Φόνος στο Σταυροδρόμι: Η ιστορία της Happy Valley

Ναϊρόμπι, Κένυα, 1941

Στο διάολο οι σύζυγοι

Τα ξημερώματα της 24ης Ιανουαρίου 1941, την ώρα που η Βρετανία υπέμενε τους βομβαρδισμούς των Ναζί, μία Buick βρέθηκε ακινητοποιημένη σε ένα σταυροδρόμι, στον δρόμο Nairobi–Ngong, στην Κένυα. Πάνω στο το τιμόνι κειτόταν ένας άντρας με μια σφαίρα στο κεφάλι. Κάποιος τον είχε πυροβολήσει από πίσω, σχεδόν εξ επαφής, καθώς οδηγούσε και στο πορτμπαγκάζ υπήρχαν ορισμένα παράξενα λευκά σημάδια. Οι πηγές μπορεί να διαφωνούν ως προς την ακριβή ώρα που βρέθηκε το πτώμα —λίγο πριν τις τρεις τα ξημερώματα σύμφωνα με τη μία, το πρωί σύμφωνα με την άλλη— συμφωνούν ωστόσο πως ο φόνος έγινε μετά τις 2:30.

Το θύμα ήταν ο Josslyn Hay, 22ος κόμης του Erroll, ετών 39. Ο κόμης είχε γεννηθεί το 1901 στο Mayfair του Λονδίνου, είχε αποβληθεί από το Eton δύο χρόνια αφότου άρχισε τη φοίτησή του στο γνωστό σχολείο της ελίτ και είχε υπηρετήσει ως επίτιμος ακόλουθος της βρετανικής πρεσβείας στο Βερολίνο. Αντί να ακολουθήσει τον δρόμο του διπλωμάτη πατέρα του, ερωτεύτηκε τη Lady Idina Sackville, μία γυναίκα που είχε πάρει δύο φορές διαζύγιο και ήταν οκτώ χρόνια μεγαλύτερή του και την παντρεύτηκε το 1923. Ο γάμος τους σκανδάλισε την καλή κοινωνία και κάπως έτσι αυτοεξορίστηκαν στην Κένυα, όπου εγκαταστάθηκαν το 1924 χάρη τα χρήματα της Idina.

Ο Erroll κληρονόμησε τον τίτλο του κόμη το 1928 και, αφού πήρε διαζύγιο από τη Lady Idina, παντρεύτηκε για δεύτερη φορά το 1930 την επίσης διαζευγμένη Edith Maude Ramsay-Hill, γνωστή και ως Molly, από την οποία έμελλε να μείνει χήρος 9 χρόνια αργότερα. Το 1934 εντάχθηκε στη Βρετανική Ένωση Φασιστών του διαβόητου ακροδεξιού πολιτικού Oswald Mosley, ενώ με την έναρξη του πολέμου έγινε λοχαγός και το 1940 διορίστηκε Στρατιωτικός Γραμματέας για την Ανατολική Αφρική.

Στην Κένυα εντάχθηκε αμέσως σε μια παρέα γνωστή και οποίο ως Happy Valley: επρόκειτο για Βρετανούς αριστοκράτες που ζούσαν στην Κένυα και ήταν γνωστοί για την αλόγιστη χρήση ναρκωτικών, τα μεθύσια και τις εξωσυζυγικές σχέσεις τους. Είχαν, μάλιστα, ως σύνθημά τους τα λεγόμενα και τρία Α: altitude, alcohol, adultery. Στα τέλη του 1940 έφτασαν στην Κένυα ο Sir Henry «Jock» Delves Broughton και η νέα του σύζυγος, Diana Caldwell.

Ο γεννημένος το 1883 Jock είχε πουλήσει το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης οικογενειακής περιουσίας του για να καλύψει τα χρέη του και το 1939 είχε βρεθεί μπλεγμένος σε μία ασφαλιστική απάτη. Η Diana από την άλλη είχε γεννηθεί το 1913, στο παρελθόν δούλευε σε κοκτέιλ μπαρ του Mayfair και είχε κάνει ήδη έναν γάμο ο οποίος διαλύθηκε μέσα σε δύο εβδομάδες. Παντρεύτηκαν στο Ντέρμπαν στις 5 Νοεμβρίου 1940. Μέσα σε λίγες εβδομάδες από την άφιξή τους, η Diana είχε γίνει ερωμένη του Erroll, τον οποίο γνώρισε στο Muthaiga Country Club.

Το βράδυ πριν από τον φόνο, οι τρεις τους δείπνησαν μαζί με τη γειτόνισσά τους, June Carberry. Ο Jock φέρεται να ήξερε τη σχέση και την αποδεχόταν με έναν και μόνο όρο: ο Erroll να επιστρέφει τη Diana σπίτι πριν τις τρεις το πρωί. Το ζευγάρι έπειτα από το δείπνο συνέχισε το ραντεβού του, μέχρι που ο Erroll άφησε τη Diana στο σπίτι και έφυγε μόνος με τη Buick του. Ήταν η τελευταία φορά που κάποιος τον είδε ζωντανό.

Τα στοιχεία ήταν ελάχιστα και αντιφατικά. Το φονικό όπλο δεν βρέθηκε ποτέ. Η σφαίρα είχε πέντε αυλακώσεις και δεξιόστροφη περιστροφή. Το μοναδικό πιστόλι του Jock, το οποίο και εξετάστηκε, ένα Colt, είχε έξι αυλακώσεις και αριστερόστροφη περιστροφή. Ο ίδιος υποστήριξε ότι λίγες μέρες νωρίτερα είχαν κλαπεί από την κατοχή του δύο πιστόλια, μια ασημένια ταμπακιέρα και 10 με 20 σελίνια.

