© AP/Aijaz Rahi
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

Οι αθλητές του σκέλετον εκφράζονται μέσα από τα κράνη τους

Από μυθολογικά τέρατα και άγρια ζώα μέχρι εθνικά σύμβολα και πολιτικά statements: τα εντυπωσιακά κράνη του σκέλετον έχουν σταματήσει από καιρό να λειτουργούν αποκλειστικά για την προστασία των αθλητών σκέλετον – είναι τα alter ego τους.

Η πρόσφατη ιστορία με την αποβολή του Vladyslav Heraskevych είναι κάτι παραπάνω από ενδεικτική. Ο κορυφαίος Ουκρανός αθλητής του σκέλετον, τέταρτος στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του προηγούμενου έτους, κατέφτασε στο Cortina Sliding Centre, με σοβαρές πιθανότητες για χρυσό.

Ακολουθώντας κανονικά τη διαδικασία, βρισκόταν στην πίστα των Χειμερινών Ολυμπιακών στην Κορτίνα ντ’Αμπέτσο της Ιταλίας τρεις ημέρες πριν τον αγώνα, για να προπονηθεί, μόνο που κάτι ασυνήθιστο είχε τραβήξει την προσοχή των δημοσιογράφων: πάνω στο κράνος που χρησιμοποιούσε, απεικονίζονταν συμπατριώτες του αθλητές που είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο με τη Ρωσία, παρότι απαγορεύονται πολιτικά μηνύματα στον αγωνιστικό χώρο.

Την ημέρα του αγώνα, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή παραβίαζε τους κανόνες της διοργάνωσης και απαγόρευε τη χρήση του. Θα μπορούσε να λήξει εκεί η ιστορία: να αντικαταστήσει το πολιτικά φορτισμένο κράνος με κάτι ουδέτερο και να φορέσει ενδεχομένως ένα μαύρο περιβραχιόνιο, ως ένδειξη πένθους για τα θύματα του πολέμου.

Αλλά, εκείνος επέμεινε στην απόφασή του παρά το τίμημα – «το τίμημα της αξιοπρέπειας», όπως δήλωσε ο ίδιος, αφήνοντας πίσω όλη την προετοιμασία, τον κόπο, τη στέρηση, τις θυσίες που είχε κάνει ο Ουκρανός για αυτή την κούρσα.

Ο Ουκρανός αθλητής του σκέλετον, Vladyslav Heraskevych, που αρνήθηκε να αλλάξει κράνος και αποκλείστηκε. © AP/Alessandra Tarantino
Από το να αποχωριστεί το κράνος του, προτίμησε να αποβληθεί, αφήνοντας πίσω το όνειρο του βάθρου. © AP/Alessandra Tarantino

Άφησε πίσω το όνειρο του βάθρου, μια ανάσα πριν το φτάσει, για χάρη απλώς ενός κράνους.

Προφανώς, δεν πρόκειται για «απλώς ένα κράνος» στην προκειμένη περίπτωση, αλλά για έναν φόρο τιμής προς την πατρίδα του και τους συναθλητές του, που χάθηκαν άδικα από τα ρωσικά πυρά. Ακόμη ένας λόγος για να δούμε τη μεγάλη εικόνα: ότι τα τελευταία χρόνια τα κράνη στο σκέλετον δεν αποτελούν μονάχα προστατευτικό εξοπλισμό, αντίθετα είναι ένα μέσο έκφρασης για τους αθλητές του αγωνίσματος.

Είναι τα alter ego τους.

Σε πιο μίνιμαλ γραμμές το κράνος της Nanna Johansen από τη Δανία. © AP Photo/Aijaz Rahi
Ένα μυθολογικό τέρας στο κράνος του Νοτιοκορεάτη Jung Seunggi. © AP/Yonhap
Μία μορφή που προκαλεί δέος στο κράνος του Κινέζου Lin Qinwei. © AP/Aijaz Rahi
Μορφή σκελετού στο κράνος του Αυστραλού Nicholas Timmings. ©AP/Alessandra Tarantino

Από τις απαρχές αυτού του χειμερινού αθλήματος, το κεφάλι βρισκόταν στο επίκεντρο της δράσης.

Οι αθλητές, ξαπλωμένοι μπρούμυτα επάνω σε μια λεπτή σανίδα-έλκηθρο (απ’ όπου πηγάζει και το όνομα «σκέλετον»), κατεβαίνουν με ορμητική ταχύτητα μια παγωμένη πλαγιά με απότομη κλίση, έχοντας το κεφάλι μπροστά. Το σώμα τους παραμένει απόλυτα ευθυγραμμισμένο με τη σανίδα, ενώ η παραμικρή κίνηση στα άκρα μπορεί να επηρεάσει την ταχύτητα και την πορεία της διαδρομής που διαγράφουν. Το κεφάλι προηγείται, «διαβάζει» το έδαφος ενώ την ίδια στιγμή δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση από την αυξανόμενη ταχύτητα (120–135 χλμ/ώρα) και τις δυνάμεις g.

Είναι η άκρη της βολίδας που όλοι οι θεατές παρατηρούν με αγωνία στην κούρσα.

Έτσι, τα ειδικά προστατευτικά κράνη που χρησιμοποιούν οι αθλητές αποτελούν μέρος της ταυτότητάς τους.

Καθορίζουν την εικόνα του εαυτού τους. Στις τελευταίες Ολυμπιάδες (ειδικά από το 2010 και εξής) παρατηρείται μια ολοένα μεγαλύτερη διάθεση ελευθερίας και έκφρασης των αθλητών στα σχέδια που αναπαρίστανται πάνω στα κράνη τους και ουσιαστικά τους εκπροσωπούν τη μεγάλη στιγμή: στα πιο δημοφιλή μοτίβα της εικονογραφίας περιλαμβάνονται μυθολογικά τέρατα, εθνικά σύμβολα, άγρια ζώα, σούπερ ήρως και σχέδια με αναφορές σε προσωπικές ιστορίες των αθλητών.

Φαίνεται ότι αντλούν δύναμη από τα σχέδια τα οποία επιλέγουν. Άλλες φορές είναι κάτι σαν γούρι ή κάτι που τους εκφράζει βαθιά. Δημιουργούνται κατά βάση σε συνεργασία με καλλιτέχνες και designers, όπως μαρτυρούν τα (πολύ συχνά) εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Ο Γερμανός Axel Jungk λίγο πριν την κούρσα. © AP Photo/Alessandra Tarantino
Αυστηρές γραμμές, ένταση και το εθνόσημο της Γερμανίας στο κράνος. © AP/Alessandra Tarantino
Ένα ξεκάθαρο και περήφανο Άστρο του Δαβίδ από τον Ισραηλινό Jared Firestone. © AP Photo/Aijaz Rahi
Με τα χρόνια, αυξάνεται η ποικιλία στα θέματα που αποτυπώνονται στα κράνη του σκέλετον. © AP/Alessandra Tarantino
Ο Αμερικανός Austin Florian με μία τρομακτική φιγούρα στο κράνος. © AP/Aijaz Rahi