Γιατί επιλέγουμε άτομα που μοιάζουν με τους πρώην μας
Οι πολλοί ελκυστικοί πρώην ίσως εξηγούν την ικανότητα κάποιου να προσελκύει περιζήτητους συντρόφους.
- 18 ΦΕΒ 2026
Γιατί μας ενδιαφέρει το ερωτικό παρελθόν κάποιου; Αποκαλύπτει πράγματι κάτι σημαντικό; Και τι είναι αυτό που κάνει έναν άντρα λιγότερο ελκυστικό όταν έχει πολλές πρώην;
Οι πολλοί χωρισμοί μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένη δέσμευση σε μελλοντικές σχέσεις· άρα ίσως υπάρχει λόγος να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι σε έναν άντρα με πολλές πρώην. Μία εξήγηση, όπως αναφέρει άρθρο του BBC, είναι ότι το συναισθηματικό άγχος ενός χωρισμού δεν μας εγκαταλείπει ποτέ πραγματικά. Μεταφέρουμε τα αρνητικά συναισθήματα στις επόμενες σχέσεις μας και μπορεί να δυσκολευόμαστε να δεσμευτούμε, επειδή οι νέοι σύντροφοι μάς θυμίζουν τον πόνο του παρελθόντος.
Ωστόσο, το βάρος ενός χωρισμού μπορεί να μετριαστεί όταν υπήρχε σοβαρός λόγος για τον τερματισμό της σχέσης. Μάλιστα, όσο χειρότερα αισθανόμαστε για έναν πρώην μετά τον χωρισμό, τόσο καλύτερα φαίνεται να προσαρμοζόμαστε συναισθηματικά.
«Το ιστορικό των σχέσεων ενός ατόμου μπορεί να λειτουργεί ως ένας γρήγορος –αν και κάπως χονδροειδής– τρόπος αξιολόγησης της ερωτικής του εμπειρίας, χωρίς να χρειαστεί να αφιερώσεις χρόνο για να τον γνωρίσεις», λέει ο Ryan Anderson, ψυχολόγος στο Monash University. Αν κάποιος έχει πολύ λίγους συντρόφους, μπορεί να υπάρχει ένας μη εμφανής λόγος για τον οποίο θα έπρεπε να τον αποφύγεις. Αν έχει πάρα πολλούς, ίσως να κουβαλά αρνητικά στοιχεία από προηγούμενες σχέσεις.
Η δυνατότητα γρήγορης αξιολόγησης της ερωτικής έλξης, χωρίς να χρειαστεί να προηγηθεί ραντεβού, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες. Η εξελικτική ψυχολογία υποστηρίζει ότι οι γυναίκες επενδύουν περισσότερο στην ανατροφή ενός παιδιού και, επομένως, μπορεί να είναι πιο επιλεκτικές στην επιλογή συντρόφου. Ένα επιθυμητό χαρακτηριστικό για την ανατροφή ενός παιδιού θα ήταν η απόδειξη δέσμευσης, ίσως μέσα από μια προηγούμενη μακροχρόνια σχέση.
«Οι άνδρες μπορεί να επιθυμούν μια σύντροφο με υψηλή προθυμία δέσμευσης, αλλά η εκτίμησή μου είναι ότι οι άνδρες θεωρούν μια τέτοια γυναίκα λιγότερο επιθυμητή απ’ ό,τι οι γυναίκες έναν άνδρα με υψηλή προθυμία δέσμευσης», λέει ο Anderson. Παρ’ όλα αυτά, σημειώνει ότι οι γυναίκες που ενδιαφέρονται για βραχυπρόθεσμες σχέσεις μπορεί να μην έλκονται ιδιαίτερα από άνδρες με έντονη διάθεση δέσμευσης.
Φαίνεται επίσης ότι οι νεότερες γυναίκες δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη γνώμη άλλων γυναικών για τους υποψήφιους συντρόφους τους. Ο Anderson υποθέτει ότι αυτό συμβαίνει επειδή όσοι έχουν λιγότερη εμπειρία στα ραντεβού αναζητούν κοινωνικά στοιχεία – όπως το πώς περιγράφουν άλλες γυναίκες έναν άντρα – για να επιλέξουν τον κατάλληλο σύντροφο.
Η τάση να κρίνεται η καταλληλότητα ενός πιθανού συντρόφου με βάση τις πρώην του ονομάζεται «αντιγραφή συντρόφου»: αν κάποιες γυναίκες βρήκαν έναν άντρα ελκυστικό, άλλες τείνουν να τον θεωρούν επίσης ελκυστικό, ακόμη και μετά από αντικειμενική αξιολόγηση. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για γυναίκες με χαμηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης στις σχέσεις.
Αν η μακροχρόνια εμπειρία σε σχέσεις αυξάνει την έλξη, τότε – σύμφωνα με ορισμένους μελετητές – και οι άντρες που βρίσκονται ήδη σε μακροχρόνια σχέση θα μπορούσαν να θεωρούνται πιο ελκυστικοί. Άρα, οι παντρεμένοι άντρες ίσως να φαίνονται πιο ελκυστικοί από τους ανύπαντρους.
