Μεταξύ φροντίδας και βίας: τα σκυλιά της Κωνσταντινούπολης

Στο πλαίσιο του Δημόσιου Προγράμματος της έκθεσης Why Look at Animals? – Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή, το ΕΜΣΤ παρουσιάζει την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου τη διάλεξη της Mine Yildirim με τίτλο Μεταξύ φροντίδας και βίας: τα σκυλιά της Κωνσταντινούπολης.

Δύο αντιθετικές και ωστόσο αδιαχώριστες δυνάμεις καθορίζουν τις ζωές, τις κινήσεις, τα κορμιά και την ευημερία των σκύλων στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης, καθώς και τη σχέση τους με τους ανθρώπους, αλλά και τους άλλους μη-ανθρώπινους κατοίκους της πόλης: η φροντίδα και η βία. Σε αυτή τη δυναμική, τη γεμάτη εύθραυστες ισορροπίες, εντάσσεται η γέννηση, η ασθένεια και ο θάνατός τους.

Από τη μια πλευρά, η βία εκδηλώνεται ως η καταστροφική δύναμη του κράτους πάνω στα αδέσποτα σκυλιά, μια δύναμη που κυμαίνεται σε ένταση μέσα στον χρόνο, φορείς της οποίας είναι οι τοπικές κυβερνήσεις. Οι χωρoταξικοί κανονισμοί περιορίζουν όλο και περισσότερο την ελευθερία αυτών των ζώων, ενισχύοντας μια πολιτική εκτοπισμού, απομόνωσης και εξόντωσης. Πολιτικές και αφηγήματα υπαγορεύουν το πού, το πώς και υπό ποιες συνθήκες θα ζουν και θα πεθαίνουν.

Από την άλλη, η φροντίδα αναδύεται ως μια σιωπηλή αλλά επίμονη δύναμη αντίστασης στην επιβεβλημένη από το κράτος βία, ριζωμένη στους βαθείς συναισθηματικούς δεσμούς μεταξύ ανθρώπων και ζώων. Απλές αλλά ευρέως διαδεδομένες καθημερινές πράξεις συντηρούν και προστατεύουν τα σκυλιά του δρόμου, επιτρέποντάς τους όχι μόνο να επιβιώνουν, αλλά να ζουν. Παρά την αυξανόμενη συστηματοποίηση της βίας, η μέριμνα και η συμπόνια για τα ζώα παραμένουν η κύρια δύναμη που διασφαλίζει τη συνεχή παρουσία τους στην πόλη, προωθώντας τη συνύπαρξη σε πείσμα της βίας.

Η Mine Yildirim καταγράφει την ιστορία των αδέσποτων σκυλιών της Κωνσταντινούπολης από το 1910 έως τις μέρες μας, αντλώντας το υλικό της από την έρευνα που διεξήγαγε στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής, η οποία πραγματεύεται τα συγκινησιακά και πολιτικά τοπία εντός των οποίων διαμορφώνεται η μοίρα των αδέσποτων σκυλιών της πόλης.

Με αφετηρία της ένα περιστατικό του 1910, όταν 80.000 αδέσποτα σκυλιά οδηγήθηκαν στο μικρό νησί Οξειά (ένα από τα μικρότερα του συμπλέγματος των Πριγκηπονήσων στον κόλπο του Μαρμαρά) και εγκαταλείφθηκαν εκεί στη μοίρα τους και σε βέβαιο θάνατο, η μελέτη αυτή εξετάζει την αδιάκοπη εναλλαγή φροντίδας και βίας εντός της οποίας εγγράφονται οι ζωές των σκυλιών της πόλης.

Η διάλεξή της τοποθετεί την Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη μέσα στο ίδιο κάδρο, βλέποντας σε αυτές δύο Μεσογειακούς κόσμους όπου τα σκυλιά του δρόμου έχουν υπάρξει επανειλημμένα στόχος στρατηγικών διακυβέρνησης και αντικείμενο συγκρούσεων και εκδηλώσεων αλληλεγγύης. Η Mine Yildirim καταγράφει τους τρόπους με τους οποίους οι αντιπαραθέσεις γύρω από τον δημόσιο χώρο, την έννοια της «όχλησης», της ασφάλειας και του ανήκειν, έχουν συχνά στο επίκεντρό τους τα σκυλιά του δρόμου, καθώς και το πώς η πολιτική διαμαρτυρία και η καθημερινή προσφορά φροντίδας μπορούν ως ανεπίσημες δομές να αντισταθμίσουν αυτές τις πιέσεις.

Η διάλεξή της διερευνά την επίμονη παρουσία των διαφόρων πολιτικών αποκυνοποίησης, τις αντιφάσεις και ανατροπές τους, καθώς και τον προοδευτικό περιορισμό του χώρου και των ελευθεριών των αδέσποτων ζώων σε πείσμα μιας εξίσου μακράς παράδοσης μέριμνας και προστασίας και στις δύο πόλεις.

Το έργο της Μεταξύ Φροντίδας και Βίας: τα σκυλιά της Κωνσταντινούπολης, εκτέθηκε πρόσφατα στην έκθεση Οι Ζωές των Ζώων (Lives of Animals) που παρουσιάστηκε στο SALT Beyoğlu (2025). Επί του παρόντος, ετοιμάζει το χειρόγραφο μιας έκδοσης με τον ίδιο τίτλο και αναπτύσσει επιμελητικές πρακτικές με σκοπό να καταστήσει την έρευνα για τα ζώα προσβάσιμη σε ένα ευρύτερο κοινό.

***

Πέμπτη 29 Ιανουαρίου, στις 19:00

Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.

Ελεύθερη είσοδος. Απαραίτητη η προκράτηση θέσης μέσω της ιστοσελίδας του Μουσείου.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το ΕΜΣΤ τα βάζει με την αλαζονεία του ανθρώπινου είδους

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η αφοπλιστική αλήθεια για τα ζώα στο ΕΜΣΤ

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.