Το νέο ελληνικό περιοδικό για Κόμικς σίγουρα δεν θα είναι Φούσκα

Αν βρίσκεσαι στην ηλικία λίγο πριν ή λίγο μετά τα 40, σίγουρα θα έχει έντονες αναμνήσεις από την παρουσία αυτών που ονομάζουμε κόμικς στην Ελλάδα. Είτε ήταν η Βαβέλ, το MAD, το 9, είτε ο Μικρός Ήρως και ο Μπλεκ ή αν ήσουν λίγο πιο παραδοσιακός, οι εκδόσεις της Disney, ο Αστερίξ και ο Λούκι Λουκ.

Η οικονομική κρίση επηρέασε τα πάντα και δεν θα μπορούσε να μην αφήσει το στίγμα της και στην παραγωγή των περιοδικών, σε συνδυασμό με τη στροφή των νεότερων γενιών στο digital περιβάλλον.

Προσπάθειες όπως ο Μπλε Κομήτης επιχείρησαν να το κρατήσουν αληθινό, αλλά δεν μακροημέρευσαν και κάπως έτσι, ένα αντικειμενικά πολυπληθές κοινό, όπως μαρτυράει η έντονη παρουσία του κόσμου στα διάφορα φεστιβάλ, βρέθηκε να μην έχει την πληθώρα εγχώριων επιλογών που είχαν οι προηγούμενες γενιές.

Θα περίμενε κανείς ότι μια νέα εκδοτική προσπάθεια, ωδή στον κόσμο των κόμικς, θα προερχόταν από εκπροσώπους των γενιών που τα πρόλαβαν στην πλήρη ακμή τους. Κι όμως, η Φούσκα, ένα νέο περιοδικό που μόλις λάνσαρε το τεύχος #0 στο Kickstarter, γεννήθηκε από δύο εκπροσώπους της GEN Z, τον διευθυντή σύνταξης, Ίωνα Αγγελή και τον αρχισυντάκτη του, Γιάννη Ιατρού.

Δύο παιδιά που μυήθηκαν στον κόσμο των κόμικς από πολύ μικρά και κατάλαβαν νωρίς ότι η σχέση τους μαζί τους δεν θα περιοριστεί στον ρόλο του απλού αναγνώστη. «Η στιγμή που αναγνωρίζω ως την πρώτη μου επαφή με τα κόμικς ήταν σε ηλικία 3 ετών, όταν αγόρασα το τεύχος 15 του Ντόναλντ, ο Ντόναλντ ερωτευμένος, είχε βγει Φλεβάρη. Τότε έγινε το κλικ, το πήρα, το ξεκοκάλισα και από τότε έγινα φανατικός του Ντόναλντ. Για πάρα πολλά χρόνια διάβαζα τα κόμικς της Disney και απέρριπτα οτιδήποτε άλλο, μέχρι που άρχισα να ανακαλύπτω κι άλλα μέσω του ίντερνετ και των φεστιβάλ», θυμάται ο Γιάννης για την πρώτη του επαφή με το είδος, πίσω στο 1999 και στον Βόλο που μεγάλωσε ενώ ανάλογες είναι και οι προσλαμβάνουσες του Ίωνα.

«Κι εγώ γύρω στα 3 με 4 θυμάμαι να ανακαλύπτω στη βιβλιοθήκη των γονιών μου Αστερίξ, Λούκι Λουκ και Περιπέτεια. Πολλές φορές λέω ότι έμαθα γράμματα επειδή ήθελα πάρα πολύ να διαβάσω όλα αυτά τα οποία υπήρχαν εκεί. Οι αναφορές μου είναι οι κλασικές, Μαμουθκόμιξ, Περιπέτεια και Μπλεκ, τα ντισνεϊκά, τρελός φαν του Αλμανάκο, και τα υπερηωικά, θυμάμαι όταν είχε βγει το Spiderman 3 είχε γίνει χαμός. Από το Γυμνάσιο άρχισα τα πιο σοβαρά τρόπος του λέγειν αναγνώσματα, το Corto Maltese ας πούμε ήταν αυτό που με έβαλε στον κόσμο του πιο ευρωπαϊκού κόμικ».

