© AP Photo/Erin Hooley
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

100 χρόνια Route 66: Εικόνες από την εμβληματική λεωφόρο της Αμερικής

Μια οδική αρτηρία που ποτέ δεν ήταν απλώς ένας δρόμος. Έναν αιώνα από όταν δημιουργήθηκε η Route 66, ελάχιστα πράγματα έχουν μείνει ίδια κατά μήκος της διαδρομής, πέρα από τον αξεπέραστο μύθο που τη συνοδεύει.

Φαντάσου από τη μια μέρα στην άλλη, όλα τα εκατομμύρια που κατοικούν σήμερα στην Αττική να στοιβάζουν άρον άρον τα πράγματά τους μέσα στα αυτοκίνητα και να αναχωρούν για νέες πατρίδες, αφήνοντας πίσω έρημη γη.

Αυτό ακριβώς συνέβη τη δεκαετία του ’30 στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού: μέσα στη δεκαετία της Μεγάλης Ύφεσης στην Αμερική (που άρχισε με το πρώτο μεγάλο κραχ του χρηματιστηρίου το 1929 εκτοξεύοντας τα ποσοστά ανεργίας στο 25%) συνέβη ακόμη ένα πρωτόγνωρο και πολύ τρομακτικό φαινόμενο, όταν εμφανίστηκαν ορμητικές θύελλες άμμου και σκόνης στον ορίζοντα, «καλπάζοντας» με ταχύτητα και καταπίνοντας ολόκληρες πόλεις και πεδιάδες στις Μεσοδυτικές και Κεντρικές πεδιάδες των ΗΠΑ.

Ήταν τέτοια η ένταση του ακραίου φαινομένου που πολλοί πίστευαν ότι ζούσαν αυτά τα οποία επιφύλασσε ο Αρμαγεδδών. Δεν είχε απομείνει άλλη λύση για τους αγροτικούς πληθυσμούς που έβλεπαν να απειλείται η περιουσία όσο και η ζωή τους. Δεν απέμενε άλλη εναλλακτική πέρα από τη μετανάστευση. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα υπολογίζεται ότι πάνω από τρεισήμισι εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν τα αγροκτήματά τους στην Οκλαχόμα, Μιζούρι, Αϊόβα, Νεμπράσκα, Κάνσας, Τέξας, Κολοράντο, Αρκάνσας και το Νέο Μεξικό, καταγράφοντας έτσι το μεγαλύτερο κύμα μετανάστευσης στην ιστορία της Αμερικής – και όχι μόνο αυτό.

Η φυγή τους προς τη Δυτική Ακτή και ένα καλύτερο μέλλον μεταμορφώθηκε σε σύμβολο ελπίδας και ελευθερίας, ενώ η οδική αρτηρία που ακολούθησαν για το ταξίδι αυτό, εξελίχθηκε στην πιο εμβληματική λεωφόρο του δυτικού πολιτισμού – ο λόγος για την μυθική Route 66. Μια διαδρομή περίπου 4.000 χλμ. που υπάρχει στο bucket list κάθε ονειροπόλου ταξιδιώτη.

Οδηγός σε φανάρι στο Γκέλενα του Κάνσας, ένα από τα σημεία που περνά η Route 66. © AP Photo/Jeff Roberson
Μοτέλ έχουν εγκαταλειφθεί κατά μήκος της διαδρομής. © AP Photo/Matt York
Διασταύρωση με την πινακίδα U.S. 66 στη Γουίνσλοου της Αριζόνα. © AP / Jae C. Hong
Επισκέπτης ποζάρει για φωτογραφίες με την πινακίδα End of the Trail της Route 66 στον προβλήτα Σάντα Μόνικα, στην Καλιφόρνια. © AP / Jae C. Hong

Φέτος, συμπληρώνεται ένας γεμάτος αιώνας από την επίσημη δημιουργία της Route 66 από το αμερικανικό κράτος.

Για να καταλάβουμε τη σημασία αυτού του οδικού έργου, πρέπει να ανατρέξουμε στην εποχή που θεμελιώθηκε. Συνδέοντας το κέντρο του Σικάγο με το Σάντα Μόνικα στην Καλιφόρνια, διανύοντας οκτώ διαφορετικές πολιτείες στην Αμερική, η Route 66 δεν ήταν μόνο ένας τρόπος να φτάσει κανείς από τη μία πλευρά της Αμερικής στην άλλη, αλλά και μια στρατηγική προσπάθεια της Πολιτείας να συνδεθούν οι αγροτικές περιοχές της χώρας, προκειμένου να αναπτυχθεί περισσότερο το εμπόριο και να δώσει ζωή στις μικρές πόλεις κατά μήκος της διαδρομής.

