iStock
ΕΠΙΣΤΗΜΗ

Επιστήμονες έβαλαν 30 ανθρώπους να κοιτάζουν έναν καθρέφτη και να σκέφτονται νεκρούς

Μπορεί ένας καθρέφτης μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο να σε κάνει να αισθανθείς την παρουσία κάποιου που έχει πεθάνει; Κάποιοι λένε πως ναι.

*Warning: Το παρακάτω άρθρο δεν συνιστάται σε άτομα που κοιμούνται με φως αναμμένο και πόρτα ανοιχτή, έχουν ανεξήγητη αντιπάθεια στους καθρέφτες και γενικώς ζορίζονται με οτιδήποτε μεταφυσικό.

Ο λόγος; Μια ομάδα ερευνητών αποφάσισε να στήσει ένα πείραμα που θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί την πρώτη σκηνή μιας ταινίας τρόμου. Απομόνωσε 30 ανθρώπους σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, τους έβαλε να καθίσουν μπροστά σε έναν καθρέφτη για σχεδόν μία ώρα και τους ζήτησε να σκεφτούν κάποιο αγαπημένο τους πρόσωπο που είχε φύγει από τη ζωή.

Όσα ακολούθησαν ήταν τουλάχιστον παράξενα· τουλάχιστον, όχι για τους λάτρεις του μεταφυσικού.

Πρόκειται για το λεγόμενο psychomanteum, ένας ειδικά διαμορφωμένος χώρος που υποτίθεται ότι επιτρέπει την επικοινωνία με τα πνεύματα των νεκρών. Ο καθρέφτης τοποθετείται με κλίση προς την οροφή, ώστε να μην αντανακλά κάποιο πρόσωπο ή αντικείμενο, αλλά μια κενή επιφάνεια πάνω στην οποία, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη πρακτική, μπορούν να εμφανιστούν απόκοσμες μορφές.

Για τις ανάγκες του πειράματος, τα αποτελέσματα του οποίου δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Anomalous Experience and Cognition, οι εθελοντές χωρίστηκαν σε δύο ομάδες· στην πρώτη ανήκαν άτομα που είχαν αναφέρει στο παρελθόν κάποια εμπειρία με φαντάσματα και στη δεύτερη, άτομα με συναισθησία, μια νευρολογική κατάσταση κατά την οποία η διέγερση μιας αίσθησης ή μιας γνωστικής οδού προκαλεί αυτόματα και ακούσια μια εμπειρία σε μια εντελώς διαφορετική αίσθηση. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να αντιλαμβάνεται χρώματα ακούγοντας ήχους ή να συνδέει συγκεκριμένες γεύσεις με λέξεις.

Πριν μπουν στο psychomanteum, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αφιερώσουν 15 λεπτά στη σκέψη ενός αγαπημένου τους προσώπου που είχε πεθάνει. Στη συνέχεια, πέρασαν άλλα 45 λεπτά κοιτάζοντας τον καθρέφτη, ενώ οι ερευνητές παρακολουθούσαν τους καρδιακούς παλμούς τους και κατέγραφαν τυχόν μεταβολές στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία και τη θερμοκρασία του χώρου.

Οι συμμετέχοντες είχαν επίσης στη διάθεσή τους ένα κουμπί, το οποίο μπορούσαν να πατήσουν κάθε φορά που αισθάνονταν κάποια παρουσία στο δωμάτιο ή βίωναν έντονες οπτικές εμπειρίες. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, τους ζητήθηκε να αξιολογήσουν την ένταση όσων είχαν βιώσει, αλλά και το κατά πόσο πίστευαν ότι οι εμπειρίες τους ήταν πραγματικές.

Αν δεν σου ακούγεται ήδη όλο αυτό τρομακτικό, οι εμπειρίες ορισμένων συμμετεχόντων έκαναν την κατάσταση ακόμη πιο αλλόκοτη.

«Μία συμμετέχουσα ένιωσε τον σύντροφό της να της χαϊδεύει τα μαλλιά, μια σημαντική εμπειρία με έντονο αντίκτυπο για εκείνη», δήλωσε στο ScienceAlert η επικεφαλής της μελέτης, Christine Simmonds-Moore, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Τζόρτζια.

Προς έκπληξη των ερευνητών, τα άτομα με συναισθησία δεν ανέφεραν ότι αισθάνονταν μια παρουσία πιο συχνά, ούτε περιέγραψαν πιο έντονες εμπειρίες από ό,τι οι υπόλοιποι συμμετέχοντες. Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που θεωρήθηκαν πιο δημιουργικοί, με βάση ερωτηματολόγιο που είχαν συμπληρώσει πριν το πείραμα, έτειναν επίσης να αναφέρουν πιο έντονες εμπειρίες και πιο ζωντανές οπτικές εικόνες στον καθρέφτη.

Παραδόξως, τα δεδομένα έδειξαν μια συσχέτιση ανάμεσα στις διακυμάνσεις του γεωμαγνητικού πεδίου και τη σωματική αίσθηση μιας απόκοσμης παρουσίας, αλλά μόνο στην περίπτωση των ατόμων με συναισθησία.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το ScienceAlert, η μελέτη βασίστηκε σε μεγάλο αριθμό στατιστικών συγκρίσεων, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα ορισμένα από τα μοτίβα που εντοπίστηκαν να οφείλονται απλώς σε συμπτώσεις.

Τα αποτελέσματα, πάντως, υποδηλώνουν κάτι που πιθανότατα ήδη υποψιαζόμασταν: ότι οι προσωπικές εμπειρίες και το υπόβαθρο κάθε ανθρώπου, οι υποκειμενικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τα αισθητηριακά ερεθίσματα, αλλά και οι φυσικοί παράγοντες του περιβάλλοντος, επηρεάζουν τις υποτιθέμενες συναντήσεις μας με το υπερφυσικό.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.