Η ματσίλα κάνει κακό στον πλανήτη
Μπορεί το βιολογικό φύλο ενός ανθρώπου να ευθύνεται για την καταστροφή του πλανήτη; Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ναι.
- 6 ΜΑΙ 2026
Δεν χρειαζόμαστε και πολλές έρευνες για να πειστούμε ότι η τοξική αρρενωπότητα και η πατριαρχία κυκλοφορεί εκεί έξω ελεύθερη, ανενόχλητη και με περίσσεια αυτοπεποίθηση: στους δρόμους, στις δουλειές, στις οικογένειες και στις ερωτικές σχέσεις. Ούτε επιστημονικές μελέτες και δεδομένα για να μάθουμε ότι η τοξική αρρενωπότητα δέρνει και σκοτώνει γυναίκες και θηλυκότητες και αφήνει τους ίδιους τους άνδρες ψυχικά και σωματικά σακατεμένους.
Χρειαζόμασταν όμως μια μελέτη που να διαπιστώνει ότι οι αρρενωπές συμπεριφορές, οι δουλειές, η διατροφή αλλά και τα χόμπι των πλούσιων λευκών ανδρών αποδεικνύονται «επιβλαβείς για τον πλανήτη».
Ένα νέο άρθρο το οποίο υπογράφουν περισσότεροι από 20 επιστήμονες από 13 διαφορετικές χώρες, αναλύει την υπάρχουσα έρευνα για την κλιματική αλλαγή, την παγκόσμια θέρμανση και την οικολογική κατάρρευση και πώς όλα αυτά συνδέονται με το τι κάνουν οι άνδρες.
Το άρθρο, που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό Norma για τις Μελέτες της Αρρενωπότητας και φέρει τον τίτλο Men, masculinities and the planet at the end of (M)Anthropocene, εξετάζει μια σειρά από θέματα, όπως η άρνηση της κλιματικής αλλαγής στην πολιτική για τους αγωγούς στον Καναδά, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των κινεζικών πολιτικών στον Ειρηνικό Ωκεανό, οι influencers που υποστηρίζουν την κατανάλωση κρέατος στη Φινλανδία και θετικές δράσεις ανδρών ακτιβιστών σε Αφρική, Λατινική Αμερική, Βρετανία και παγκοσμίως, εξετάζοντας παράλληλα τις οικολογικές/κοινωνικές/οικονομικές/πολιτικές σχέσεις, διαδικασίες και συνέπειες αυτών.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η έννοια της Ανθρωπόκαινου έχει γίνει ευρέως γνωστή και χρησιμοποιείται τόσο στις ακαδημαϊκές συζητήσεις όσο και στον ευρύτερο δημόσιο διάλογο, για να περιγράψει μια οικολογική κρίση παγκόσμιων διαστάσεων που προκαλείται από τον άνθρωπο.
Όπου άνθρωπο, βάλε άνδρες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι γενικά οι άνδρες έχουν μεγαλύτερο αποτύπωμα άνθρακα και μεγαλύτερη περιβαλλοντική επίπτωση μέσω της κατανάλωσης, ιδιαίτερα όσον αφορά τα ταξίδια, τις μεταφορές, τον τουρισμό και την κατανάλωση κρέατος.
Επίσης, πολλές μελέτες έχουν επισημάνει το χάσμα μεταξύ των φύλων όσον αφορά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Για παράδειγμα, μια μελέτη του 2025 στην οποία συμμετείχαν 15.000 άτομα στη Γαλλία διαπίστωσε ότι οι άνδρες προκαλούν κατά 26% περισσότερη ρύπανση από τις γυναίκες, κυρίως λόγω των μετακινήσεων και της διατροφής τους.
Η ομάδα προειδοποιεί επίσης ότι οι άνδρες τείνουν να «ανησυχούν λιγότερο για την κλιματική αλλαγή», είναι «λιγότερο φιλόδοξοι και λιγότερο ενεργοί στην περιβαλλοντική πολιτική» και είναι λιγότερο πρόθυμοι να αλλάξουν τις καθημερινές τους συνήθειες για να αντιμετωπίσουν αυτό το αυξανόμενο πρόβλημα.
Μελέτη του 2025 που δημοσιεύθηκε στο Journal of Environmental Psychology, διαπίστωσε ότι οι άνδρες με υψηλότερα επίπεδα «άγχους αρρενωπότητας» (ανησυχίες δηλαδή σχετικά με το ενδεχόμενο να φανούν θηλυπρεπείς) εκφράζουν λιγότερη ανησυχία για την κλιματική αλλαγή και είναι πιο πιθανό να επιδεικνύουν συμπεριφορές αποφυγής που ευνοούν το περιβάλλον, όπως για παράδειγμα χρήση οικολογικών προϊόντων, προκειμένου να διατηρήσουν μια παραδοσιακή αρρενωπή εικόνα.
Επιπλέον, οι άνδρες τείνουν να έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή στην ιδιοκτησία, τη διαχείριση και τον έλεγχο βαρέων, χημικών και βιομηχανικών κλάδων, όπως η γεωργία, καθώς και άλλων κλάδων με υψηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, όπως οι βιομηχανίες εξόρυξης και φυσικά, ο μιλιταρισμός.
«Υπάρχουν πλέον πολλές έρευνες που καταδεικνύουν τις σαφείς αρνητικές επιπτώσεις της συμπεριφοράς ορισμένων ανδρών στο περιβάλλον και το κλίμα», δηλώνει ο καθηγητής Jeff Hearn, επιμελητής της μελέτης και καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Χάντερσφιλντ.
«Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι το γεγονός ότι αυτή η πτυχή δεν λαμβάνεται υπόψη στις περισσότερες συζητήσεις και πολιτικές για έναν πιο βιώσιμο κόσμο», προσθέτει.
Σύμφωνα με τους ερευνητές αυτά τα «επιζήμια πρότυπα» αφορούν κυρίως άνδρες της ελίτ, λευκούς Ευρωπαίους και Δυτικούς, σε αντίθεση με τους άνδρες χαμηλού εισοδήματος στον Νότο, ενώ η μελέτη αναγνωρίζει ότι ορισμένοι άνδρες προσπαθούν ενεργά να σπάσουν την αλυσίδα και να αλλάξουν τις τάσεις.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.