Παρότι κάποιες μελέτες έδειξαν ότι οι γυναίκες βρίσκουν πιο ελκυστικές τις φωτογραφίες παντρεμένων αντρών, σε πιο ρεαλιστικές έρευνες με αλληλεπιδράσεις στην πραγματική ζωή το φαινόμενο εξαφανίζεται. Ίσως, θεωρητικά, ένας άντρας σε μακροχρόνια σχέση να εκλαμβάνεται ως ποιοτικότερος σύντροφος· στην πράξη όμως, το γεγονός ότι δεν είναι προσβάσιμος μειώνει την έλξη. Το ταμπού και οι κίνδυνοι των εξωσυζυγικών σχέσεων πιθανότατα παίζουν ρόλο.
Για ορισμένους ανθρώπους, η σχέση ενισχύει την αυτοεκτίμησή τους – αυτό αποκαλείται αυτοεκτίμηση που εξαρτάται από τη σχέση (RCSE). Αν όμως άτομα με υψηλή RCSE διατηρούν επαφή με έναν πρώην, αυτό μπορεί να υπονομεύσει την τρέχουσα σχέση τους. Μπορεί να μη φτάσουν στον χωρισμό, αλλά να εκτιμούν λιγότερο τη σχέση που έχουν.
Ίσως ένας λόγος που κάποιοι εξακολουθούν να τρέφουν αισθήματα για πρώην συντρόφους είναι ότι αυτοί μοιάζουν προσωπικά με τους τωρινούς τους συντρόφους, λέει η Yoobin Park, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Network for Emotional Well-being του University of California, San Francisco. (Αν και οι εξωστρεφείς φαίνεται να έλκονται λιγότερο από άτομα που μοιάζουν με τους πρώην τους.) Η Park διερωτήθηκε αν οι περισσότεροι από εμάς έχουμε έναν σταθερό «τύπο» συντρόφου.
Joe Yates / Unsplash
Παρότι φαίνεται παράδοξο να προτιμάμε άτομα που μοιάζουν με τους πρώην μας – αφού υπήρξε λόγος για τον χωρισμό – η Park εξέτασε τις προσωπικότητες πρώην και νυν συντρόφων 12.000 ανθρώπων σε διάστημα εννέα ετών, μετά από χωρισμούς και νέες σχέσεις.
Ένας λόγος για τις ομοιότητες είναι ότι επιλέγουμε συντρόφους από παρόμοια περιβάλλοντα: συναδέλφους, φίλους από το πανεπιστήμιο ή άτομα της ίδιας θρησκείας. Έτσι, είναι πιθανό να μοιράζονται επίπεδο εκπαίδευσης, πολιτικές απόψεις ή χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Και, ως μέλη στα ίδια περιβάλλοντα, είναι λογικό να μοιράζονται και στοιχεία με εμάς.
Αν τείνουμε να επιλέγουμε άτομα με παρόμοια προσωπικότητα, άραγε επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη; Πιθανόν. Οι σχέσεις παρουσιάζουν συχνά παρόμοια μοτίβα, όπως ο αριθμός διαφωνιών. Σύμφωνα με την έρευνα της Park, όταν επιλέγεις παρόμοιο τύπο συντρόφου, είναι πιθανό να βιώνεις και παρόμοια σκαμπανεβάσματα.
Τα «φαντάσματα» των πρώην παραμένουν και με άλλους τρόπους. Πολλοί πιστεύουν ότι οι προτιμήσεις τους αλλάζουν με τον χρόνο. Ωστόσο, ίσως αλλάζουν κυρίως μετά από έναν χωρισμό. Όταν ένα ζευγάρι παραμένει μαζί, οι περιγραφές του «ιδανικού» συντρόφου μένουν σταθερές. Αντίθετα, σε μελέτη παντρεμένων που χώρισαν και ξαναπαντρεύτηκαν, οι περιγραφές αυτές μεταβλήθηκαν – οι προτιμήσεις ανανεώθηκαν όταν επέστρεψαν στην «αγορά».
Η Park προτείνει ότι μέσα σε μια σχέση έχουμε κίνητρο να νιώθουμε βεβαιότητα για την επιλογή μας. Όταν είμαστε ελεύθεροι, δεν υπάρχει λόγος να αναθεωρήσουμε τις προτιμήσεις μας. Ο χωρισμός, όμως, γίνεται η κατάλληλη στιγμή για επανεκτίμηση.
Η συμβουλή της προς όσους αξιολογούν έναν πιθανό σύντροφο είναι σαφής: πριν ξεκινήσετε μια νέα σχέση, σκεφτείτε τι είδους σύντροφος ήσασταν στην προηγούμενη. Οι σχέσεις διαμορφώνονται και από τους δύο. Αν τα ίδια προβλήματα επαναλαμβάνονται, ίσως οφείλονται τόσο στην έλξη προς συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας όσο και στον τρόπο διαχείρισης των δυσκολιών.
Οι πρώην σύντροφοί μας, καταλήγει ο Anderson, μπορούν να αποκαλύψουν πολλά για εμάς χωρίς να πουν λέξη. Για παράδειγμα, κάποιος που έχει κερδίσει την αγάπη πολλών εξαιρετικά ελκυστικών πρώην, ίσως διαθέτει πολλά επιθυμητά χαρακτηριστικά – κάτι που εξηγεί την ικανότητά του να προσελκύει περιζήτητους συντρόφους.
Αν και συχνά οι γυναίκες κρίνονται άνισα για το ερωτικό τους παρελθόν, υπάρχουν λόγοι που μας συναρπάζουν οι πρώην σύντροφοί μας. Ίσως, τελικά, αξίζει όλοι να εξετάζουμε πιο προσεκτικά το δικό μας ερωτικό παρελθόν.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.