Γιώργος Αυγερόπουλος: «Η ανθρωπότητα δεν έχει καταλάβει ότι ζει με deadline»
Με αφορμή το νέο του ντοκιμαντέρ με τίτλο «Η Ύβρις της Ανθρωπότητας», μιλήσαμε με τον Γιώργο Αυγερόπουλο για όσα οξύμωρα έζησε κάτω από έναν αιώνιο ήλιο που δεν έδυε ποτέ.
- 10 ΜΑΡ 2026
Υπάρχουν δύο τρόποι να μιλήσεις για την κλιματική κρίση. Ο πρώτος είναι με στατιστικά στοιχεία και αριθμούς. Ο δεύτερος είναι να πας στο σημείο όπου το έδαφος κάτω από τα πόδια των ανθρώπων αρχίζει να λιώνει.
Ο Γιώργος Αυγερόπουλος διάλεξε τον δεύτερο.
Για το νέο του ντοκιμαντέρ, με τίτλο «Η Ύβρις της Ανθρωπότητας», ο γνωστός δημοσιογράφος και ντοκιμαντερίστας ταξιδεύει στην Αρκτική για να παρακολουθήσει δύο ανθρώπους που ζουν στις δύο πλευρές του Βερίγγειου Πορθμού. Εκεί όπου η κλιματική κρίση δεν είναι κάποια αφηρημένη έννοια, αλλά μια καθημερινότητα που αλλάζει το τοπίο, τις ζωές και το μέλλον ολόκληρων κοινοτήτων. Εκεί που για να δεις το έδαφος να καταρρέει δεν χρειάζεσαι ούτε «τύχη», ούτε να γυρίσεις την κάμερά σου σε λειτουργία time-lapse.
Η Αρκτική, λέει στο OneMan από την αρχή της κουβέντας μας, είναι το πιο ακραίο case study. Κατέχοντας την πρωτιά στη λίστα των κλιματικών hotspot στον κόσμο – θερμαίνεται τέσσερις φορές περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο μέρος στη Γη και ταυτόχρονα έχει τεράστιες ποσότητες ορυκτών καυσίμων – αντιλαμβάνομαι πως δεν θα μπορούσε να έχει γίνει καλύτερο ρεπεράζ. Γι’ αυτό και ο Γιώργος Αυγερόπουλος ήθελε να στήσει την ταινία του εκεί.
«Ήθελα να είναι στην Αρκτική, ήθελα να ακολουθεί δύο συγκεκριμένους ανθρώπους. Τη Μάρθα και τον Νικήτα, στην Αλάσκα και στη Σιβηρία αντίστοιχα. Και το έστησα συμβολικά σε αυτές τις δύο κοινότητες που βρίσκονται εκατέρωθεν του Βερίγγειου Πορθμού, γιατί στην ουσία μιλάμε για δύο υπερδυνάμεις, οι οποίες πλέον ανταγωνίζονται χωρίς αύριο το ποιος θα εξορύξει περισσότερα ορυκτά καύσιμα. Από τη μια τον ημιπαράφρονα Trump και από την άλλη έναν άλλο τύπο (σ.σ. τον Putin) ο οποίος κάθε τρεις και λίγο εγκαινιάζει ένα νέο υπερπρότζεκτ εξορύξεων ορυκτών καυσίμων».
Τι σε παρακίνησε να φέρεις ξανά το θέμα της κλιματικής κρίσης στην επιφάνεια; Αν θεωρήσουμε φυσικά ότι έφυγε ποτέ, αφού βιώνουμε τις επιπτώσεις της όλο και πιο έντονα τα τελευταία χρόνια.
Αλήθεια είναι αυτό. Δυστυχώς το θέμα έχει φύγει από το προσκήνιο του δημόσιου διαλόγου και δεν θα το ακούσεις να συζητιέται παρά μόνο όταν γίνεται κάποια μεγάλη καταστροφή, κάποια πλημμύρα κτλ.
Και αυτός ήταν και ο λόγος που ξεκίνησα να κάνω την ταινία. Γιατί κατάλαβα ότι πλέον αυτό που θα έπρεπε να συζητάμε κάθε μέρα δεν συζητιόταν πια. Όλη η συζήτηση έχει αντικατασταθεί από το δόγμα της ενεργειακής ασφάλειας που είναι πλέον η νούμερο ένα προτεραιότητα όλων των κυβερνήσεων του πλανήτη.
