, τις συζητήσεις και τις αντιπαραθέσεις τους για την τέχνη και την αφροαμερικανική ταυτότητα. Περισσότερο από μισό αιώνα αργότερα, ο γιος του, David Greaves, ολοκλήρωσε το ημιτελές ντοκιμαντέρ, διασώζοντας ένα σπάνιο κινηματογραφικό τεκμήριο μιας καθοριστικής περιόδου της αμερικανικής πολιτιστικής ιστορίας. Το Once Upon a Time in Harlem παρουσιάστηκε στα φεστιβάλ Sundance και Καννών το 2026, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές.

Μη διστάσεις να ρίξεις τη δική σου ματιά στο πρόγραμμα των φετινών Νυχτών Πρεμιέρας, πέρα από τη δική μας αυστηρή επιλογή που χάριν χρόνου και χώρου θυσίασε εξαιρετικές ταινίες του φεστιβάλ. Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Σεπτεμβρίου έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026.

Ωρολόγιο πρόγραμμα για τις Νύχτες Πρεμιέρας: aiff.gr

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.