Η τοξική απειλή στα νερά της Νοτιοανατολικής Ασίας

Εδώ και εκατομμύρια χρόνια, ο μεγαλοπρεπής Μεκόνγκ τροφοδοτεί με νερό και αγαθά όλη τη Νοτιοανατολική Ασία.

Το «Ποτάμι των Εννέα Δράκων», όπως είναι το παρατσούκλι του, πηγάζει από το Θιβέτ, διασχίζει στη σειρά έξι διαφορετικές χώρες και πάνω από 4.300 χιλιόμετρα, εκβάλλοντας στο νότιο Βιετνάμ και σχηματίζοντας το τεράστιο δέλτα του Μεκόνγκ – μια υδάτινη περιοχή έκτασης 40.000-50.000 τ.μ., όσο περίπου καταλαμβάνει όλη η Ελβετία.

Ανάλογα με την εποχή και τους μουσώνες, τα νερά φούσκωναν και υποχωρούσαν, εμπλουτίζοντας με αυτόν τον φυσικό τρόπο το έδαφος και εξασφαλίζοντας τροφή για τα εκατομμύρια κόσμου που ζουν εκεί.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το άλλοτε ζωογόνο Δέλτα «μυρίζει» θάνατο και τοξικά απόβλητα.

Τι συμβαίνει; Την ίδια στιγμή που ακαδημαϊκοί και αναλυτές υπολογίζουν ότι η μείωση στην αλιεία του δέλτα του Μεκόνγκ αγγίζει το 30% σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, μείωση που αφορά ιδίως τα μεγάλα μεταναστευτικά είδη και φαινόμενα μείωσης των ψαριών σε μέγεθος, δημοσιεύθηκε έρευνα από το ανεξάρτητο ίδρυμα Stimson Center που επιβεβαιώνει μέσω δορυφορικών χαρτογραφήσεων ότι η εξόρυξη σπάνιων γαιών στη βόρεια και ανατολική Μιανμάρ έχει επεκταθεί ραγδαία μετά το 2021 – δύο καθόλου τυχαία ή ασύνδετα γεγονότα.

Ο ποταμός Κοκ αποτελεί έναν από τους παραπόταμους του Μεκόνγκ, βιώνοντας έντονα τις συνέπειες της μόλυνσης.

Εργάτες συλλέγουν σκόρδα από μια φάρμα στις όχθες του ποταμού.

Όλες οι σοδειές εξαρτώνται άμεσα από το νερό του ποταμού για άρδευση που πλέον είναι μολυσμένο.

Ερευνητές συλλέγουν δείγμα νερού, καθώς παρακολουθούν στενά τα επίπεδα ρύπανσης και την ποιότητα του νερού στην περιοχή.

Σύμφωνα με τα επιβεβαιωμένα στοιχεία του Stimson Center, εντοπίζονται σχεδόν 800 τοποθεσίες ανεξέλεγκτης εξόρυξης σπάνιων γαιών και άλλων μεταλλευτικών δραστηριοτήτων κατά μήκος παραποτάμων του Μεκόνγκ.

Η διαδικασία εξόρυξης γίνεται κυρίως με μια χημική μέθοδος που λέγεται «επιτόπια έκπλυση εδάφους»: αντί για το κλασικό ορυχείο, ανοίγονται τρύπες και φρεάτια σε πλαγιές λόφων ή εδάφη πλούσια σε ορυκτά, έπειτα ρίχνονται μέσα χημικά διαλύματα για να διαλυθούν και να αποδεσμευτούν μέταλλα (όπως δυσπρόσιο, τέρβιο και ύττριο) δημιουργώντας ένα ρευστό υγρό που στη συνέχεια συλλέγεται μέσω υδρορροών ή δεξαμενών και μεταφέρεται στο τέλος για επεξεργασία. Μόνο που υπάρχουν και απώλειες, μεγάλες απώλειες.

Οι ποσότητες του ρευστού και μολυσμένου υγρού που διαφεύγουν από τα συστήματα συλλογής, διαπερνούν στο έδαφος και καταλήγουν σε υπόγεια ύδατα ή επιφανειακά ρέματα, επιφέροντας σοβαρή και πιθανότατα μη αναστρέψιμη μόλυνση στο οικοσύστημα της περιοχής.

Ακόμη πιο έντονες είναι οι απώλειες και η μόλυνση στις περιόδους των έντονων βροχοπτώσεων, ενώ όπως είναι λογικό λειτουργεί συσσωρευτικά με την πάροδο του χρόνου (παρατηρείται πτώση στην αλιεία τουλάχιστον από το 2018) και ακολουθώντας τη ροή του νερού συσσωρεύεται τελικά στο Μεκόνγκ και το Δέλτα του Βιετνάμ.

Ως αποτέλεσμα, πολλά χωριά σταμάτησαν να εξαρτώνται από τα νερά όπου είχαν μάθει να ψαρεύουν από τους προγόνους τους.

Σε αρκετά σημεία έχουν ανιχνευθεί αυξημένες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και χημικών στοιχείων.

Σε ψάρια της λεκάνης του Μεκόνγκ εντοπίζονται βαρέα μέταλλα και αγροχημικά.

«Ο ποταμός Μεκόνγκ και ο ποταμός Κοκ αποτελούν και οι δύο πηγή τροφής και εισοδήματος, που δίνουν ζωή στους ανθρώπους», δήλωσε στο AP ο Sayan Khamnueng από την περιβαλλοντική ένωση Living Rivers Association.

«Οι ρύποι των ποταμών είναι το πιο κρίσιμο διασυνοριακό πρόβλημα που έχουμε αντιμετωπίσει ποτέ».