Ποια είναι η καρδιά της ιστορίας;
Ήθελα να δω πώς οι άνθρωποι αυτοί που ζουν σε αυτές τις περιοχές, βιώνουν το πρόβλημα.
Αυτό που ήξερα για την Αρκτική είναι αυτό που είχα αντιμετωπίσει στο παρελθόν όταν είχα δουλέψει ξανά εκεί. Τότε λέγαμε ότι λιώνουν οι παγετώνες, μειώνεται ο θαλάσσιος πάγος, παλιά ιστορία δηλαδή. Κατά τη διάρκεια της έρευνας ανακάλυψα ότι πλέον η νέα επίπτωση είναι ότι το επί χιλιετηρίδες παγωμένο έδαφος, το permafrost, λιώνει με ταχύτατους ρυθμούς πια, συμπαρασύροντας οτιδήποτε έχει χτιστεί πάνω του.
Γιατί τα πάντα στην Αρκτική έχουν χτιστεί πάνω στο permafrost.
Και ήταν αποκάλυψη, δεν σου κρύβω.
Οι συνέπειες είναι τρομακτικές τόσο τοπικά όσο και παγκόσμια.
Τοπικά θα μπορούσε κάποιος να πει ότι στην ουσία αυτό που βλέπεις είναι ζημιές σε σπίτια. Οτιδήποτε έχει χτίσει ο άνθρωπος πάνω στο permafrost από τη στιγμή που το permafrost αποσταθεροποιείται, καταρρέει. Και συμπαρασύρει οτιδήποτε υπάρχει χτισμένο πάνω του. Είτε είναι δρόμοι, είτε είναι δίκτυα ηλεκτρισμού, είτε είναι σπίτια, είτε είναι πόλεις ολόκληρες στη Σιβηρία ειδικά, είτε είναι εγκαταστάσεις ορισμένων καυσίμων. Αυτό είναι η τοπική αλλαγή.
Η παγκόσμια επίπτωση είναι το γεγονός ότι από τη στιγμή που το permafrost το οποίο έχει φυλακίσει και καταψύξει με ασφάλεια μέσα του τεράστιες ποσότητες οργανικής χλωρίδας και πανίδας του παρελθόντος, από την εποχή των μαμούθ, καθώς λιώνει, όλη αυτή η οργανική ύλη έρχεται στην επιφάνεια – δέντρα, κλαδιά, ιοί, μικροοργανισμοί – και σαπίζει στο σήμερα, απελευθερώνοντας τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου στην ατμόσφαιρα και αλλάζοντας το κλίμα του πλανήτη του 21ου αιώνα.
Η παραγωγή του φιλμ διήρκεσε τρία χρόνια. Και αν και τα γυρίσματα διήρκεσαν δύο μήνες, οι δυσκολίες ήταν πολλές.
Η προετοιμασία ήταν πάρα πολύ απαιτητική και δύσκολη και πήρε πάρα πολύ χρόνο: το να βρεθούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι που θα συμμετείχαν, το να καθοριστούν οι τοποθεσίες γυρισμάτων. Αντιμετωπίσαμε αντίξοες συνθήκες που είχαν να κάνουν με το κρύο που δεν έχουμε συνηθίσει. Όταν προσγειωθήκαμε στο Barrow είχε -2 βαθμούς ενώ θα έπρεπε να έχει -15 και οι άνθρωποι εκεί ήταν με σαγιονάρα και κοντομάνικο. Στο χωριό της Μάρθας, στο Nuiqsut, η θερμοκρασία την ημέρα έφτανε τους 25 βαθμούς, δεν το πίστευα. Ήταν σοκαριστικό να το βλέπεις από κοντά.
Ξέρεις, παλιότερα, το να καταγράψεις έναν παγετώνα να λιώνει, ένα παγόβουνο να καταρρέει και να αποκολλάται ένα κομμάτι του, έπρεπε είτε να είσαι να τυχερός είτε να έχεις πάρα πολύ χρόνο και να το γυρίζεις με τεχνικές όπως το time-lapse.
Tώρα, απλά το μόνο που χρειαζόταν ήταν να πας να στήσεις την κάμερά σου, να την ανοίξεις και να αρχίσεις να γράφεις και να βλέπεις το πρόβλημα να εξελίσσεται μπροστά στα μάτια σου, σε πραγματικό χρόνο: Δηλαδή το permafrost να λιώνει, σχηματίζοντας ροές λάσπης που κατρακυλούσαν από την πλαγιά.
