Βαγγέλη Θεοδωρόπουλε, θα είναι το Tierra το νέο Μία Άλλη Θήβα;
Ο σκηνοθέτης και ιδρυτής του Θεάτρου Νέου Κόσμου επανέρχεται στον συγγραφέα Σέρχιο Μπλάνκο, ανεβάζοντας το πιο πρόσφατο έργο του: με το Tierra έρχεται να μας μιλήσει για το πένθος.
- 6 ΟΚΤ 2026
«Ποιος μπορούσε να περιμένει αυτή την μεγάλη, καθολική επιτυχία που έχει γνωρίσει το Μία Άλλη Θήβα; Ανθρώπους να λένε ότι έχουν δει την ίδια παράσταση μία, δύο και τρεις φορές; Ειλικρινά κανείς. Ούτε εγώ που ανέβασα το έργο, ούτε ο Σέρχιο Μπλάνκο που το έγραψε, το ταξίδεψε μέχρι την Αθήνα και μας το έδωσε να το παίξουμε. Είναι πρωτόγνωρο αυτό που συμβαίνει, πόσω μάλλον αν σκεφτείς ότι δεν μιλάμε για μία εμπορική παράσταση με πρωταγωνιστές ηθοποιούς-κράχτες, μεγάλα και γνωστά ονόματα.
Έχει την τύχη όμως, εγώ είχα την τύχη, να συνεργαστώ με δύο νέους, αλλά τρομερά ταλαντούχους ηθοποιούς, επαγγελματίες σε όλας τους, τον Θάνο (Λέκκα) και τον Δημήτρη (Καπουράνη) που κέρδισαν σχεδόν αμέσως την εμπιστοσύνη μου. Δούλεψαν τόσο σκληρά όχι μόνο μαζί στις πρόβες, αλλά και μόνοι τους, οι δυο τους, ανέπτυξαν μεταξύ τους μία τρομερή χημεία και λειτούργησαν -ακόμα λειτουργούν- τόσο φροντιστικά ο ένας για τον άλλον και κατ’ επέκταση για την παράσταση, που μόνο ευγνωμοσύνη νιώθω.
Μαζί με τον Κοινό Λόγο, την πρώτη παράσταση του Νέου Κόσμου που θα ξαναδούμε φέτος μέσα από μία ανανεωμένη ματιά, είναι οι δύο πιο αγαπημένες μου παραστάσεις στα 30 χρόνια ιστορίας του θεάτρου. Αλλά θα σου μιλήσω μετά γι’ αυτό», λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, σκηνοθέτης και ιδρυτής του Θεάτρου Νέου Κόσμου.
Συναντηθήκαμε στην αυλή του θεάτρου για να μιλήσουμε όχι για το Μία Άλλη Θήβα, αλλά για τη νέα σκηνοθετική δουλειά του. Με έναν τρόπο αποτελεί συνέχεια του επιτυχημένου θεατρικού έργου, που είδαμε ξανά το καλοκαίρι σε περιοδεία, μετά από τέσσερις σεζόν.
Η παράσταση λέγεται Tierra, γη στα ελληνικά, και είναι το τελευταίο έργο του Σέρχιο Μπλάνκο. «Το πιο πρόσφατο», με διορθώνει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. «Το τελευταίο δεν μου αρέσει σαν λέξη. Ακούγεται κάπως σαν “το τελευταίο του πριν πεθάνει”», γελάει και μου διηγείται πώς έπεσε στα χέρια του η συγκεκριμένη ιστορία. «Όπως και το Μία Άλλη Θήβα: από την μεταφράστρια Μαρία Χατζηεμμανουήλ, που έχει εντρυφήσει στο ισπανόφωνο θέατρο. Ο Σέρχιο μας αγάπησε, μας εμπιστεύτηκε κι εμείς με τη σειρά μας, και ήθελε να συνεχιστεί η συνεργασία. Τον θεωρώ από τους πιο σημαντικούς θεατρικούς συγγραφείς σήμερα. Θαυμάζω τον τρόπο δουλειάς του. Ο ίδιος λέει ότι κάνει αυτομυθοπλασία, ότι δηλαδή παντρεύει φανταστικές ιστορίες με προσωπικά του βιώματα.
Εν προκειμένω, έγραψε ένα θεατρικό που στο επίκεντρο έχει τη μορφή της μητέρας του, που πέθανε το 2022».
Η Λιλιάνα Αγιεσταράν ήταν σημαντική ελληνίστρια, καθηγήτρια λογοτεχνίας και ποιήτρια στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης. Ο Μπλάνκο επέλεξε να γράψει και να ανεβάσει ένα έργο αφιερωμένο σε εκείνη μέσα από τις φανταστικές μαρτυρίες τριών φανταστικών μαθητών της από το Λύκειο όπου εργαζόταν κάποτε. Καθένας τους κουβαλά τη δική του ιστορία και το δικό του πένθος.