Σε αντίθεση με τον Γιάννη που είχε βρει στον Βόλο παρέες με αντίστοιχη αγάπη, ο Ίωνας στα Καμένα Βούρλα όπου μεγάλωσε, το έζησε κάπως πιο μοναχικά. «Δεν υπήρχαν παρέες που συζητούσαν γι’ αυτά, ήταν μια δική μου διαφυγή σε μια μικρή επαρχιακή πόλη. Κάθε Παρασκευή πήγαινα στο κέντρο τύπου κι έπαιρνα ό,τι έβγαινε, το είχα και κανόνα με τη μάνα μου, Δευτέρα με Πέμπτη δεν διάβαζα τίποτα, από Παρασκευή ό,τι ήθελα».

Την πάσα του Ίωνα για το γεγονός πως έμαθε γράμματα για να διαβάσει κόμικς δεν την αφήνει αναπάντητη ο Γιάννης, αλλά κάνει και raise: «Η μάνα μου με έβαζε σε οικογενειακά τραπέζια να διαβάζω δυνατά τα κόμικς σε συγγενείς και φίλους για να δουν από πόσο μικρός ήξερα να διαβάζω. Όμως όλο αυτό μου δημιούργησε κι ένα πρόβλημα, καθώς επειδή έμαθα να διαβάζω από αυτά, που ήταν όλα γραμμένα σε κεφαλαία, δεν έμαθα ποτέ σωστά να βάζω τόνους στις λέξεις, ακόμα καμία φορά μπερδεύομαι».

Δύο παιδιά που μπήκαν στον κόσμο των κόμικς από τόσα μικρά, δεν θα μπορούσαν να μην δουν τη σχέση τους μαζί τους ως κάτι περισσότερο από την τυπική ενός απλού αναγνώστη. Ο Ίωνας δοκίμασε να σκιτσάρει χρησιμοποιώντας στα παιδικά του τετράδια τους αγαπημένους του χαρακτήρες κι ο Γιάννης πέρασε τη φάση που σκέφτηκε να σπουδάσει σχέδιο και πειραματίστηκε με τη σειρά Γίνε κι εσύ Σχεδιαστής που κυκλοφορούσε τότε, ενώ ακόμα επιχειρεί να κάνει πειραματικά storyboards, παρότι έχει αποδεχτεί ότι δεν έχει το ταλέντο που απαιτείται, όπως μου λέει γελώντας.

Όσο για την πρώτη τους επαφή με Έλληνες σκιτσογράφους, ο Ίωνας θυμάται: «Είχα πάρει τεύχη Βαβέλ και 9 από παλαιοβιβλιοπωλεία, ενώ είχα αναφορές και από τη σειρά Αριστοφάνης που είχε βγάλει ο Τάσος Αποστολίδης. Μετά ήρθε κι ο Μπλε Κομήτης που είχε σκάσει σαν μεγάλο νέο και είχα αρχίσει κι εγώ να μπαίνω στο Forum Greek Comics κι όσο έψαχνα τόσα περισσότερα ανακάλυπτα».

Όσο για τον Γιάννη: «σίγουρα είχαμε Κλασικά Εικονογραφημένα στο σπίτι, ο πρώτος όμως που είχα πάθει σοκ όταν τον ανακάλυψα και διάβαζα μανιωδώς ήταν ο Αρκάς, τότε έτρεχαν οι Χαμηλές Πτήσεις που τη θεωρώ μέχρι σήμερα μια από τις πιο έξυπνες σειρές ελληνικού κόμικς. Αργότερα γνώρισα πολλούς και μέσα από το 9 και από τα Comicdom Con όπου τους έβλεπα και από κοντά και μπήκα σε αυτό τον κόσμο με μεγάλο ενθουσιασμό. Εκεί ανακάλυψα το Hard Rock του Πάνου Μαραγκού, το Τέζα του Γιώργου Μελισσαρόπουλου, το Καλού Κακού του Σπύρου Δερβενιώτη. Τότε ξεκινούσαν και κάποια παιδιά όπως ο Ηλίας Κυριαζής και ο Μιχάλης Διαλυνάς να δουλεύουν στο εξωτερικό κι ήταν κάτι που με εντυπωσίαζε».

