Νέες ταινίες: Από την τρανς του υποψήφιου για Όσκαρ Sirat, μέχρι την Καρδιά του Δημήτρη Παπαϊωάννου

Από την τρανς του υποψήφιου για Όσκαρ Sirat μέχρι την Καρδιά του Δημήτρη Παπαϊωάννου, ακολουθούν οι κριτικές μας για τις ταινίες της εβδομάδας.

Sirāt

Βαθμολογία: 88/100

Από την πρώτη στιγμή που οι εικόνες του ξεπηδούν στην οθόνη, αντιλαμβάνεσαι πως το Sirāt δεν θα είναι απλώς μια ταινία, αλλά μία αισθητηριακή εμπειρία. Ο Oliver Laxe, με τόλμη και καθαρή καλλιτεχνική βούληση, υπογράφει ένα έργο που πατάει στο όριο ανάμεσα στο σινεμά και την τελετουργία, διασχίζοντας τις έρημες εκτάσεις του Μαρόκου σαν να ήταν μια μεταφυσική χαρτογράφηση της ανθρώπινης ψυχής.

Ο πυρήνας του Sirāt — που στα αραβικά σημαίνει το πέρασμα από τον κόσμο μας ως τον παράδεισο, που μόνοι οι ενάρετοι πετυχαίνουν — είναι η ιστορία ενός πατέρα (Sergi López) που ταξιδεύει με τον γιο του μέσα στην έρημο, αναζητώντας την κόρη του που φαίνεται να έχει εξαφανιστεί στη rave σκηνή της περιοχής. Το σενάριο εκκινεί από ένα οικείο ανθρώπινο δράμα, αλλά σταδιακά ξεφεύγει από τα συμβατικά όρια.

Ο Laxe, μέσα από την εικόνα και τον ήχο του Sirat που είναι μάλιστα υποψήφιος για Όσκαρ ταυτόχρονα με μία υποψηφιότητα για Διεθνές Φιλμ, τολμά να απογυμνώσει το σινεμά από τις σιγουριές του. Η έρημος του Sirat δεν λειτουργεί απλώς ως σκηνικό – είναι μία ενεργή, σχεδόν εχθρική παρουσία, όπου κάθε βήμα απαιτεί κάποιο τίμημα. Το ταξίδι μετατρέπεται γρήγορα σε μία κάθοδο στη συλλογική έκσταση όπου η τέκνο μουσική, η σωματική αντοχή και η πνευματική εξάντληση συνυπάρχουν, χωρίς ιεραρχία. Θα συγχρονιστείς κι εσύ, θα χάσεις τον χρόνο, θα νιώσεις τη μέθη των σωμάτων, μέσα από ένα φιλμ όπου το σινεμά παύει να είναι αναπαράσταση και γίνεται φυσική δοκιμασία.

Το Sirat προσφέρει δράση που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από το Max Max: Fury Road για παράδειγμα – διασχίζει ναρκοπέδια, κυριολεκτικά και μεταφορικά, και κανείς δεν μένει αλώβητος. Ο κόσμος του είναι στο χείλος του γκρεμού και μοιάζει τρομακτικά με τον δικό μας.

Η ταινία ξεκίνησε το ταξίδι της από το Φεστιβάλ Καννών όπου απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής.

Το Sirat κυκλοφορεί από τη Feelgood.

Η Καρδιά του Ταύρου

Βαθμολογία: 75/100

Στο ντοκιμαντέρ Η Καρδιά του Ταύρου, η Εύα Στεφανή δεν στρέφει απλώς την κάμερά της στον Δημήτρη Παπαϊωάννου. Επιχειρεί να εξερευνήσει το ίδιο το πάθος που γεννά την τέχνη, την κινητήρια δύναμη που ωθεί τον καλλιτέχνη να συνεχίσει να δημιουργεί παρά τις αμφιβολίες, τις καθυστερήσεις, τις αβεβαιότητες. Έτσι το φιλμ της μεταμορφώνεται σε ένα στοχαστικό ταξίδι στην καρδιά ενός οραματιστή Έλληνα δημιουργού, και ταυτόχρονα σε ένα καθρέφτισμα της ίδιας της δημιουργικής διαδικασίας όπως την αντιλαμβάνεται η ίδια.

Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί την προετοιμασία και την περιοδεία του έργου του δημιουργού Εγκάρσιος Προσανατολισμός και παρατηρεί από απόσταση αναπνοής τον Δημήτρη Παπαϊωάννου και τους συνεργάτες του στην προσπάθειά τους να δώσουν σχήμα και πνοή στο έργο. Επί δύο ολόκληρα χρόνια η κάμερά της κατέγραφε σκηνές από τις πρόβες στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών κατά τη διάρκεια της πανδημίας, και από τις παραστάσεις στο Παρίσι, το Λονδίνο και άλλους διεθνείς προορισμούς. Το μοναδικό στοιχείο, τελικά, που της ζήτησε ο Παπαϊωάννου να μη συμπεριλάβει στο τελικό αποτέλεσμα όπως έχει πει ο ίδιος, ήταν απλώς 2-3 βρισιές – εσωτερικά αστεία!

