AP Photo/David Guttenfelder, File
ΙΣΤΟΡΙΑ

Από τη Λισαβόνα στην Ιαπωνία: Τα πιο φονικά τσουνάμι στην ιστορία

Με αφορμή τον ισχυρό σεισμό των 7,5 Ρίχτερ στην Ιαπωνία, γυρίζουμε τον χρόνο πίσω, στα φονικότερα τσουνάμι που έχουν καταγραφεί ποτέ στην ιστορία.

Τρόμο και αγωνία προκάλεσε ο δυνατός σεισμός μεγέθους 7,5 βαθμών, που έπληξε τη βόρεια Ιαπωνία τη Δευτέρα (20/04), ανοικτά της επαρχίας Ιγουάτε, με την Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία να εκδίδει ταυτόχρονα και ειδοποίηση για τσουνάμι για κύματα ύψους έως και 3 μέτρα, επηρεάζοντας την επαρχία Ιγουάτε του νησιού Χονσού και περιοχές του Χοκάιντο.

Η δόνηση ήταν τόσο σφοδρή που έγινε ιδιαίτερα αισθητή μέχρι το Τόκιο, σε απόσταση εκαντοντάδων χιλιομέτρων, ενώ βίντεο που κάνουν τις τελευταίες ώρες τον γύρο του διαδικτύου αποτυπώνουν το μέγεθος.

Οι φόβοι για κύματα τριών μέτρων ευτυχώς δεν επιβεβαιώθηκαν και 41 λεπτά με την ισχυρή σεισμική δόνηση ένα τσουνάμι 70 εκατοστών έπληξε το λιμάνι του Κουζί, στην επαρχία Ιγουάτε, ενώ δύο λεπτά αργότερα ακολούθησε ακόμη ένα ύψους 80 εκατοστών, χωρίς να αναφερθούν θύματα ή ζημιές.

 

Ο σεισμός στην Ιαπωνία και τα προειδοποιητικά δελτία για τσουνάμι ξύπνησαν μνήμες από όσα ακολούθησαν μετά τον σεισμό των 8,8 Ρίχτερ που σημειώθηκε τον Ιούλιο του 2025, ανοιχτά της χερσονήσου Καμτσάτκα, στο άκρο της βορειοανατολικής Ρωσίας, ένας από τους ισχυρότερους σεισμούς που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Λίγα λεπτά μετά τον κύριο σεισμό, εκδόθηκαν προειδοποιήσεις για τσουνάμι στην Ταϊβάν, τις Φιλιππίνες, τα ανατολικά της Κίνας, τη Χαβάη, τα Αλεούτια Νησιά της Αλάσκας και στο μεγαλύτερο μέρος της δυτικής ακτής των ΗΠΑ, στην Τόνγκα, τη Βρετανική Κολούμπια, το Μεξικό, το Περού και το Εκουαδόρ. Στην Ιαπωνία, 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν λάβει εντολή να εκκενώσουν την περιοχή και ένα τσουνάμι ύψους 1,3 μέτρων έχει φτάσει στη βόρεια επαρχία Ιβάτε, σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία της χώρας. Οι κάτοικοι της Χαβάης και ορισμένων περιοχών της δυτικής ακτής των ΗΠΑ δέχθηκαν επίσης εντολή για εκκένωση.

 

Με αφορμή τον τελευταίο ισχυρό σεισμό που έπληξε την Ιαπωνία, συγκεντρώσαμε τα πέντε πιο φονικά τσουνάμι που καταγράφηκαν ποτέ:

Το τρομακτικό τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό

Το τσουνάμι του 2004 είναι το πιο φονικό που έχει καταγραφεί και, αναμφίβολα, λόγω των εικόνων που ταξίδεψαν σε όλο τον κόσμο, από αυτά που δύσκολα μπορεί να ξεχάσει κανείς. Προκλήθηκε από σεισμό 9,1 Ρίχτερ, μεταξύ των πλακών της Βιρμανίας και της Ινδίας και το πελώριο κύμα εξαπλώθηκε προς όλες τις κατευθύνσεις.

