Νέες ταινίες: Από το σπαρακτικό Hamnet μέχρι ένα ντοκιμαντέρ για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων

Ακολουθούν οι κριτικές για τις ταινίες της εβδομάδας:

Άμνετ/Hamnet

Βαθμολογία: 85/100

Το Hamnet δεν προσεγγίζει τον Σαίξπηρ ως μύθο ή ως πολιτιστικό κεφάλαιο, αλλά ως αφετηρία για μία στοχαστική μελέτη πάνω στο πένθος: πώς βιώνεται και πώς μετασχηματίζεται σε τέχνη. Αφορμή είναι μία σεισμική απώλεια που χτυπάει την οικογένεια του Βάρδου του Paul Mescal με την Agnes της Jessie Buckley, δίνοντας την πικρή έμπνευση για τη συγγραφή του Άμλετ.

Η σκηνοθετική ματιά της οσκαρικής Chloe Zhao ωστόσο δεν ενδιαφέρεται να εξηγήσει ακριβώς τη γέννηση του Άμλετ, ούτε να προσφέρει κάποιο κλειδί για το έργο του Σαίξπηρ. Είναι ξεκάθαρα προσανατολισμένη στη βιωματική εμπειρία και προτείνει μία αφηρημένη, πιο ουσιαστική ανάγνωση: πως η τέχνη δεν προκύπτει από τη μεγαλοφυΐα καθαυτή, αλλά από την αδυναμία του ανθρώπου να ζήσει με την απώλεια χωρίς να τη μετασχηματίσει. Η αφήγησή της δεν ακολουθεί γραμμική λογική, αλλά λειτουργεί κυκλικά αναπαριστώντας την ίδια τη φύση του πένθους. Οι εποχές, οι υφές, οι ήχοι, συνθέτουν έναν κόσμο όπου η ζωή συνεχίζεται αδιάφορα απέναντι στην ανθρώπινη απώλεια. Η φωτογραφία και ο ρυθμός του μοντάζ υποστηρίζουν αυτή την ιδέα, δημιουργώντας μίαα σχεδόν παγανιστική αίσθηση συνέχειας, που έρχεται σε αντίστιξη με το προσωπικό τραύμα.

Το μεγαλύτερο βάρος το σηκώνει η Buckley, με τη χαρά, τη σύγχυση, και την απόγνωση να κατακλύζουν ακαριαία το πρόσωπό της, σε μία άσκηση υποκριτικής πάνω στην αυθεντικότητα και αμεσότητα.

Η έντονη αισθητικοποίηση του πένθους βέβαια —η επιμονή στη σιωπή, στο βλέμμα, στη σωματική οδύνη— κινδυνεύει σε ορισμένες στιγμές να μετατρέψει το συναίσθημα σε αυτοσκοπό. Η εμπειρία της απώλειας παρουσιάζεται με επιμονή, ζητώντας από το κοινό να επανέρχεται στο ίδιο συναισθηματικό μοτίβο, και στην ίδια συγκινησιακή ανταπόκριση.

Παρά τις όποιες υπερβολές του ωστόσο, το Hamnet παραμένει ένα έργο σαφούς καλλιτεχνικής πρόθεσης. Μία ταινία που ζητά υπομονή και αποδοχή της σιωπής. Γιατί πώς συνεχίζει κανείς να μιλά, όταν οι λέξεις δεν επαρκούν;

Η ταινία κυκλοφορεί στις αίθουσες στις 22/1 από την Tanweer.

Οι Δικοί Μου Άνθρωποι/My People

Βαθμολογία: 68/100

Μετά από περάσματα σε σειρές όπως το The Good Wife και το Emily in Paris, η Άννα Ρεζάν άφησε για λίγο τα διεθνή σετ ώστε να εξερευνήσει το οικογενειακό της παρελθόν. Σε συνεργασία με τον Ζαφείρη Χαϊτίδη και με τους οσκαρικούς παραγωγούς ντοκιμαντέρ Kim Magnusson και Mitchell Block, η δημιουργός γίνεται η νεαρότερη σκηνοθέτρια που καταπιάνεται με το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, αναζητώντας τα ίχνη της προγιαγιάς της, Ραχήλ, στο Άουσβιτς.