Ο αστυνόμος Arthur Poppy ισχυρίστηκε ότι η κλοπή των όπλων ήταν σκηνοθετημένη από τον Jock, για να φανεί πως δεν είχε πιστόλι ανάλογου διαμετρήματος με αυτό που σκότωσε τον κόμη. Ένας υπηρέτης κατέθεσε ότι τον είδε λίγο πριν τον φόνο με δύο πιστόλια και άλλος ότι την επόμενη ημέρα άναψε μια φωτιά στην αυλή. Ο Jock ωστόσο ισχυριζόταν πως είχε άλλοθι: εκείνη την ώρα βρισκόταν περίπου 4 χιλιόμετρα μακριά, στο σπίτι της June Carberry. Καθώς κούτσαινε, οι αστυνομικοί έκριναν ότι δεν θα μπορούσε να διανύσει τη διαδρομή με τα πόδια.

Συνελήφθη στις 10 Μαρτίου 1941 και η δίκη του ξεκίνησε στο Ναϊρόμπι στις 26 Μαΐου. Η Βρετανία την παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα. Η κατάθεση του Jock κράτησε 22 ολόκληρες ώρες και παραδέχτηκε ότι γνώριζε για το ερωτικό τρίγωνο της συζύγου του με τον Erroll, με τον οποίο και ο ίδιος συζητούσε τα πάντα ανοιχτά. Η δίκη κράτησε περίπου έναν μήνα και εν τέλει αθωώθηκε την 1η Ιουλίου.

Ο Jock παρά την αθώωσή του δεν έγινε ποτέ ξανά δεκτός στον κύκλο του και γύρισε μόνος στην Αγγλία, καθώς η Diana είχε ήδη βρει άλλον εραστή. Στις 5 Δεκεμβρίου 1942, λίγες μέρες μετά την άφιξή του, τον βρήκαν νεκρό από υπερβολική δόση μορφίνης στο ξενοδοχείο Adelphi του Λίβερπουλ, σε ηλικία 59 ετών. Η αστυνομία έκρινε πως ο θάνατός του οφειλόταν σε αυτοκτονία. Έναν μήνα αργότερα η Diana παντρεύτηκε τον Gilbert Colvile, τον πλουσιότερο γαιοκτήμονα της Κένυας και αργότερα τον Thomas Cholmondley, 4ο βαρόνο Delamere. Πέθανε το 1987, σε ηλικία 73 ετών.

Η υπόθεση επισήμως παραμένει ανεξιχνίαστη, αν και υπάρχουν διάφορες θεωρίες σχετικά με το τι ακριβώς συνέβη. Η Juanita Carberry, κόρη της June, ήταν τότε 15 ετών. Χρόνια αργότερα θα υποστήριζε ότι ο Jock της είχε ομολογήσει τον φόνο. Το 2007 η συγγραφέας Christine Nicholls παρουσίασε στην Daily Telegraph ηχογραφήσεις συνεντεύξεων που χρονολογούνται από το 1987. Σε μία από αυτές ένας άντρας, του οποίου οι γονείς ήταν συνεταίροι με την οικογένεια Carberry, ισχυρίζεται πως ο Jock είχε κρυφτεί στη Buick και πυροβόλησε τον Erroll μόλις αυτός βγήκε στον κεντρικό δρόμο. Σύμφωνα με την ίδια συνέντευξη, τον παρέλαβε από το σημείο ο γείτονάς του Athan Philip, ένας Βούλγαρος πρόσφυγας και γιατρός.

Φυσικά, δεν λείπουν οι εναλλακτικές εκδοχές. Ορισμένα βιβλία κατονομάζουν ως δράστη τη Diana, με το σκεπτικό ότι ο Erroll δεν είχε τα μέσα —και αρνήθηκε— να την παντρευτεί. Άλλες πηγές γράφουν ότι εποφθαλμιούσε τον τίτλο του και ήθελε να γίνει κόμισσα. Ο Paul Spicer, στο «The Temptress» (2010), στρέφεται κατά της Alice de Janzé, Αμερικανίδας κληρονόμου και παλιάς ερωμένης του Erroll, η οποία το 1927 είχε πυροβολήσει τον εραστή της Raymund de Trafford στον σιδηροδρομικό σταθμό Gare du Nord του Παρισιού και αργότερα αυτοκτόνησε τον Σεπτέμβριο του 194.

Η συγγραφέας Errol Trzebinski υποστήριξε το 2000 ότι ο φόνος είχε πολιτικά κίνητρα και έγινε έπειτα από εντολές του Υπουργείου Πολέμου. Ο Patrick Marnham, με άρθρο του στον Spectator, της απάντησε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν πως ο Erroll εκβίαζε τον Churchill και ότι τα ίχνη του δολοφόνου, ακόμη και στο βιβλίο της, δείχνουν τη Diana Broughton.

Η Happy Valley σταδιακά διαλύθηκε. Το 1952 ξέσπασε η εξέγερση των Mau Mau, η οποία κατεστάλη με ωμότητα, το 1963 η Κένυα ανεξαρτητοποιήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο και στο τέλος της δεκαετίας οι περισσότεροι λευκοί έποικοι είχαν φύγει. Η δικαιοσύνη είχε ήδη πει την τελευταία της λέξη: ο μοναδικός κατηγορούμενος αθωώθηκε και πέθανε λιγότερο από δύο χρόνια μετά τον φόνο.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