Οι ακτές της Ινδονησίας ήταν από τις πρώτες που επλήγησαν, με κύματα άνω των 30 μέτρων ενώ οι τελευταίες που χτυπήθηκαν ήταν οι ακτές της Αφρικής, ώρες αργότερα, με κύματα ύψους 9 μέτρων.

Όλες οι κοινότητες κατά μήκος των γύρω ακτών του Ινδικού Ωκεανού επηρεάστηκαν σοβαρά και τα τσουνάμι σκότωσαν σύμφωνα με τις εκτιμήσεις 227.898 άτομα σε 14 χώρες, καθιστώντας το μια από τις πιο θανατηφόρες φυσικές καταστροφές στην καταγεγραμμένη ιστορία. Η Μπάντα Άτσεχ, πρωτεύουσα της επαρχίας Ατσέχ της Ινδονησίας ανέφερε τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων.

Ο σεισμός και το τσουνάμι στη Λισαβόνα

Από 60.000 έως 100.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους την πρώτη μέρα του Νοεμβρίου του 1755 στη Λισαβόνα. Το «πρόβλημα» εντοπίστηκε στον Ατλαντικό Ωκεανό, με τις πρώτες υπόγειες κινήσεις να σημειώνονται στο νοτιοδυτικό σημείο της Ιβηρικής.

Το αποτέλεσμα ήταν ένας σεισμός μεγέθους 8,5 Ρίχτερ, ο οποίος έγινε αισθητός μέχρι και τη Γερμανία. Τα κτίρια της Λισαβόνας τραντάχτηκαν και οι επιζώντες ανέφεραν ότι άκουσαν έναν «φρικτό υπόγειο θόρυβο». Η πόλη συνέχιζε να δονείται από μετασεισμούς για μία ώρα.

Πολλά κτίρια κατέρρευσαν και ενώ οι επιζώντες προσπαθούσαν να συνέλθουν από το χάος, χτύπησε το τσουνάμι. Ο εκτιμώμενος αριθμός των νεκρών στην πόλη ήταν περίπου 30.000, αλλά ορισμένοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι ήταν πολύ μεγαλύτερος, καθώς πολλά πτώματα απομακρύνθηκαν χωρίς να καταμετρηθούν.

Το τσουνάμι δημιούργησε κύματα μεταξύ 6 και 15 μέτρων που χτύπησαν τις ακτές της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και του Μαρόκου, σκοτώνοντας έως και 10.000 άτομα στις περιοχές αυτές.

Η έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα

Για μήνες, ναυτικοί ανέφεραν δραστηριότητα από το ηφαίστειο Κρακατόα, που βρίσκεται σε ένα νησί της Ινδονησίας, ανάμεσα στη Σουμάτρα και την Ιάβα. Το ηφαίστειο τελικά εξερράγη στα τέλη Αυγούστου του 1883.

Μετά από κάθε έκρηξη, ηφαιστειακά υλικά εκτοξεύονταν στον ωκεανό κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργούν τσουνάμι που χτύπησαν τα κοντινά νησιά. Για ώρες, τα παραθαλάσσια χωριά υπέφεραν από διαδοχικά κύματα ύψους 30 μέτρων. Στην Ιάβα, η πόλη Μέρακ με 2.700 κατοίκους καταστράφηκε ολοσχερώς και συνολικά, οι νεκροί ξεπέρασαν τους 36.000.

Οι επιζώντες θυμούνται τεράστια τείχη νερού να κατευθύνονται με ταχύτητα προς την ακτή και όταν αυτά οπισθοχώρησαν, περισσότερες από 300 παραθαλάσσιες κοινότητες είχαν εξαφανιστεί.