Το ντοκιμαντέρ της επιτυγχάνει στη σύνθεση των πληροφοριών σχετικά με τη μοίρα των διαφορετικών εβραϊκών κοινοτήτων κατά τη διάρκεια της Κατοχής ,που διαθέτουμε μεν αλλά δεν έχουμε φροντίσει ή μεταδώσει επαρκώς θεσμικά. Εδώ οι δεκάδες χιλιάδες Έλληνες Εβραίοι που χάθηκαν δεν αντιμετωπίζονται ως μονόλιθος – η τεράστια πληγή των Εβραίων της Θεσσαλονίκης που είχε αποτυπωθεί τολμηρά στο τολμηρό ντοκιμαντέρ Η Πόλη και η Πόλη του Σύλλα Τζουμέρκα και του Χρήστου Πασσαλή, συνυπάρχει με το θαύμα της επιβίωσης των Εβραίων της Ζακύνθου, με την κοινότητα στην Κρήτη, ή με τις απόπειρες διάσωσης, επιτυχημένες και μη, των Εβραίων της Αθήνας.

Ο ρόλος της ελληνικής ορθόδοξης εκκλησίας τονίζεται ως καθοριστικός στην απόκρυψη Εβραίων πολιτών, όπως και η καλή διάθεση των απλών ανθρώπων να προστατεύσουν όσο το δυνατόν τους συντοπίτες τους, τους γείτονες, τους φίλους. Αυτή η εικόνα της αρμονικής, έως τότε, συνύπαρξης, πολύ μακριά από τον σύγχρονο ακραίο αντισημιτισμό, ενισχύεται από τις μαρτυρίες των επιζώντων που συναντά η Ρεζάν σήμερα, σκιαγραφώντας μικρά πορτραίτα για τον καθένα και την καθεμία τους που, ενάντια σε κάθε προσδοκία, κατάφεραν να χτίσουν μία νέα ζωή πάνω στα ερείπια της προηγούμενης.

Ταιριαστά με την Επέτειο για τη Μνήμη των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος στις 27 Ιανουαρίου, η Ρεζάν, στον επίλογό της, μας δεσμεύει σε μία υπόσχεση. Να μην ξεχάσουμε όχι μόνο τι συνέβη στους δικούς της ανθρώπους, αλλά και να ζούμε με πυξίδα την αγάπη.

Η ταινία κυκλοφορεί στις αίθουσες στις 22/1 από τη The Film Group.

Κάρλα/Karla

 

Βαθμολογία: 75/100

Στο μεγάλου μήκους ντεμπούτο της, η Christina Tournatzés επιχειρεί κάτι που πολλές φορές μοιάζει απλό στη σύλληψη αλλά εξαιρετικά δύσκολο στην υλοποίηση: να κάνει το σινεμά όχι απλώς μέσο αφήγησης ενός τραύματος, αλλά εργαλείο εμπλοκής και μνήμης —προσεγγίζοντας μια αληθινή ιστορία με απόλυτο σεβασμό και σκηνοθετική οικονομία.

Στο Μόναχο, το 1962, μια δωδεκάχρονη αποφασίζει να δραπετεύσει από το σπίτι της και να καταθέσει εναντίον του πατέρα της για χρόνια κακοποίηση. Η πράξη της Karla, στην εποχή της και σε όποια εποχή, είναι μια χειρονομία απροσμέτρητης δύναμης. Μια πρόκληση σε ένα σύστημα που φαίνεται να προστατεύει πιο πολύ τα πρόσωπα του νόμου παρά τα θύματα.

Η ταινία ξεχωρίζει για τον τρόπο που η Tournatzés αφήνει τα γεγονότα να αναπνεύσουν στη μεγάλη οθόνη. Η επιλογή να μην απεικονιστούν οι φρικαλεότητες — ούτε καν σε flashbacks με φυσική έκταση — είναι καίρια. Τα λίγα και αχνά σε ομιχλώδεις αναμνήσεις είναι τα μόνα που βλέπουμε, σα να παρακολουθούμε το τραύμα μέσα από το σώμα και τη μνήμη του παιδιού και όχι ως παγωμένο γεγονός που πρέπει να αναπαρασταθεί.