Η Στεφανή δεν αποστασιοποιείται, αλλά εμπλέκεται. Η φιλική της σχέση με τον Παπαϊωάννου της δίνει πρόσβαση στις σχεδόν ιδιωτικές στιγμές που συνθέτουν το οικοδόμημα μιας δημιουργίας και, έτσι, το ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται ως μια αυτοαναφορική διαδικασία: η κάμερα που παρακολουθεί την τέχνη γίνεται και αυτή μέρος της. Κομμάτι του ερωτήματος για το «γιατί κάνουν οι καλλιτέχνες αυτό που κάνουν».

Στην Καρδιά του Ταύρου θα βρεις τον παλμό ενός ανθρώπου και μιας ομάδας που παλεύουν να δώσουν μορφή σε κάτι αόριστο, άχρονο και εσωτερικό. Η αναζήτησή τους δεν εξαντλείται ποτέ πλήρως και αυτό είναι ίσως το πιο γνήσιο στοιχείο του φιλμ: η αποδοχή της τέχνης ως μία διαρκής διαδικασίας και όχι τελικός σκοπός.

Πρόγραμμα προβολών:
ΑΘΗΝΑ – Κινηματογράφος Δαναός από 31/1/26
ΛΑΡΙΣΑ – Χατζηγιάννειο Πνευματικό Κέντρο 13/2/26
ΒΟΛΟΣ – Πολιτιστικό Κέντρο Νέας Ιωνίας 14/2/26
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – Αίθουσα “Σταύρος Τορνές” 18/2/26
ΡΕΘΥΜΝΟ – Χώρος Πολιτισμού “Σημείο” 28/2/26

Η Καρδιά του Ταύρου διανέμεται στην Ελλάδα από το CineDoc. Επιπλέον προβολές του ντοκιμαντέρ θα ανακοινωθούν σύντομα μέσα από το δίκτυό του.

Yunan – 2/5*

Βαθμολογία: 65/100

Το Yunan του Σύρου σκηνοθέτη Fakher Eldin διεκδικεί χώρο μέσα από την ακινησία. Χτίζεται πάνω στη σιωπή και εξετάζει τι απομένει από έναν άνθρωπο όταν του αφαιρεθούν σχεδόν όλα: πατρίδα, γλώσσα, επαγγελματική ταυτότητα, ακόμη και η επιθυμία του να συνεχίσει να ζει.

Ακολουθεί τον Munir, έναν Σύρο συγγραφέα και κάτοικο της Γερμανίας σε βαθιά υπαρξιακή κρίση, που φτάνει σε ένα απομονωμένο από τους ανέμους και τις θάλασσες νησί, με σαφή πρόθεση να βάλει τέλος στη ζωή του. Σε αυτό το παγωμένο, σχεδόν εξωχρονικό τοπίο, εισέρχεται η βετεράνα Γερμανίδα ηθοποιός Hanna Schygulla, που είδαμε πιο πρόσφατα στο Poor Things του Γιώργου Λάνθιμου. Μετά από σχεδόν έξι δεκαετίες στη βιομηχανία, το πρόσωπό της είναι εκφραστικό όπως πάντα, αποκαλύπτοντας τη γενναιοδωρία ανθρώπου έτοιμου να βοηθήσει.

Το Yunan είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα, που όμως λειτουργεί περισσότερο ως υπαρξιακή άσκηση ύφους παρά ως ολοκληρωμένο δραματικό έργο. Η σκηνοθεσία του Eldin που εντάσσει την ταινία σε μία άτυπη τριλογία του γύρω από την εξορία, είναι σχεδόν ασκητική, όμως η πειθαρχία του δεν μεταφράζεται πάντα σε συναισθηματικό βάθος. Το φιλμ γνωρίζει πολύ καλά τι θέλει να είναι, αλλά όχι πάντα πώς να το αρθρώσει κινηματογραφικά.

Η ταινία προσφέρει μια μελαγχολική ματιά στην αποξένωση και στην πιθανότητα να βρεις ένα σπίτι μακριά από το σπίτι σου. Η εγκράτειά του στο να υπερεξηγεί είναι αξιοθαύμαστη όπως και ορισμένες πανέμορφες λήψεις που θυμίζουν Terrence Malick. Απλώς η σύλληψη και η υφή των εικόνων αυτών δεν δημιουργούν την ποίηση που επιδιώκει ο δημιουργός.

Το Yunan κυκλοφορεί από τη Weirdwave.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.