Το τσουνάμι στην Αρίκα

Στις 13 Αυγούστου 1868, οι κάτοικοι κοντά στα σύνορα Περού και Χιλής ένιωσαν προσεισμούς. Ήξεραν ότι πλησίαζε κάτι μεγαλύτερο και έτσι πολλοί βγήκαν με ασφάλεια έξω από τα σπίτια τους όταν ο σεισμός των 8,5 Ρίχτερ χτύπησε γύρω στις 4:30 μ.μ.

Οι κάτοικοι κοντά στη θάλασσα είδαν τα νερά να ανεβαίνουν και μετά να υποχωρούν, αφήνοντας ακάλυπτο τον θαλάσσιο βυθό. Στη συνέχεια, ένα τσουνάμι ύψους άνω των 15 μέτρων έπεσε στην ακτή. Το δεύτερο κύμα έφτασε τα 27 μέτρα και ό,τι είχε απομείνει από τον σεισμό και το πρώτο κύμα, καταστράφηκε πλήρως.

Το λιμάνι της Αρίκα εξαφανίστηκε και ένας ιστορικός περιέγραψε τους επιζώντες ως χαμένους ανάμεσα στα ερείπια, βυθισμένους στην οδύνη. Άλλες παραθαλάσσιες πόλεις στο Περού και τη Χιλή επίσης σβήστηκαν από τον χάρτη. Ακόμα και πόλεις στην ενδοχώρα της Βολιβίας επηρεάστηκαν με τον αριθμό των νεκρών να αγγίζει τις 25.000

Σεισμός, τσουνάμι και πυρηνική καταστροφή στην Ιαπωνία

Μετά από έναν μεσημεριανό σεισμό στην Ιαπωνία τον Μάρτιο του 2011, πολλοί φοβήθηκαν ότι θα ακολουθούσε τσουνάμι. Στο Δημοτικό Σχολείο Οκάουα, στην πόλη Ισινομάκι, μαθητές και εκπαιδευτικοί συγκεντρώθηκαν στην αυλή. Κάποιοι αναρωτήθηκαν αν έπρεπε να πάνε σε πιο ψηλό σημείο και κάποιοι άλλοι ανησυχούσαν για πιθανή κατολίσθηση.

Μετά από 40 λεπτά, το σχολείο ξεκίνησε την εκκένωση. Το τσουνάμι χτύπησε κατά τη διάρκεια της απομάκρυνσης. Σκοτώθηκαν 74 μαθητές και 10 εκπαιδευτικοί. Η καταστροφή, όπως γίνεται συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, ξεκίνησε κάτω από τον βυθό του ωκεανού, όταν συγκρούστηκαν οι τεκτονικές πλάκες του Ειρηνικού και της Βόρειας Αμερικής, προκαλώντας σεισμό 9,1 Ρίχτερ. Σχεδόν ολόκληρη η Ιαπωνία ένιωσε τη δόνηση. Σύντομα, μεγάλο μέρος της ακτογραμμής της Ιαπωνίας επλήγησαν από τσουνάμι ύψους έως και 40 μέτρων.

Στην παραθαλάσσια πόλη Οκούμα, ο Πυρηνικός Σταθμός Φουκουσίμα Νταΐτσι έχασε την παροχή ρεύματος, οι γεννήτριες ανάγκης πλημμύρισαν και οι τρεις αντιδραστήρες υπερθερμάνθηκαν. Η ραδιενέργεια ήταν πλέον ελεύθερη. Η πόλη εκκενώθηκε και το συμβάν θεωρείται η χειρότερη πυρηνική καταστροφή των τελευταίων δεκαετιών. Πάνω από 15.000 πέθαναν ενώ 130.000 άτομα εκτοπίστηκαν.

Η ιαπωνική κυβέρνηση εκτιμά ότι ένας σεισμός στο ρήγμα του Νανκάι, που θα συνοδεύεται από τσουνάμι, μπορεί να σκοτώσει έως 298.000 ανθρώπους και να προκαλέσει καταστροφές ύψους 2.000 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.