«Το Tierra δεν είναι ένα έργο-μνημόσυνο για τη μητέρα που έφυγε», διευκρινίζει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. «Είναι ένα έργο για το πώς διαχειριζόμαστε όχι τον θάνατο του αγαπημένου προσώπου, αλλά το πένθος, που έρχεται μετά το τέλος αυτού και χτίζεται με το πέρας του χρόνου μέσα από τη θύμηση, τη θλίψη, τη νοσταλγία.
Μεγαλώνοντας το πένθος γίνεται, δυστυχώς, κομμάτι της ζωής. Είναι αναπόφευκτο, όλοι θα το βιώσουμε. Έχω χάσει δύο φίλους μου μέσα στα τελευταία χρόνια. Ήταν οι πιο στενοί και αγαπημένοι μου φίλοι, δικοί μου και της γυναίκας μου. Το αρχικό σοκ περνά κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, ο πόνος απαλυνεται με τον καιρό, οι εικόνες όμως, τα συναισθήματα, οι ιστορίες που έχω ζήσει μαζί τους, καθώς και οι φαντασιώσεις για πράγματα που δεν προλάβαμε να ζήσουμε αλλά και οι φαντασιώσεις ότι συνεχίζουν να είναι κοντά σου, χωρίς να είναι επί της ουσίας, ίσως να μένουν για πάντα τελικά».
Επιστρέφοντας στο Tierra, υπογραμμίζει ότι υπάρχουν κοινά στοιχεία με το Μία Άλλη Θήβα. «Υπάρχει και εδώ ο ρόλος του συγγραφέα, που τον κρατά ο Άρης Μπαλής. Είναι ο Σέρχιο. Στη Θήβα είναι ο Σ. Όπως επίσης και ο διπλός ρόλος. Η Συρμώ Κεκέ υποδύεται μία ηθοποιό που υπήρξε μαθήτρια της Λιλιάνας και παράλληλα, μία οφθαλμίατρο, στην οποία πηγαίνει ο συγγραφέας γιατί νομίζει ότι θα χάσει το φως του». Τον ρωτώ αν το Tierra, πιστεύει ότι μπορεί να επαναλάβει την επιτυχία του Μία Άλλη Θήβα; «Αυτό που συμβαίνει με τη Θήβα είναι πρωτόγνωρο, όχι μόνο για δική μου δουλειά, αλλά στο ελληνικό θέατρο γενικότερα. Άσε που δεν μου αρέσουν οι συγκρίσεις. Είναι πάντα άδικες».
Το Tierra θα ξεκινήσει να παίζεται στα τέλη του μήνα (από 29/10) στην Κεντρική Σκηνή του Νέου Κόσμου, που φέτος, όπως ανέφερε και στην αρχή ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, 30άρισε.
«Πέρα από το Tierra και τις υπολοιπες παραστάσεις που έχουμε εντάξει στο φετινό πρόγραμμα του θεάτρου, θα δείτε και τον Κοινό Λόγο, που έχει ήδη ξεκινήσει να παίζεται στην Κεντρική Σκηνή. Είναι η πρώτη παράσταση που παίχτηκε το 1997 εδώ και όταν λέω εδώ, κυριολεκτώ. Παίχτηκε εδώ που καθόμαστε, στην αυλή, πριν ακόμα η παλιά ζυθαποθήκη του ΦΙΞ μετατραπεί σε θεατρική σκηνή».
Στο έργο της Έλλης Παπαδημητρίου, το οποίο είχε σκηνοθετήσει τότε ο Θεοδωρόπουλος, η Σούλα Αθανασιάδου, η Ανθή Ανδρεοπούλου, η Όλγα Δαμάνη, η Μαρία Κατσανδρή και η Τζίνη Παπαδοπούλου είχαν δώσει φωνή σε γυναίκες που δεν υπήρξαν πρωταγωνίστριες της επίσημης Ιστορίας, αλλά βίωσαν τις μεγάλες ανατροπές της. Η συγγραφέας είχε αφιερώσει τη ζωή της στη συλλογή και διάσωση προφορικών μαρτυριών, που ζωντάνεψαν τη Μικρασιατική Καταστροφή, τον ξεριζωμό και τη προσφυγιά, την Κατοχή, τα Δεκεμβριανά και τον Εμφύλιο, μετατρέποντας την προσωπική εμπειρία σε πολύτιμη συλλογική μνήμη.
