Coyote vs. Acme: Το φοβερό animation που η Warner Bros. ήθελε να διαγράψει από τους σκληρούς δίσκους
Η ταινία που ξεσήκωσε κύμα αντιδράσεων απέναντι στην Warner, κυκλοφορεί επιτέλους στα σινεμά – οι κριτικές είναι διθυραμβικές και το box office εντυπωσιακό. Τι είναι όμως το Coyote vs. Acme;
- 4 ΟΚΤ 2026
Η αλήθεια είναι ότι δε βλέπεις κάθε μέρα Looney Tunes περιπέτειες βασισμένες σε άρθρα του NewYorker(!) αλλά έτσι ξεκίνησε η ζωή για το Coyote vs. Acme, το οποίο θα δούμε στα ελληνικά σινεμά στις 28 Οκτωβρίου.
Το 1990, ο Ian Frazier έγραψε ένα χιουμοριστικό νομικό κομμάτι για το πρεστίζ έντυπο, το οποίο φανταζόταν την δικαστική υπόθεση του πολύπαθου Κογιότ αν αποφάσιζε να μηνύσει την Acme για όλα τα ελαττωματικά αντικείμενα που πουλάει.
Το Coyote vs. Acme κυκλοφορεί στα ελληνικά σινεμά στις 28 Οκτωβρίου από την Feelgood Entertainment.
Βασίζεται στην επαναλαμβανόμενη κεντρική ιδέα πως τα αντικείμενα που χρησιμοποιεί το Κογιότ για να πιάσει το Road Runner – τον «Μπιπ Μπιπ» όπως το λέγαμε μικροί – διαρκώς χαλάνε με τον πιο εντυπωσιακό και αστείο τρόπο εναντίον του, Και τι δεν το έχουμε δει να παθαίνει αυτό το πλάσμα: Εκρηκτικός μηχανισμός που εκρήγνυται στη λαβή αντί στον δυναμίτη, καταπέλτης που στέλνει τον χειριστή προς τα πίσω αντί για τη μπάλα μπροστά, πριόνι που κόβει όλο το βουνό αντί για την άκρη του(?!?!)
Τα κλασικά καρτούν με τους δύο χαρακτήρες τα δημιούργησαν ο θρύλος Chuck Jones με τον σεναριογράφο Michael Maltese, εν μέρει ως σάτιρα απέναντι σε άλλα δημοφιλή καρτούν κυνηγητών της εποχής, με διασημότερο φυσικά το Tom & Jerry.
Ήταν πάντα μια σουρεάλ απόλαυση καθώς προσπαθούσες ως θεατής να μαντέψεις από πού θα προκύψει κάθε φορά η νομοτελειακή καταστροφή για τον υποτιθέμενο κυνηγό – που είχε μετατραπεί σε ντε φάκτο θήραμα μέσα από το πινέλο του σαδιστή Δημιουργού, προς τέρψιν του θεατή.
Εκτός από την ευρηματικότητα και τον σπαρταριστό σουρεαλισμό τους, αυτά τα gags πάντα αντλούσαν δύναμη κι από την ανεξάντλητη δίψα των θεατών για βασανιστήρια – κάπου μέσα μας υπάρχει κάτι που ικανοποιείται όταν βλέπουμε μια πλευρά να ταπεινώνεται απέναντι στην άλλη. Ας είμαστε ειλικρινείς: Τα προϊόντα της Acme ικανοποιούσαν ένα κάποιο λαϊκό αίσθημα!
Είναι μια ιδέα ταιριαστά σύγχρονη λοιπόν, το να ακολουθήσεις αυτή τη συλλογιστική μέχρι την meta κατάληξή της. Ναι, ήρθε η ώρα το Κογιότ να βρει το δίκιο του απέναντι σε ένα σύστημα βίας και εκμετάλλευσης που έχει στηθεί εναντίον του! Στον 21ο αιώνα ζούμε, κι οι φιξιόν χαρακτήρες έχουν πλέον ψυχή (και δικαιώματα)!
ΜΕ ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΤΟ NEW YORKER, ΤΟ ROGER RABBIT ΚΑΙ ΤΗΝ… ERIN BROCKOVICH?!?
Η αρχική ιδέα λοιπόν υπήρχε καιρό, και μάλιστα ο παραγωγός Scott Rudin είχε προσπαθήσει να την κάνει ταινία ήδη από τα ‘90s, όμως τότε η Warner δεν έδινε τα δικαιώματα για τους χαρακτήρες. Είπαμε, ο κόσμος τότε δεν ήταν έτοιμος για όλα αυτά.