Βέβαια, η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ διαφορετική για τα «Βρώμικα Τριάντα», όπως έμεινε στην ιστορία εκείνη η δεκαετία. Τα περιγράφει ο John Steinbeck στα εμβληματικά Σταφύλια της Οργής, μέσα απ’ την ιστορία της οικογένειας Joad που ακολουθά τη Route 66 προς τη «γη της επαγγελίας», την Καλιφόρνια. Κατά μήκος της διαδρομής στην εποχή της μεγάλης μετανάστευσης, επικρατούν συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης – φτώχια, θάνατοι, στυγνή εκμετάλλευση στους εργάτες.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η εθνική οδός αναδύεται σαν σύμβολο για την ανθρώπινη αντοχή κόντρα στις αντιξοότητες. Γίνεται «The Mother Road», όπως την ονόμασε ο συγγραφέας, ένας δρόμος που γεννάει ελπίδα και καθοδηγεί προς το φως. «Ο δρόμος της φυγής».

Η Route 66 αποσύρθηκε από το εθνικό σύστημα αυτοκινητόδρομων το 1985, αλλά παραμένει πόλος έλξης για road trips. © AP Photo/Matt York
Βανάκι καλυμμένο με αυτοκόλλητα, έξω από ένα κατάστημα με αναμνηστικά στη Σελίγκμαν, στην Αριζόνα. © AP / Jae C. Hong
Κατά μήκος της Route 66, φαστφουντάδικα και drive‑in εστιατόρια κρατούν ζωντανό τον μύθο – ένα από αυτά είναι το Cozy Dog Drive In στο Ιλινόις. © AP Photo/Jeff Roberson
Νεόνυμφοι ποζάρουν σε μια μεγάλη κιθάρα που κοσμεί κατάστημα αναμνηστικών στη Γουίνσλοου της Αριζόνα, κατά μήκος της Route 66. © AP / Jae C. Hong
Διακοσμητική φιγούρα αστροναύτη μπροστά στον μετεωρικός κρατήρας της Αριζόνας, ένα από τα πιο μεγάλα σημεία αναφοράς στη Route 66. © AP Photo/Jae C. Hong

Έναν αιώνα από εκείνες τις δύσκολες εποχές, λίγα πράγματα πέραν του μύθου έχουν μείνει ίδια στη Route 66.

Απ’ τη δεκαετία του 1950, η κυβέρνηση των ΗΠΑ στράφηκε στην κατασκευή πιο γρήγορων και ασφαλών αυτοκινητόδρομων, με αποτέλεσμα η Route 66 να αποσυρθεί τελικά από το εθνικό σύστημα αυτοκινητόδρομων το έτος 1985. Έκτοτε, είναι κάτι σαν την παλιά Εθνική, με όσα συνεπάγεται αυτό για την οικονομική βιωσιμότητα των μικρών πόλεων κατά μήκος της οδού. Σήμερα, πολλά τμήματα του δρόμου χαρακτηρίζονται από εγκαταλελειμμένα κτίρια και ξεθωριασμένες πινακίδες, αλλά αυτό δεν πτοεί τους αμέτρητους ταξιδιώτες που θέλουν να ζήσουν την εμπειρία του εμβληματικού αμερικανικού road trip.

Επιβιβάζονται σε αυτοκίνητα και μηχανές, αναζητώντας όσα κομμάτια επιβιώνουν μέχρι σήμερα, έστω αχνά, στην αρτηρία που σημάδεψε ανεξίτηλα την αμερικανική ιστορία αλλά και όλο τον δυτικό πολιτισμό. Κομμάτια όπως το Luna Café στο Ιλινόις που λειτουργεί ακόμα ή τον σταθμό εξυπηρέτησης Kan‑O‑Tex στο Τέξας το οποίο έχει αναστηλωθεί ως μουσείο-κατάστημα, με τα νέον φώτα να θυμίζουν την ατμόσφαιρα της εποχής. Όπως τα ξεχασμένα μοτέλ, τα εγκαταλελειμμένα βενζινάδικα, τις ξεθωριασμένες ταμπέλες.

Εξάλλου, πάντα το νόημα βρισκόταν στο ταξίδι και στην ελπίδα, όχι στον προορισμό. Το ίδιο δείχνει και ο Steinbeck, όταν οι μετανάστες φτάνουν στην τελικά όχι και τόσο ειδυλλιακή Καλιφόρνια.

Τα νέον φώτα παραμένουν σήμα κατατεθέν για την ιστορική Route 66. © AP Photo/Damian Dovarganes
Ρετρό αυτοκίνητα κάτω από μια νέον πινακίδα στο Wigwam Motel, ένα ιστορικό ορόσημο κατά μήκος της Route 66. © AP / Jae C. Hong
Ένα εστιατόριο-παγωτατζίδικο σε στυλ δεκαετίας του ’50, κατά μήκος της ιστορικής Route 66. © AP / Jeff Roberson
Παλιό γερανοφόρο φορτηγό, που αποτέλεσε έμπνευση για τον χαρακτήρα Tow Mater στην ταινία Cars της Pixar που αναφέρεται στο Route 66. © AP / Jeff Roberson
Πρόκειται για μια διαδρομή περίπου 4.000 χλμ. που υπάρχει στο bucket list κάθε ονειροπόλου ταξιδιώτη. © AP Photo/Jeff Roberson
Συμπληρώνοντας 100 χρόνια ιστορίες, η ιστορική Route 66 αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο ελευθερίας και ελπίδας. © AP Photo/Ross D. Franklin