«Ο Κοινός Λόγος που παρουσιάζουμε τώρα δεν είναι αναπαράσταση εκείνης της πρώτης παράστασης. Δεν θα είχε κανένα νόημα να κάνουμε άλλωστε κάτι τέτοιο. Έχουν περάσει τρεις δεκαετίες. Ή βλέπεις τα πράγματα με άλλη ματιά ή τα αφήνεις εκεί, στο παρελθόν. Η πρόταση λοιπόν έγινε από την Λουίζα Κωστούλα (Violet Louise) στον γιο μου, τον Μίλτο Σωτηριάδη, που τα τελευταία χρόνια έχει πάρει την σκυτάλη και έχει αναλάβει την καλλιτεχνική διεύθυνση του Νέου Κόσμου».
Το αποτέλεσμα είναι μια νέα πολυμεσική αφήγηση για τη μνήμη και την καταγραφή της. Οι μαρτυρίες της Έλλης Παπαδημητρίου, η σκηνική τους μεταφορά από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο και το βιντεοσκοπημένο αρχείο της παράστασης του 1997 συνυπάρχουν ως διαφορετικά ίχνη μιας κοινής μνήμης, που περνά μέσα από το προσωπικό φίλτρο της δημιουργού και συνομιλεί με ένα παρόν που μοιάζει να ακολουθεί τις ίδιες ιστορικές διαδρομές.
«Επειδή ανέφερα την σκυτάλη», μου λέει και συνεχίζει: «Η σωστή διαδοχή είναι η δημιουργική διαδοχή. Δεν θεωρώ ότι πρέπει να γίνεται όταν πια δεν σε βαστάνε τα πόδια σου ή όταν έχεις πεθάνει, αλλά όταν βλέπεις ότι έχει έρθει η ώρα να εξελίξεις αυτό που κάνεις και αγαπάς».
Για να κλείσουμε, πώς αποφάσισε άραγε να ονομάσει έτσι το Θέατρο Νέου Κόσμου, εκτός από τον προφανή λόγο: ότι βρίσκεται στη συγκεκριμένη γειτονιά. «Καλέ, δεν έχουμε πει τόση ώρα αυτή την ιστορία; (γελάει) Δεν του έδωσα εγώ το όνομα. Ο καλός φίλος και συνεργάτης Αντώνης Δαγκλίδης, σκηνογράφος και αρχιτέκτονας, είναι ο νονός.
Περνούσα μία μέρα απ’ έξω, Αντισθένους 7 & Θαρύπου γωνία και είδα μία πεσμένη μάντρα. Μπήκα μέσα στο εγκαταλελειμμένο αυτό κτίριο, έμαθα ότι ήταν η παλιά ζυθαποθήκη του ΦΙΞ και αποφάσισα στα μπαμ ότι θέλω εδώ να κάνω κάτι δικό μου. Είχα ήδη -από το 1992- περάσει από την υποκριτική στην σκηνοθεσία και ήθελα να δημιουργήσω μία ομάδα. Γενικά δεν φαντασιώνομαι πράγματα, τα σκέφτομαι και παλεύω αμέσως για να τα καταφέρω, αν τα καταφέρω. Εν προκειμένω, τα κατάφερα και απέκτησα το κτίριο.
Ο Αντώνης λοιπόν, που είχε αναλάβει την δημιουργία του θεάτρου, μου είχε πει ότι η Καλλιρόης στην αρχαιότητα ήταν ποτάμι και ότι εκεί, ένας θεός είχε απαγάγει μία νύμφη, που την έλεγαν Βασιλεία. Αν και αντιβασιλικός, μου άρεσε το όνομα, αλλά δεν υπήρχε περίπτωση να βγάλω έτσι το θέατρο. Την επόμενη μέρα, μού έστειλε ο Αντώνης έναν φάκελο με σχέδια, στον οποίο απ’ έξω έγραφε Θέατρο του Νέου Κόσμου. Κι αυτό ήταν. Το θέατρο της γειτονιάς του, μα κυρίως το θέατρο που ήταν, είναι και θα είναι πάντα ανοιχτό στους νέους».
***
Tierra
Κείμενο: Σέρχιο Μπλάνκο
Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Σκηνογράφος: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης
Ενδυματολόγος: Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Κίνηση: Σεσίλ Μικρούτσικου
Σχεδιασμός φωτισμών: Αποστόλης Κουτσιανικούλης
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Βοηθός σκηνοθέτη: Πάνος Κορογιαννάκης
Βοηθός ενδυματολόγου: Αγγελική Πολίτη
Παίζουν: Σύρμω Κεκέ, Οδυσσέας Μακρής, Άρης Μπαλής, Μαρία Τσιμά
Info: από 29/10 στο Θέατρο Νέου Κόσμου. Προπώληση εδώ.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.