Sally Rooney: Τα βιβλία, η Παλαιστίνη και το τίμημα της δημόσιας στάσης
Από τη λογοτεχνική επιτυχία στην πολιτική αντιπαράθεση. Η Sally Rooney δεν κάνει πίσω.
- 15 ΟΚΤ 2026
Η Sally Rooney, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της σύγχρονης ιρλανδικής λογοτεχνίας, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή εξέλιξη στην εκδοτική της πορεία, καθώς τα βιβλία της αποσύρονται από την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου εξαιτίας της δημόσιας υποστήριξής της στο Palestine Action, μια οργάνωση που η βρετανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει τρομοκρατική. Η απόφαση ελήφθη από τον εκδοτικό οίκο Faber σε συμφωνία με τη συγγραφέα, καθώς το ισχύον νομικό πλαίσιο δημιουργεί τον κίνδυνο να μην μπορεί να της καταβάλλει τα έσοδα από τις πωλήσεις της στη χώρα.
Το Palestine Action ιδρύθηκε το 2020 από τη Huda Ammori και στοχεύει, σύμφωνα με τη διακήρυξή της, εταιρείες που συνδέονται με την ισραηλινή πολεμική βιομηχανία, ζητώντας να σταματήσει η βρετανική στρατιωτική υποστήριξη προς το Ισραήλ. Η οργάνωση χρησιμοποιεί μεθόδους άμεσης δράσης, όπως καταλήψεις εγκαταστάσεων και δολιοφθορές.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το αποκορύφωμα μιας σύγκρουσης που η Rooney είχε προβλέψει εδώ και μήνες. Τον Ιούλιο του 2025, το Palestine Action τέθηκε εκτός νόμου στη Βρετανία, έπειτα από ενέργειες ακτιβιστών σε στρατιωτική βάση της Royal Air Force, στο πλαίσιο διαμαρτυρίας για τη βρετανική στρατιωτική υποστήριξη προς το Ισραήλ. Η απαγόρευση ποινικοποιεί τη συμμετοχή στην οργάνωση και την υποστήριξή της.
Η Rooney, που ζει στην Ιρλανδία, όπου η οργάνωση δεν έχει απαγορευτεί, είχε δηλώσει ανοιχτά ότι σκοπεύει να διαθέσει έσοδα από τα βιβλία της και τις τηλεοπτικές διασκευές τους για την υποστήριξή της.
Τον Αύγουστο του 2025, σε άρθρο της στους Irish Times, διατύπωσε χωρίς περιστροφές τη θέση της, λέγοντας πως αν αυτό την καθιστά, βάσει της βρετανικής νομοθεσίας, «υποστηρίκτρια της τρομοκρατίας», είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί τις συνέπειες. Τώρα, επιμένει ότι δεν πρόκειται να αποκρύψει τις πεποιθήσεις της για να διασφαλίσει την εμπορική κυκλοφορία των έργων της.
Ο Faber, από την πλευρά του, χαρακτήρισε απαράδεκτη την προοπτική να πουλά τα βιβλία μιας συγγραφέα χωρίς να μπορεί να της αποδίδει τα αντίστοιχα δικαιώματα. Η απόσυρση αφορά τη διάθεση των έργων της στη βρετανική αγορά, όχι την κυκλοφορία τους διεθνώς.
Η υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας εκδοτικής διαφωνίας όμως, καθώς αγγίζει τη σύγκρουση ανάμεσα στην αντιτρομοκρατική νομοθεσία και την ελευθερία της έκφρασης, με τη Rooney να υποστηρίζει ότι η απαγόρευση περιορίζει το δικαίωμα των πολιτών να εκφράζουν και να διαβάζουν απόψεις που αμφισβητούν την κυβερνητική πολιτική. Η νομιμότητα της απαγόρευσης παραμένει αντικείμενο δικαστικής διαμάχης, ενώ οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων έχουν εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις της στην ελευθερία της διαμαρτυρίας.
Η Rooney, 35 ετών, είχε ήδη βρεθεί στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης το 2025, όταν ακύρωσε ταξίδι της στο Λονδίνο για να παραλάβει λογοτεχνικό βραβείο, φοβούμενη ότι θα μπορούσε να συλληφθεί. Η δικαστική προσφυγή κατά της απαγόρευσης του Palestine Action έχει αναδείξει τις ευρύτερες συνέπειες του νόμου για την πολιτική διαμαρτυρία και την καλλιτεχνική δημιουργία.
Η πολιτική της στάση, ωστόσο, δεν μπορεί να αποσπαστεί από τη λογοτεχνική της διαδρομή. Η Rooney γεννήθηκε το 1991 στην Ιρλανδία και έγινε διεθνώς γνωστή με το πρώτο της μυθιστόρημα, Conversations with Friends (2017), για να ακολουθήσει το Normal People (2018), που τη μετέτρεψε σε εκδοτικό φαινόμενο. Η τηλεοπτική διασκευή του τελευταίου, με πρωταγωνιστές τον Paul Mescal και την Daisy Edgar-Jones, γνώρισε μεγάλη επιτυχία, διευρύνοντας το κοινό της πολύ πέρα από τους αναγνώστες της λογοτεχνίας.
Στα έργα της, οι ερωτικές σχέσεις, η ταξική ανισότητα, η επισφάλεια και οι αντιφάσεις της πολιτικής συνείδησης διαπλέκονται με την καθημερινότητα μιας γενιάς που μεγάλωσε μέσα στην ψηφιακή επικοινωνία και την οικονομική αβεβαιότητα. Η λιτή γραφή της, οι κοφτοί διάλογοι και η λεπτομερής παρατήρηση των κοινωνικών συμπεριφορών αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά της. Το Beautiful World, Where Are You (2021) διεύρυνε αυτή την προβληματική, ενσωματώνοντας πιο άμεσα ερωτήματα για την πολιτική, την εργασία και την ευθύνη του συγγραφέα απέναντι σε έναν κόσμο που σημαδεύεται από κρίσεις και ανισότητες.
Με το Intermezzo (2024), η Rooney επέστρεψε στη διερεύνηση της οικειότητας, της απώλειας και των οικογενειακών δεσμών, επιβεβαιώνοντας τη θέση της ανάμεσα στις πιο εμπορικά επιτυχημένες σύγχρονες συγγραφείς της Ιρλανδίας. Η σημερινή αντιπαράθεση προσθέτει ένα νέο κεφάλαιο στη δημόσια εικόνα της, εκείνο μιας συγγραφέα που αντιμετωπίζει τις πολιτικές της πεποιθήσεις ως αναπόσπαστο μέρος της δημόσιας παρουσίας της, ακόμη κι όταν αυτό συνεπάγεται συγκεκριμένο επαγγελματικό κόστος.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.