Μπορεί το σχέδιο (και μεταφορικά και κυριολεκτικά) να μην δούλεψε, όμως και οι δύο ήταν αποφασισμένοι να παραμείνουν στον κόσμο των κόμικς, κάτι που κυνήγησαν από πολύ νωρίς και με πολύ ευφάνταστους τρόπους. Ο Ίωνας κατάλαβε ότι θα ήθελε να γράφει γι’ αυτά ακούγοντας τους συγγενείς του να αναλύουν το πώς οι ιστορίες του Αρκά έκρυβαν έναν σχολιασμό για κοινωνικά θέματα, κάτι που τον έκανε να καταλάβει ότι πίσω από τις ιστορίες υπάρχουν νοήματα που αξίζει να ανακαλύψεις και να γράψεις γι’ αυτά.

Ο Γιάννης ήδη από τα 13 έπαιρνε συνεντεύξεις από Ιταλούς σχεδιαστές της Disney και τις δημοσίευε στο forum Greek Comics, κάτι που τον έκανε να δει πιο σοβαρά τη δημοσιογραφία και να αρχίσει να αρθρογραφεί σε blogs και sites της εποχής και στη Θεσσαλία, την τοπική εφημερίδα του Βόλου, όπου έπαιρνε συνεντεύξεις από Έλληνες καλλιτέχνες.

Η πιο ωραία ιστορία από τα νεανικά χρόνια του Γιάννη όμως, ήταν ένα μανιφέστο που είχε στείλει σε ηλικία 16 ετών στον Χρήστο Τερζόπουλο, εκδότη της Disney στην Ελλάδα, για το πώς θα ήταν καλύτερες οι εκδόσεις του, με προτάσεις για αρθρογραφία και συνεντεύξεις. «Μου απάντησε, όμως λίγο καιρό μετά έκλεισαν οι εκδόσεις. Αυτό οδήγησε ωστόσο σε μια εκτενή συνέντευξη που πήρα στον ίδιο, η οποία κατέληξε να είναι και το πρώτο άρθρο για το οποίο πληρώθηκα και αποτέλεσε την αφορμή για τη συνεργασία μου με την Εφημερίδα των Συντακτών, η οποία κρατάει μέχρι και σήμερα», θυμάται.

Την ίδια στιγμή, η γνώση των ιταλικών και η σχέση που ανέπτυξε με τους σχεδιαστές τον έφεραν ως μεταφραστή σε φεστιβάλ κόμικς, όπου γνώρισε όλο και περισσότερο κόσμο, γεγονός που οργανικά έφερε και το μεγάλο βήμα του DocMz, του εκδοτικού οίκου που τρέχει πλέον ο ίδιος και θα στεγάσει και τη Φούσκα.

Το ίδιο θάρρος έδειξε και ο Ίωνας, ο οποίος έστειλε ένα δικό του e-mail με προτάσεις στον εγγονό του Ανεμοδουρά, θρυλικού εκδότη του Μπλεκ, όταν το 2014 έγινε μια προσπάθεια αναβίωσης. Πλέον, η συνεργασία αυτή συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Στα τέλη του 2018 έκανε και την πρώτη του απόπειρα για ένα περιοδικό γύρω από το κόμικς με το διαδικτυακό Comic Cultura, το οποίο κράτησε μέχρι το 2021.

Το περιοδικό αυτό ήταν και η αφορμή για να γνωριστούν ο Γιάννης με τον Ίωνα, μετά από πρόσκληση του τελευταίου προς τον Γιάννη για να γράψει σε αυτό. Όλα αυτά, να σημειωθεί, συνέβησαν με τον Ίωνα να βρίσκεται στο Λύκειο και τον Γιάννη να σπουδάζει πια στη Θεσσαλονίκη. Το περιοδικό αυτό, αν και κυκλοφορούσε online, αποτέλεσε και για τους δύο ένα μάθημα για το πώς στήνεται και οργανώνεται ένα έντυπο και στην ουσία γέννησε και την ιδέα της Φούσκας.