Εν τέλει τα δικαιώματα του Rudin έληξαν, ο James Gunn (των Guardians of the Galaxy και του Superman) ενεπλάκη, διάφοροι σεναριογράφοι ανέλαβαν το πρότζεκτ αλλά τελικά το σενάριο που βρήκε τον τόνο ήταν εκείνο της Samy Burch. Ποια είναι η Burch; Είναι η σεναριογράφος του σπαρταριστού, όσο και μελοδραματικού May December, μια από τις πιο τονικά ιδιόμορφες ταινίες της δεκαετίας.
Το May December, σε σκηνοθεσία Todd Haynes, ήταν το κυριολεκτικά πρώτο μεγάλου μήκους σενάριο της Burch, για το οποίο μάλιστα προτάθηκε για Όσκαρ. Αυτό θα πει δυναμικό ξεκίνημα. Και το δεύτερο σενάριό της, μετά την οσκαρική υποψηφιότητα με το καλημέρα; Το Coyote vs. Acme.
Ενώ μάλιστα αρχικά, διάφοροι μεγάλοι χαρακτήρες του Looney Tunes σύμπαντος ήταν εκτός ορίων για το πρότζεκτ, βάσει των εγκρίσεων της Warner (όπως ο Bugs Bunny κι ο Daffy Duck) τελικά πέρασαν κι αυτοί για το cameo τους.
Ειδικά ο Bugs Bunny μάλιστα ήταν τόσο τελευταίας στιγμής προσθήκη που αφενός σχεδιάστηκε σε καθαρό δισδιάστατο animation, κι αφετέρου η πρωταγωνίστρια της ταινίας, Lana Condor, είχε αναφέρει πως όταν είδε τελικά το φιλμ, εξεπλάγην που είδε να «παίζει» σε σκηνή μαζί με τον χαρακτήρα – όταν την είχε γυρίσει, υποτίθεται πως ήταν ένας άλλος χαρακτήρας στη θέση του.
Σε κάθε περίπτωση, οι κεντρικές φιγούρες εδώ είναι άλλες: Όλο το φιλμ είναι πάνω στο Κογιότ, που απεικονίζεται ως μια συμπαθητική φιγούρα που δε μιλάει ποτέ, αλλά πάντα κάτι σκαρώνει – ταυτόχρονα όμως κυνηγάει το δίκιο του με έναν τρόπο επίμονο και εμψυχωτικό. Αυτή τη φορά, ως κοινό, δεν θέλουμε να το απολαμβάνουμε όταν κάτι πάει στραβά για αυτόν – είπαμε, αυτή είναι η αντιστροφή του σύγχρονου φιξιόν.
Το Κογιότ παίρνει τα μπογαλάκια του και πάει στην Αλμπουκέρκη για να προσλάβει έναν τύπου Jimmy McGill δικηγόρο, που παίζει ο Will Forte, ο οποίος υπόσχεται να αναλάβει κάθε υπόθεση ελαττωματικών προϊόντων, αλλά με τη λογική να γίνει κάποιος γρήγορος συμβιβασμός, όχι αληθινή δικαστική διαδικασία. Όταν το Κογιότ παρουσιάζει τον πλήρη κατάλογο στοιχείων (δηλαδή ελαττωματικών προϊόντων), ο δικηγοράκος της συμφοράς σκαλώνει – δε θέλει φυσικά να τα βάλει στα αλήθεια με την γιγάντια εταιρεία, θέλει απλώς να καταθέσει μήνυση για ένα ελαττωματικό προϊόν και να πάρει μια γρήγορη αποζημίωση.
Η Burch γράφει λοιπόν το σενάριο αυτής της περιπέτειας έχοντας ως έμπνευση – πέρα από το αναπόφευκτο Who Framed Roger Rabbit? με τη συνύπαρξη ανθρώπων και καρτούν κεντρικό στοιχείο – ταινίες όπως το Erin Brockovich, το Insider και το A Few Good Men, χρησιμοποιώντας παράλληλα ως κεντρικό δραματουργικό ιστό τη σισύφεια πάλη.
Έχοντας από τη μία το Κογιότ ως μια σισύφεια φιγούρα που μονίμως παλεύει να καταφέρει κάτι που δεδομένα θα αποτύχει και άρα θα ξεκινήσει πάλι από την αρχή, αλλά και μέσω ενός συμβόλου (Project Sisyphus) που συνδέεται με ένα μεγάλο μυστικό που η μοχθηρή Acme θέλει να προστατεύσει.
Όλα αυτά θα ξετυλιχθούν μέσα από μια δικαστική κωμωδία, όπου «κακός δικηγόρος» είναι ο πάντα απολαυστικός John Cena και villain φιγούρα είναι ο κόκορας Foghorn Leghorn – μια φιγούρα που τα τελευταία χρόνια πολλοί ηθοποιοί έχουν χρησιμοποιήσει ως εμφανή έμπνευση για διαβολικούς ρόλους, από τον Kevin Spacey στο House of Cards μέχρι, τολμώ να πω, τον Tom Cruise στο Digger.