Και αυτό ήταν σοκαριστικό γιατί εκείνη τη στιγμή αν σκεφτόσουν τι λιώνει και τι επιπτώσεις έχει αυτό, τότε καταλάβαινες.
Θυμάμαι ότι πήγαμε με τον αδελφό μου, Γιάννη Αυγερόπουλο, που είναι ο διευθυντής φωτογραφίας, σε έναν συγκεκριμένο μέρος και ήταν η πρώτη φορά που το είδαμε. Στο Barrow, στη βορειότερη πόλη των Ηνωμένων Πολιτειών. Και το κινηματογραφούσαμε αμίλητοι.
Πέρασε αρκετός χρόνος για να μιλήσουμε και γυρίσαμε και είπαμε και οι δύο την ίδια φράση: “την κάτσαμε τη βάρκα“.
Καταλάβαινες εκεί ότι η ανθρωπότητα έχει περάσει μια κόκκινη γραμμή και πως αυτό που συμβαίνει δεν έχει επιστροφή πια.
Οι επιστήμονες λένε ότι μέχρι το 2100 τα πέντε-έξι πρώτα μέτρα του permafrost θα έχουν εξαφανιστεί από οπουδήποτε βρίσκονται. Επομένως αντιλαμβανόμαστε όλοι το τι θα σημαίνει αυτό για τις τοπικές κοινότητες. Ήδη το 80% των σπιτιών σε ορισμένες πόλεις της Σιβηρίας αντιμετωπίζουν ζημιές και υπολογίζεται ότι η ρώσικη οικονομία θα υποστεί ένα πλήγμα της τάξης που θα υπερβαίνει τα 130 δισεκατομμύρια δολάρια.
Στην Αλάσκα δώδεκα κοινότητες έχουν ζητήσει να απομακρυνθούν και να μεταφερθούν σε ασφαλέστερα εδάφη. Και αυτοί οι άνθρωποι θα γίνουν οι πρώτοι κλιματικοί πρόσφυγες σε μια χώρα που ο πρόεδρος δεν πιστεύει στην κλιματική κρίση.
Μπορείς να βρεις κοινά στην κάλυψη μιας εμπόλεμης ζώνης και μιας κατάστασης όπου το φυσικό περιβάλλον χάνεται; Μιας και που μόλις μίλησες για κατοίκους κοινοτήτων που θα γίνουν οι πρώτοι κλιματικοί πρόσφυγες.
Σε έναν πόλεμο έχεις να κάνεις με δύο αντιπάλους, όπου ο ένας προσπαθεί να υπερτερήσει του άλλου. Εδώ έχεις να κάνεις με τον άνθρωπο, ο οποίος στην ουσία αυτοκαταστρέφεται.
Το μεγάλο μάθημα που παίρνουμε από όλη αυτή την ιστορία είναι ότι το πιο έξυπνο είδος ζωής στον πλανήτη, όπως θέλουμε να αυτοχαρακτηριζόμαστε, φαίνεται ότι δεν είναι και πολύ έξυπνο διότι καταστρέφει την ίδια του την ύπαρξη.
Με αυτό που κάνει υπάρχει η αλαζονική ιδέα, η οποία είναι εμφυτευμένη μέσα στο σύστημα στο οποίο ζούμε και στον τρόπο με τον οποίο ζούμε, ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να κάνουμε ακριβώς ό,τι κάνουμε και ότι θα είμαστε ικανοί να συνεχίσουμε να ζούμε σε αυτό τον πλανήτη. Κάτι που δεν πρόκειται να συμβεί φυσικά αν δεν κάνουμε κάτι άμεσα γι’ αυτό.
Αυτό ακριβώς είναι και το πιο σπουδαίο θέμα της εποχής μας και γι’ αυτό θα έπρεπε να συζητάμε κάθε μέρα. Διότι ο οποιοσδήποτε πόλεμος, οποιαδήποτε συμφορά, οποιοσδήποτε λιμός έχει βρει το ανθρώπινο είδος, τα δεινά που έχουν συμβεί κατά τη διάρκεια της ζωής της ανθρωπότητας, δεν θα είναι τίποτα μπροστά στην αποσταθεροποίηση των συστημάτων της γης. Και αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να σταματήσουμε.