«Καλύτερα να βγάλεις 5 βιβλία παρά ένα περιοδικό για κόμικς, από άποψη κόστους, εργατοώρας, οργάνωσης, περιθωρίου κέρδους. Με πρόσφατα και τα παραδείγματα του Μπλε Κομήτη και της επανέκδοσης της Βαβέλ μέσω του Μωβ, ομολογώ ότι ένα περιοδικό δεν ήταν κάτι που με ενθουσίαζε σαν εγχείρημα», παραδέχεται ο Γιάννης όταν θυμάται τις πρώτες σκέψεις του Ίωνα.

Μερικά τσίπουρα στον Βόλο αργότερα όμως, στο περιθώριο μιας έκθεσης για τον Corto Maltese, η κουβέντα άρχισε να γίνεται πιο σοβαρή και κάπως έτσι αποφάσισαν να το βάλουν μπροστά, αναγνωρίζοντας φυσικά τις δυσκολίες, κάτι που εξηγεί και το γεγονός πως το πρώτο βήμα έγινε μέσω του Kickstarter. «Πάμε σε μια πρώτη φάση να βολιδοσκοπήσουμε το κοινό, ζητώντας την οικονομική του στήριξη, να το κάνουμε κι αυτό να νιώσει κομμάτι του project και ελπίζουμε για το καλύτερο» εξηγεί ο Γιάννης με τον Ίωνα να παραδέχεται ότι τέτοια project πάντα περιλαμβάνουν κι έναν βαθμό τρέλας και υπέρμετρης φιλοδοξίας.

«Εκείνο το βράδυ στον Βόλο δεν το είπα τυχαία στον Γιάννη, έβλεπα ότι έχει αντίστοιχη ή και μεγαλύτερη φιλοδοξία από μένα για το τι μπορεί να γίνει με τα κόμικς στην Ελλάδα», θυμάται, εξηγώντας ότι πήρε στον Γιάννη 5 μήνες για να πει το μεγάλο «ναι». «Και λίγο είναι», θα πει γελώντας ο Γιάννης.

«Βοήθησε σίγουρα ότι είμαστε παιδιά της κοινότητας από την πρώτη μέρα, μας ξέρουν όλοι από πιτσιρίκια που ήμασταν απλοί αναγνώστες κι έχουν χτιστεί και προσωπικές σχέσεις. Αν σκεφτείς ότι ξεκίνησα από το 2009, μιλάμε για πάνω από τη μισή ζωή μου. Αν τους προσέγγιζε ένας εκδότης χαρτογιακάς θα ήταν πιο δύσκολο να δεχτούν οι καλλιτέχνες», θα πει ο Γιάννης και θα προσθέσει: «Έχει λείψει ένα ελληνικό περιοδικό και στους δημιουργούς, αυτό φάνηκε και από το πόσο ένθερμα το υποδέχτηκαν και πώς σαχλαμαρίζουν μεταξύ τους. Επίσης κάποιοι από τους καλλιτέχνες που θα συνεργαστούμε στα πρώτα τεύχη είναι Ιταλοί με τους οποίους είχα γνωριστεί σε άλλα project».

«Είναι συγκλονιστικό ότι δεν ακούσαμε ούτε ένα όχι», λέει ο Ίωνας, «ακούσαμε ελάχιστες επιφυλάξεις και κυριάρχησε ο ενθουσιασμός». «Οι εκδότες και οι επιχειρηματίες του χώρου με τους οποίους το συζητήσαμε ήταν αυτοί που παρουσιάστηκαν πιο διστακτικοί και αποτρεπτικοί. Οι καλλιτέχνες ήταν όλοι θετικοί. Υπήρξε άνθρωπος του χώρου που μου είπε ότι χωρίς χορηγό δεν θα έχει αξία καμία άλλη συμβουλή να σου δώσω», προσθέτει ο Γιάννης.

«Εννοείται ότι μας τρόμαξαν αυτά που ακούσαμε αλλά θεωρούμε ότι το έχουμε προετοιμάσει πολύ καλά, γιατί στόχος δεν είναι να βγάλουμε μόνο ένα τεύχος, στόχος είναι να μακροημερεύσει», εξηγεί ο Ίωνας.