Μέσα από όλα αυτά, η ταινία αγγίζει πολύ ενδιαφέρουσες θεματικές επεκτάσεις. Πέρα από τη σχεδόν υπαρξιακή διάσταση των προσπαθειών του Κογιότ, η Burch τα βάζει με τις μεγάλες επιχειρήσεις, τα μονοπώλια, και την εκμετάλλευση των καταναλωτών τους – το Κογιότ κάποια στιγμή στην ταινία κυριολεκτικά αναφέρεται ως “high usage χρήστης”, από αυτούς που κάθε corporate πείραμα χρειάζεται για να επιβιώσει, δοκιμάζοντας τα πάντα πάνω τους επειδή «θα το αντέξουν».
Και την ίδια στιγμή, είναι μια συγκινητική κατάθεση πάνω στην ιδέα της συνύπαρξης – σε όποια θέση κι αν μας έχει τοποθετήσει η Ύπαρξη σε αυτό τον κόσμο, και όπως κι αν ο καπιταλισμός έχει σμιλέψει τα όρια και τους στόχους μας, η απάντηση βρίσκεται πάντα στην συναδελφικότητα. Είμαστε όλοι μαζί, γιατί Εκείνοι είναι εναντίον μας, πώς να το κάνουμε!
WARNER, ΟΠΩΣ ΛΕΜΕ ACME
Ειδικά με δεδομένο το ζουμί της ταινίας αυτής, είναι έξτρα ειρωνική η μοίρα που παραλίγο να βρει μπροστά της στον πραγματικό κόσμο.
Τον Νοέμβριο του ‘23, η Warner Bros Discovery ανακοίνωσε πως το φιλμ θα έμπαινε στο ράφι για λόγους φοροαπαλλαγής, όπως συνέβη με το Batgirl. Φυσικά το «στο ράφι» σήμερα σημαίνει πως διαγραφόταν από τους σκληρούς. Μια ολόκληρη (και όχι πως έχει σημασία σε αυτή την κουβέντα, αλλά και θαυμάσια) ταινία θα εξαφανιζόταν, επειδή ο real life Foghorn Leghorn, David Zaslav, ήθελε να φέρει στα ίσα τα λογιστικά της εταιρείας πριν την μοσχοπουλήσει σε επιμέρους κομμάτια.
Σε αυτό το σενάριο, η ταινία (και κατ’επέκταση εμείς) είναι το Κογιότ, και η Warner είναι φυσικά η Acme – πόσο μάλλον τώρα που η Warner έγινε με τη σειράς της κομμάτι της Skydance, μια υπερ-Acme για τους ζοφερούς καιρούς μας. Αλλά τελοσπάντων, αυτό είναι ζήτημα για ένα άλλο άρθρο.
Επί της παρούσης, είχαμε στα χέρια μας – ή μάλλον, δεν είχαμε – μια ολόκληρη ταινία, έτοιμη να εξαφανιστεί μπροστά στα μάτια μας ως μέρος μιας τρομερά κυνικής καπιταλιστικής διαδικασίας. Ευτυχώς οι αντιδράσεις υπήρξαν άμεσες και εκκωφαντικές.
Από το κοινό από και από ταλέντα στο Χόλιγουντ, που έκαναν εμφανή τη δυσαρέσκειά τους με το στούντιο. Η Warner είχε ήδη χάσει τον Nolan μέσα από τα χέρια της χάρη στους ανόητους χειρισμούς του Zaslav και μάλλον ήθελαν να σώσουν κάπως τα προσχήματα, οπότε μπροστά στην τεράστια δημόσια πίεση, έκανα πίσω αυτή τη φορά, για αυτό το ένα πράγμα.
Αντί λοιπόν να καταστρέψουν την ταινία, την έβγαλαν προς πώληση. Διάφορα στούντιο ενδιαφέρθηκαν, από το Netflix μέχρι τη Sony, αλλά τελικά κανείς δεν έδωσε τα χρήματα που ζητούσε η Warner, κι έτσι το φιλμ έμεινε στο συρτάρι για ένα μεγάλο, αβέβαιο διάστημα. Ρεπορτάζ άρχισαν να κυκλοφορούν πως το στούντιο σκεφτόταν και πάλι τη διαγραφή της ταινίας (είναι αληθινά εξωφρενικό τι πράγμα τους αφήνουμε να κάνουν, ειλικρινά) αλλά με μια ακόμα πιο δυναμική, συλλογική αντίδραση, η πίεση εντάθηκε.