Η ερμηνεία της Elise Krieps ως Karla είναι υποδειγματική. Τιθασεύει τη σιωπή και την εσωτερική ένταση σε μια ακλόνητη παρουσία. Η κάμερα μένει στο επίπεδο των ματιών της — μια κινηματογραφική κίνηση που λειτουργεί σαν απαίτηση προς τον θεατή να μην αποστασιοποιηθεί ποτέ, να καταλάβει, να ακούσει το παιδί στο ίδιο ύψος.

Μέσα από την καθαρότητα αυτής της επιλογής, η ταινία μετατρέπεται από έναν δικαστικό ρεαλισμό σε μια αργή, δραματική πράξη ενσυναίσθησης. Η σχέση του παιδιού με τον δικαστή Lamy λειτουργεί ως μικρογραφία της σύγκρουσης ανάμεσα σε έναν αργό, άκαμπτο θεσμό και την ανθρώπινη ανάγκη να ακουστεί και, πάνω απ’ όλα, να γίνει πιστευτή.

Το Karla δεν εκβιάζει την συγκίνηση, δεν καταφεύγει σε μελοδραματισμούς, δεν χάνει στιγμή τον σκοπό του. Αν υπάρχει κάποια ένσταση, ίσως είναι πως η αφηγηματική λιτότητα κρατά την ταινία σε απόσταση που ορισμένοι θεατές θα νιώσουν ως ψυχρότητα. Δεν είναι όμως μια απλή ιστορία για τη δικαιοσύνη. Είναι μια υπενθύμιση πως αυτή ξεκινά από το να πιστεύεις το άτομο, ακόμα κι αν δεν μπορεί να τα διατυπώσει όλα πλήρως.

Η ταινία κυκλοφορεί στις αίθουσες στις 22/1 από τη Weird Wave.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΠΙΣΗΣ:

Η ΕΣΧΑΤΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ/MERCY

Στο εγγύς μέλλον, ένας ντετέκτιβ (Chris Pratt) δικάζεται με την κατηγορία της δολοφονίας της συζύγου του. Έχει 90 λεπτά για να αποδείξει την αθωότητά του στην προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη (Ρεμπέκα Φέργκιουσον), που ο ίδιος στήριζε ένθερμα, πριν αυτή αποφασίσει για την τύχη του.

Ένα εφιαλτικό σενάριο εκτυλίσσεται στην Εσχάτη των Ποινών, καθώς βουτάμε σε έναν μελλοντικό κόσμο, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί ως δικαστής, ένορκος και δήμιος. Πρωταγωνιστούν επίσης η Kali Reis και η Annabelle Wallis.

Η ταινία κυκλοφορεί στις αίθουσες στις 22/1 από τη Feelgood.

Ο ΧΟΠΕΡ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΡΜΟΤΑΣ/CHICKENHARE AND THE SECRET OF THE GROUNDHOG

Σύμφωνα με τον μύθο, μία μυστηριώδης μαρμότα, κρυμμένη βαθιά μέσα σε ένα μυστικό βουνό, έχει τη δύναμη να γυρίζει τον χρόνο πίσω. Όταν ο Χόπερ ανακαλύπτει ότι αυτό το μυθικό πλάσμα ίσως είναι η μόνη ελπίδα για να σωθεί το είδος του, ο ατρόμητος εξερευνητής αποφασίζει να ρισκάρει τα πάντα για να βρει την αρχαία δύναμη. Αλλά το ταξίδι του θα είναι γεμάτο εμπόδια. Φαίνεται πως ο Χόπερ και οι φίλοι του δεν είναι οι μόνοι που αναζητούν το μυστικό της μαρμότας.

Μία παραγωγή του πολυβραβευμένου animation στούντιο nWave Pictures, που έχει ξεχωρίσει παγκοσμίως για τις κινηματογραφικές επιτυχίες του, ανάμεσά τους οι ταινίες Οι Αχώριστοι, Το Σκυλάκι της Βασίλισσας και Η Οικογένεια του Μεγαλοπατούσα. Η ταινία είχε επίσημη συμμετοχή στο Annecy International Animation Film Festival και μετρά ήδη πάνω από ένα εκατομμύριο εισιτήρια στην Ευρώπη.

Η ταινία κυκλοφορεί στις αίθουσες στις 22/1 από τη The Film Group.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.