Απ’ το να αναζητηθεί χορηγός μέσω μιας παρουσίασης, οι δύο συνεργάτες προτίμησαν τη λύση του Kickstarter, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναζήτησης χορηγού σε δεύτερο χρόνο, όταν θα υπάρχει πια κι ένα χειροπιαστό αποτέλεσμα.

Όσο για το plan b αν δεν πάει καλά το Kickstarter, o Γιάννης είναι ξεκάθαρος: «Όλα αυτά τα χρόνια και ειδικά τα τελευταία με τον εκδοτικό, η φιλοσοφία μου είναι ότι καταγράφουμε τις δυσκολίες και κοιτάμε να βρούμε τρόπους να τις ξεπεράσουμε. Επομένως, προφανώς έχουμε στο μυαλό μας ότι υπάρχει περίπτωση να μην πάει καλά και να αναγκαστούμε να αναδιπλωθούμε, αλλά ταυτόχρονα ρίχνουμε όλη μας την ενέργεια πιστεύοντας ότι όλα θα πάνε καλά. Λειτουργούμε σαν να θεωρούμε δεδομένο το ότι θα πάει καλά και ετοιμάζουμε και τα επόμενα τεύχη έχοντας στο μυαλό μας ότι αυτό θα γίνει. Αν δεν πάει καλά, θα είναι μια νέα καταγραφή ενός αρνητικού δεδομένου που θα κληθούμε, να διαχειριστούμε αργότερα»

«Θέλουμε κάθε τεύχος να έχει μια συγκεκριμένη δομή και λογική από πίσω, να μην είναι απλά ένα κολάζ άσχετων ιστοριών. Το περιεχόμενο να επικοινωνεί, να εκφράζει φυσικά και εμάς, θέλουμε και νέους ανερχόμενους καλλιτέχνες αλλά ταυτόχρονα επιθυμούμε να διαμορφώσει τους όρους του παιχνιδιού, να μη δέχεται απλά ιστορίες. Γι’ αυτό έχουμε και ενεργή συμμετοχή στο πώς διαμορφώνεται η δομή του τεύχους», αναλύει ο Γιάννης σχετικά με την φιλοσοφία τους, με τον Ίωνα να συμπληρώνει:

«Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια ξεκάθαρη ταυτότητα. Κάποιους δημιουργούς θα τους βλέπουμε ξανά επίτηδες, γιατί έτσι θεωρούμε ότι αποκτά χαρακτήρα η Φούσκα». «Ένα ωραίο παράδειγμα είναι ο Κουτσιούκης που μας προσέγγισε για να κάνει τα χαρακτηριστικά του κόμικς και τον πείσαμε να δοκιμάσει να κάνει κάτι άλλο», περιγράφει ο Γιάννης. «Θέλαμε όλοι οι δημιουργοί να φύγουν από την πεπατημένη τους», συμπληρώνει ο Ίωνας.

Κάπως έτσι, το τεύχος Μηδέν της Φούσκας βρίσκεται ήδη στο Kickstarter, ζητώντας τη στήριξη του κοινού, μέχρι και τις 5 Μαΐου. Αν όλα πάνε βάση σχεδίου, θα είναι διαθέσιμο και στο επετειακό Comicdom Con Athens που συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια ζωής και θα κυκλοφορεί κάθε τρεις μήνες. Στις 64 σελίδες του, θα βρει κάποιος ιστορίες από ιστορικούς Έλληνες και ξένους δημιουργούς, ενώ αν πάει καλά το πλάνο, οι 64 αυτές σελίδες μπορούν να φτάσουν και τις 80, με διάφορες εκπλήξεις.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, ο αρχικός στόχος έχει σχεδόν επιτευχθεί, όμως έχει σημασία να στηριχτεί ακόμη περισσότερο, για να εξασφαλιστούν από τώρα και τα επόμενα τεύχη κι ένα περιοδικό από δύο παιδιά που αγαπάνε τα κόμικς να πάρει σάρκα και οστά με σταθερό και σίγουρο βήμα.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