Τελικά, το πούλησαν στην Ketchup Entertainment (που είχε βγάλει στις αίθουσες και το συμπαθές The Day the Earth Blew Up, πάλι με ήρωες των Looney Tunes), για λιγότερα χρήματα από την αρχική τιμή τους – κι έτσι η ταινία διασώθηκε από του χάρου τα δόντια.
Το θριαμβευτικό αποτέλεσμα; Η ταινία ξεπέρασε τα 100 εκατομμύρια δολάρια σε παγκόσμιες εισπράξεις σε λιγότερο από 4 εβδομάδες, κι είναι εμπορικά μια από τις πιο πετυχημένες ανεξάρτητες ταινίες της χρονιάς. Έχει 96% θετική υποδοχή στο Rotten Tomatoes και 77 στο Metacritic, αντίστοιχο του 4 στα 5 αστεράκια.
Συνυπολογίζοντας το γεγονός ότι βασίζεται σε διαχρονικά αγαπητούς χαρακτήρες, βγάζουμε εύκολα το συμπέρασμα πως έχουμε στα χέρια μας ένα μελλοντικό classic, που θα είναι για καιρό σημείο αναφοράς. Και σκεφτείτε – παραλίγο να μην την βλέπαμε ποτέ.
ΤΟ ΑΛΛΟ ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟ ΚΟΓΙΟΤ
Μιλώντας πάντως για σισύφεια κογιότ της meta μυθοπλασίας, οφείλουμε να κάνουμε μια αναφορά και σε ένα από τα πιο κλασικά και επιδραστικά τεύχη στην ιστορία των αμερικάνικων κόμικς, που νιώθω πως αναμφίβολα αποτέλεσε επίσης έμπνευση για την Samy Burch.
Μιλάμε για το τεύχος Animal Man #5 του κλασικού τίτλου Animal Man, δια χειρός τ@ γκουρού της meta-ηρωικής μυθοπλασίας των κόμικς, Grant Morrison, με τίτλο The Coyote Gospel. Εκεί, ο ήρωας της σειράς συναντιέται με ένα αθάνατο καρτούν κογιότ ονόματι Crafty, που αποτελεί φυσικά προφανή παρωδία του Wile E. Coyote. Ο Crafty ζει σε έναν αναρχικό καρτούν κόσμο όπου οι χαρακτήρες – κι ο ίδιος – επιβιώνει αμέτρητων θανάτων σλάπστικ βίας.
Ο Crafty έχει κουραστεί υπαρξιακά μιλώντας, από όλη αυτή την βία και τον θάνατο που δεν αποσκοπούν σε τίποτα, και ζητά από τον Δημιουργό του να βρει ειρήνη. Στο πλαίσιο της συμφωνίας μαζί του, για να έρθει ειρήνη στο καρτουνίστικο σύμπαν του, ο Crafty εισέρχεται σε ένα πιο «ρεαλιστικό» σύμπαν όπου αρχίζει να βιώνει τον πόνο κάθε θανάτου και κάθε αναγέννησης. Ακόμα κι ένας οδηγός νταλίκας που είχε χτυπήσει τον Crafty, σε αυτό τον σκληρό κόσμο έχει ολόκληρο τραγικό backstory.
Τελικά ο Crafty καταφέρνει να πεθάνει οριστικά, από τα κυριολεκτικά χέρια του Δημιουργού του που εισέρχονται στο καρέ, έχοντας προηγουμένως δώσει στον Animal Man το γκόσπελ του τίτλου – μια καταγραφή των όσων έχει υποφέρει.
Το τεύχος λειτουργεί ως meta σάτιρα των γκρίζων ηρώων και του «σκληρού ρεαλισμού» που είχε αρχίσει ήδη τότε (στα τέλη των ‘80s) να εισέρχεται στα κόμικς και να τα «ωριμάζει», με το Morrison να σπάει τον τέταρτο τοίχο και να αναγνωρίζει την απόλυτη ευθύνη του ως Δημιουργού – και ως βασανιστή. Χωρίς υπερβολή, το τεύχος αυτό, και η μετέπειτα εξέλιξη της σειράς, αποτελούν θεμέλια λίθο για τεράστιο κομμάτι της meta-fiction τάσης των δεκαετιών που ακολούθησαν.
Άλλοι τα βάζουν με την Acme, άλλοι τα βάζουν με τον ίδιο τους το Δημιουργό – τουλάχιστον έχει σημασία να καταφέρνει να δεις έξω από τα στεγανά του κόσμου σου.
Το Coyote vs. Acme κυκλοφορεί στα ελληνικά σινεμά στις 28 Οκτωβρίου από την Feelgood Entertainment.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.