Ένας από τους λόγους επίσης που έκανα την ταινία, είναι πως θα πρέπει να είμαστε απολύτως ενημερωμένοι ακόμα κι αν αυτό φαίνεται δύσκολο, γιατί είναι ένα δύσκολο και θλιβερό θέμα. Να μην στρουθοκαμηλίζουμε, να αντιμετωπίζουμε την αλήθεια κατάματα και ταυτόχρονα θα πρέπει να εντρυφήσουμε στα πραγματικά αίτια αυτής της ιστορίας, που δεν είναι άλλα από το σύστημα που έχουμε οργανώσει τις ζωές μας, τις κοινωνίες και τις οικονομίες μας.
Το αίτιο είναι ο ίδιος ο καπιταλισμός δηλαδή, το σύστημα.
Και αυτός ο πολιτισμός ορυκτών καυσίμων, γιατί αυτός είναι δυστυχώς ο πολιτισμός μας αυτή τη στιγμή, έτσι θα τον χαρακτήριζε ένας ιστορικός του μέλλοντος, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με το κέρδος, με τον καπιταλισμό, είναι αυτός που μας σπρώχνει στην καταστροφή. Και επειδή όλοι οι σοβαροί επιστήμονες το αναγνωρίζουν αυτό, θα πρέπει να σκεφτούμε τι θα κάνουμε.
Υπάρχουν δύο μεγάλες σχολές σκέψης: Η πρώτη είναι ότι το σύστημα έχει ένα πρόβλημα, αλλά μπορούμε να το λύσουμε με τα εργαλεία του, χρησιμοποιώντας τις τιμές στην αγορά, τους καταναλωτές στο εμπόριο, προκειμένου να τον φτιάξουμε, έτσι ώστε να είναι συμβατός με τη φύση και να εξακολουθήσουμε να διατηρούμε τα πράγματα τα οποία θέλουμε να έχουμε. Και να μην γυρίσουμε πίσω στον Μεσαίωνα και τα κάρα.
Η άλλη σχολή σκέψης, όμως, λέει ότι είναι αδύνατον το να επισκευαστεί με κάποιο τρόπο το σύστημα και ότι αυτό που θα πρέπει να κάνουμε ως ανθρωπότητα είναι το να δεχτούμε ότι ο καπιταλισμός ήταν ένα τεράστιο λάθος και να εφεύρουμε κάτι νέο. Κάτι το οποίο μπορεί να ακούγεται δύσκολο, τρελό, ουτοπικό, πείτε το όπως θέλετε, αλλά τα συστήματα θυμίζω ότι δεν είναι γραμμένα στην πέτρα. Υπήρχαν συστήματα πριν από τον καπιταλισμό και θα υπάρχουν και μετά από αυτόν.
Άλλωστε ο ίδιος ο καπιταλισμός έχει μεταμορφωθεί σε κάτι άλλο, το οποίο δεν μοιάζει καθόλου με τον καπιταλισμό της δεκαετίας του εξήντα ή του πενήντα.
Αυτό που βιώνουμε αυτή τη στιγμή είναι ένας άγριος ανθρωποφάγος κανιβαλιστικός καπιταλισμός ο οποίος δεν διστάζει να υποστηρίξει το 0,001% των πιο ισχυρών και πλούσιων ανθρώπων του πλανήτη προκειμένου να βγάλουν κέρδος ακόμα και όταν το σπίτι μας καίγεται.
Γιατί για αυτό το πράγμα μιλάμε. Η ανθρωπότητα δεν έχει καταλάβει στην ουσία ότι λειτουργεί υπό deadline αυτή τη στιγμή. Δεν έχει καταλάβει το deadline. Και όλες οι μεγαλόστομες δεσμεύσεις των ηγετών του κόσμου έχουν απλά αποδείξει ότι επρόκειτο για ωραία και παχιά λόγια προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού.
Έχει εξαφανιστεί οποιαδήποτε προσπάθεια μείωσης της κλιματικής κρίσης και το θέμα έχει φύγει από το προσκήνιο. Αυτό είναι ένα τεράστιο πρόβλημα.
Θυμίζει λίγο την ταινία Don’t Look Up με τον DiCaprio, μόνο που αντί για κλιματική κρίση, εκεί οι δημιουργοί έχουν βάλει το πιο εμφανές, έναν αστεροειδή που έρχεται και οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι θα χτυπήσει τη γη και θα πεθάνουν όλοι. Υπάρχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του κόσμου που λέει “έλα μωρέ εντάξει”, υπάρχει ένα κομμάτι που δεν πιστεύει καν ότι υπάρχει αστεροειδής, και υπάρχει και το 0,0001% των πιο πλούσιων και ισχυρών που θέλουν να βγάλουν χρήματα από αυτό. Αυτό ακριβώς συμβαίνει.
Δεν έχουμε καταλάβει ότι ζούμε σε deadline, υπό προθεσμία δηλαδή. Η ανθρωπότητα το έχει αντιμετωπίσει και άλλες φορές αυτό και όταν καταλαβαίναμε ότι υπάρχει deadline και τα πράγματα ήταν κρίσιμα, κάτι κάναμε. Για παράδειγμα, η πανδημία του COVID. Δεν το ξέραμε, μας έστειλε αδιάβαστους, άνθρωποι πέθαιναν, τα πιο λαμπρά και δημιουργικά μυαλά του πλανήτη βρήκαν μια λύση, ένα εμβόλιο κλπ.
Πιο φρικτό παράδειγμα ακόμα: Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο μισός πλανήτης έψαχνε να βρει το υπερόπλο που θα εξόντωνε τους εχθρούς. Το βρήκε.
Πιστεύω λοιπόν ότι απλά δεν έχουμε καταλάβει ότι ζούμε υπό προθεσμία.
Δεν έχει μπει αυτό καλά μέσα στο μυαλό μας γιατί αν είχε μπει θα το συζητάγαμε κάθε μέρα για να δούμε τι θα κάνουμε. Αλλά δεν το βλέπουμε έτσι, γιατί είναι κάτι αφηρημένο. Δεν είναι ο μετεωρίτης που έρχεται. Πολλοί άνθρωποι δεν πιστεύουν καν ότι υπάρχει. Επομένως δεν χρειάζεται να κάνουμε και κάτι γι’ αυτό. Άλλωστε ο κόσμος έχει σοβαρότερα προβλήματα, μαζεύουμε όπλα, μιλάμε για πολέμους.
Αν δει κάποιος την ταινία θα διαπιστώσει ότι είμαστε όλοι εν δυνάμει Νικήτες και Μάρθες. Ναι μεν είναι κάτι πολύ μακρινό, αλλά στην πραγματικότητα είναι εδώ, κοντά μας.
Βέβαια, ακριβώς. Μιας και αναφέρεις τα δικά μας, να ξέρεις ότι η Μεσόγειος είναι το Νο2 κλιματικό hotspot στον κόσμο μετά την Αρκτική. Εδώ, εξαιτίας συγκεκριμένων συνθηκών η περιοχή θερμαίνεται δύο-τρεις φορές περισσότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό και πιστεύω ότι θα αποτελέσει και το πολιτικό πρόσταγμα τα επόμενα χρόνια.
Έχεις πει στο παρελθόν ότι το ντοκιμαντέρ ως είδος είναι μια πολιτική πράξη. Και ειδικά νομίζω σε αυτό παίρνεις ξεκάθαρη θέση.
Ναι, είναι. Είναι πολιτική πράξη και μάλιστα από τις πιο καθαρές. Και με την αριστοτελική έννοια του όρου, θεωρώ ότι είναι μια πράξη ενός ενεργού πολίτη προς την κοινωνία του. Άρα είναι μια πολιτική πράξη εξ ορισμού. Και όπως οποιοδήποτε ανθρώπινο δημιούργημα προκαλεί συναισθήματα, σκέψεις, νομίζω πως είναι μια από τις καθαρότερες μορφές του να μιλήσεις στον κόσμο, να τον κάνεις να κινητοποιηθεί, να τον ενημερώσεις και ταυτόχρονα να τον ψυχαγωγήσεις.
Δηλαδή να θεωρήσει ότι φεύγει από την αίθουσα έχοντας αφιερώσει 83 λεπτά από τον πολύτιμο χρόνο του και αυτός ο χρόνος δεν ήταν πεταμένος αλλά χρήσιμος.
Νιώθω ότι πολλές φορές μέσα από τις δουλειές σου γίνεσαι είτε το θες είτε όχι, μέρος της ιστορίας. Εσύ το νιώθεις αυτό;
Αναμφίβολα και είναι και το επιθυμητό, δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Νομίζω ότι όπως είπα πριν, σε οποιοδήποτε ανθρώπινο δημιούργημα, ειδικά σε μια ταινία ντοκιμαντέρ, η θέση του δημιουργού βρίσκεται μέσα στη ταινία ακόμα και αν ο ίδιος ο δημιουργός ούτε φαίνεται ούτε έχει αρθρώσει λέξη.
Ακόμα και ο τρόπος με τον οποίο φωτίζεις υποδηλώνει θέση. Ακόμα και ο τρόπος με τον οποίο έχεις επιλέξει να διηγηθείς την ιστορία υποδηλώνει θέση.
Επομένως η θέση του δημιουργού βρίσκεται πάντα μέσα στο έργο και αυτό εκτός από επιθυμητό είναι και απαραίτητο. Είναι συστατικό που δεν πρέπει να λείπει.
Όπως για παράδειγμα οι επιγραφές με τα μηνύματα keep dreaming και keep smiling που εμφανίζονται στην ταινία. Από τη μία το βρήκα πολύ αισιόδοξο και από την άλλη τόσο παράδοξο ότι αυτές οι επιγραφές βρίσκονται καρφωμένες σε ένα έδαφος που καταρρέει.
Ακριβώς και χαίρομαι που το πρόσεξες. Είναι η πρώτη φορά που μου το λένε. Έχει γίνει επίτηδες αυτό. Μετά από πράγματα που ακούγονται και είναι συγκλονιστικά και όταν τα βλέπεις σου σφίγγεται το στομάχι, να βγάζεις μια επιγραφή, η οποία παρεμπιπτόντως δεν είναι πάνω σε ταμπέλα αλλά πάνω σε σκουπιδοτενεκέδες, αυτό το κάνει ακόμα πιο καυστικό. Να βγάζεις αυτά ακριβώς τα αισιόδοξα μηνύματα τα οποία είναι γραμμένα κάπου πολύ συγκεκριμένα, σε ένα περιβάλλον το οποίο είναι πάρα πολύ δύσκολο και πάρα πολύ αβέβαιο.
Η σχέση της πραγματικότητας με το οξύμωρο βρίσκεται συνεχώς μπροστά σου.
Το πιο οξύμωρο πράγμα που υπάρχει μέσα στο έργο είναι αυτό που αποτελεί και την κορωνίδα της ανθρώπινης αλαζονείας, έτσι όπως εκδηλώνεται αυτή τη στιγμή στα μέρη που γυρίστηκε η ταινία, που είναι με τις εταιρείες των ορυκτών καυσίμων. Για να συνεχίσουν να λειτουργούν προσπαθούν να κρατήσουν τεχνητά το permafrost παγωμένο όσο γίνεται περισσότερο, έτσι ώστε να είναι σκληρό για να αντέχει τις βαριές εγκαταστάσεις τους, έτσι ώστε να συνεχίσουν να κάνουν την ίδια δραστηριότητα που προκαλεί το λιώσιμό του.
Αυτό νομίζω ότι είναι η ύβρις της ανθρωπότητας και νομίζω ότι εκεί φαίνεται ξεκάθαρα. Και όλο το υπόλοιπο, αν θέλεις, είναι η άτις. Το θολωμένο μυαλό πλέον με το οποίο τριγυρνάμε, δεν ξέρουμε τι κάνουμε, δεν υπάρχει μια καθαρή διαδρομή.
Είναι ένα τέτοιο περιβάλλον συνεχώς βουτηγμένο μέσα σε αντιφατικά μηνύματα και οξύμωρα πολλές φορές κάτω από τον αιώνιο ήλιο, ο οποίος δεν έδυε ποτέ.
Αν θεωρήσουμε πως ό,τι βλέπουμε στο φιλμ είναι η ύβρις της ανθρωπότητας και δειλά δειλά βλέπουμε τη νέμεσις, φαντάζεσαι πώς θα μπορούσε να έρθει η κάθαρση για να μην βιώσουμε την τίση;
Η κάθαρση θα μπορούσε να έρθει αν οι άνθρωποι λογικευτούμε και κοιτάξουμε να κάνουμε κάτι που να μας κάνει συμβατούς με τον πλανήτη, διαφορετικά ο πλανήτης θα μας ξετινάξει από πάνω του και θα συνεχίσει να ζει χωρίς εμάς.
Αυτή τη στιγμή ψάχνουμε ζωή σε άλλους πλανήτες, κοιτάμε να πάμε στον Άρη να στήσουμε βάση στη σελήνη… Μήπως να κοιτούσαμε να διατηρήσουμε τη ζωή σε αυτόν τον πλανήτη που μένουμε τώρα;
Αυτός είναι ο παραλογισμός και τη μεγάλη καταστροφή δεν τη κάνουμε εγώ, εσύ και το πλαστικό καλαμάκι. Την κάνουν οι μεγάλες εταιρείες, οι οποίες δεν έχουν στο μυαλό τους τίποτα άλλο από το να βγάλουν οποιοδήποτε κέρδος. Ακούμε μεγάλα λόγια, το greenwashing των εταιρειών συνεχίζεται, πράσινο εδώ, πράσινο εκεί, πράσινο παραπέρα, και όταν ο κόσμος ακούει κλιματική κρίση σκέφτεται ότι θα πληρώσει λεφτά για έναν ακόμα φόρο. Και νομίζουμε πως θα σώσουμε τον πλανήτη με τα χρήματα.
Μου κάνει εντύπωση η στενομυαλιά και η ανοησία που μας διακρίνει ως είδος, καθώς είναι πράγματα που θα αντιμετωπίσουν τα παιδιά των παιδιών μας στην ουσία.
Ίσως γιατί οι περισσότεροι πιστεύουν πως είναι κάτι πολύ μακρινό.
Φαίνεται μακρινό αλλά δεν είναι καθόλου. Το 2100 είναι σε 64 χρόνια από τώρα. Πράγματι φαίνεται ότι είναι κάτι abstract, ασαφές και “εντάξει μωρέ είναι μακρινό, έχουμε χρόνο“. Δεν έχουμε όμως. Είναι κοντά.
Τα καλύτερα μυαλά της ανθρωπότητας αυτή τη στιγμή θα έπρεπε να ασχολούνται όχι με το πώς θα βγάλουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τα 3.000 μέτρα βάθος αλλά να κατασκευάσουν την καλύτερη μπαταρία που δεν θα καταστρέφει καθόλου το περιβάλλον. Θα το έκαναν αν καταλάβαιναν το deadline.
Αν γύριζες ένα ντοκιμαντέρ για την Ελλάδα τη δεδομένη χρονική στιγμή, τι εικόνες θα βλέπαμε σε αυτό;
Η επόμενη μου ταινία, που θα κυκλοφορήσει το 2027, είναι για την κλιματική κρίση στη Μεσόγειο. Την έχω γυρίσει σε 7 χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Επομένως θα βλέπαμε ακριβώς αυτό που βλέπουμε και στην Αρκτική, δηλαδή την εντύπωση ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι κάνουμε και δεν τρέχει τίποτα, τη μη κατανόηση της δραματικής κατάστασης που βιώνουμε. Αυτό θα βλέπαμε.
Δηλαδή βιώνουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και υπογράφουμε συμφωνίες εξόρυξης ορυκτών καυσίμων σε μια κλειστή θάλασσα, στη Μεσόγειο, η οποία ζει από τον τουρισμό, που είναι η βαριά βιομηχανία της χώρας. Και εμείς τον 21ο αιώνα θα πάμε να εξορύξουμε ορυκτά καύσιμα. Επίσης, σε περιοχές που πλήττονται βάναυσα από ξηρασία και το νερό λιγοστεύει όσο πάει και περισσότερο, οι άνθρωποι γεμίζουν τις πισίνες τους και έχουν γήπεδα γκολφ. Με ξεπερνάει αυτό.
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε την τηλεφωνική μας συνέντευξη του λέω πως βγαίνοντας από τον κινηματογράφο Τριανόν που παρακολούθησα το ντοκιμαντέρ «Η Ύβρις της Ανθρωπότητας» σχολιάζαμε με την παρέα μου πως οι εικόνες που είδαμε δεν είναι και τόσο δυστοπικές όσο τείνουμε να τις βαφτίζουμε. Μου απαντάει πως και ο ίδιος θα προτιμούσε να είναι fiction.
Κλείνοντας μου αναφέρει πως αυτό που τον συγκινεί είναι όταν βλέπει στις αίθουσες παιδιά και νέους 17, 18, 20 ετών. «Στις πλάτες αυτών θα πέσει τώρα το βάρος. Τα παιδιά τους θα κληθούν να ζήσουν σε έναν πλανήτη, ο οποίος σιγά σιγά θα γίνεται αβίωτος», λέει.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.