2026 Richard Drew, File/AP Photo
EXPLAINED

Γιατί κατέρρευσαν παγκοσμίως οι μετοχές ΑΙ και τι φοβούνται οι επενδυτές

Η νίκη των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ πυροδότησε ένα παγκόσμιο κύμα ρευστοποιήσεων, εντείνοντας τους φόβους για επιβράδυνση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Όσα γνωρίζουμε για το παγκόσμιο sell-off.

Το «μπλε κύμα» που σάρωσε τις ΗΠΑ στις ενδιάμεσες εκλογές, «κοκκίνισε» τους πίνακες των διεθνών χρηματιστηρίων, καθώς οι φόβοι ότι η μεγαλειώδης νίκη των Δημοκρατικών θα μπορούσε να βάλει φρένο στην ανάπτυξη του τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, τώρα που έχουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Μετά το μαζικό sell-off τεχνολογικών μετοχών στη Wall Street την Πέμπτη (5/11), που εξαφάνισε περισσότερα από 3,2 τρισεκατομμύρια δολάρια από τη χρηματιστηριακή αξία των αμερικανικών μετοχών, το κύμα των ρευστοποιήσεων εξαπλώθηκε την Παρασκευή (06/11) στην Ασία και ακολούθως στην Ευρώπη.

Στις ασιατικές αγορές, ο ιαπωνικός Nikkei σημείωσε πτώση σχεδόν κατά 6%, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοσή του από τον Απρίλιο του 2025, όταν τα μέτρα του Trump για τους δασμούς έσπερναν τον πανικό στις αγορές, ενώ στη Νότια Κορέα, ο δείκτης Kospi έφτασε να καταγράφει απώλειες άνω του 8% και ο Taiex στην Ταϊβάν, υποχώρησε κατά 4,5%.

2026 Michael Probst/ AP Photo

Το κύμα των απωλειών έφτασε και στην Ευρώπη, όπου οι χρηματιστηριακοί δείκτες κινήθηκαν έντονα πτωτικά. Στο Λονδίνο, ο δείκτης FTSE 100 υποχωρούσε κατά 1,9% στις πρωινές συναλλαγές, οδεύοντας προς τη χειρότερη ημερήσια επίδοσή του από τον Μάρτιο. Στη Γερμανία, ο δείκτης DAX υποχώρησε κατά 1,9%, στη Γαλλία ο CAC 40 έχανε 1,5%, ενώ στην Ισπανία ο IBEX υποχωρούσε κατά 1,1%.

Είχε προηγηθεί μια ιδιαίτερα δύσκολη συνεδρίαση στη Wall Street την Πέμπτη, με τον τεχνολογικό δείκτη Nasdaq να καταγράφει πτώση 5,5%, τη μεγαλύτερη των τελευταίων 19 μηνών, ενώ ο Dow Jones υποχώρησε κατά 1.833 μονάδες, δηλαδή 3,44%, και ο S&P 500 έχασε 4,36%. Στο επίκεντρο των πιέσεων βρέθηκαν οι εταιρείες που είχαν επωφεληθεί από την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης. Η μετοχή της SanDisk κατέρρευσε κατά 22%, οι Micron και AMD έχασαν από 17%, ενώ η Nvidia, ένας από τους μεγαλύτερους πρωταγωνιστές της AI, σημείωσε απώλειες άνω του 9%.

2026 Michael Probst/ AP Photo

Ο δείκτης VIX, γνωστός και ως «δείκτης φόβου» της Wall Street, εκτινάχθηκε κατά 61%, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου στο Ιράν, αποτυπώνοντας την έντονη νευρικότητα που επικρατεί στις αγορές.

Γιατί η νίκη των Δημοκρατικών ανησύχησε τόσο πολύ τους επενδυτές;

Οι επενδυτές ανησυχούν για τα τεράστια ποσά που δαπανώνται για την τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς να γνωρίζουν με βεβαιότητα πότε, ή ακόμη και αν, αυτές οι επενδύσεις θα αποδώσουν, εξηγεί ο Dan Coatsworth, επικεφαλής αγορών στην AJ Bell, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παροχής διαδικτυακών επενδυτικών πλατφορμών και χρηματιστηριακών υπηρεσιών στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών έφερε σύγχυση, καθώς οι Δημοκρατικοί έχουν πλέον μεγαλύτερη επιρροή και θα μπορούσαν να επιβραδύνουν τον ρυθμό ανάπτυξης των data centers και να εξετάσουν νέους τρόπους ρύθμισης του τομέα», πρόσθεσε.

Όπου data centers, είναι οι εγκαταστάσεις που φιλοξενούν τα υπολογιστικά συστήματα στα οποία βασίζεται η λειτουργία και η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Κατά την προεκλογική περίοδο, υποψήφιοι των Δημοκρατικών σε διάφορες περιοχές των ΗΠΑ τάχθηκαν υπέρ του περιορισμού της ανάπτυξής τους, ενώ σε ολόκληρη τη χώρα τέθηκαν σε ψηφοφορία δεκάδες προτάσεις που αποσκοπούσαν στον περιορισμό της κατασκευής νέων εγκαταστάσεων.

«Η ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης περιστρέφεται εξ ολοκλήρου γύρω από την ταχύτητα, και τώρα υπάρχει ο κίνδυνος να περάσει σε χαμηλότερη ταχύτητα και να ξεκολλήσουν μερικά από τα γρανάζια αυτής της μηχανής».

Φυσικά, ο Donald Trump δεν άφησε την ευκαιρία να πάει χαμένη και απέδωσε την πτώση των μετοχών στους πολιτικούς του αντιπάλους και τους ψηφοφόρους τους, τους οποίους αποκάλεσε “Dumocrats”, γράφοντας σε ανάρτησή του πως «η χρηματιστηριακή αγορά βίωσε μία από τις χειρότερες ημέρες στην ιστορία της, λόγω των αποτελεσμάτων των εκλογών.

Μία κατάρρευση που αργά ή γρήγορα θα συνέβαινε

Σύμφωνα με αναλυτές, μία πτώση μετοχών εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης ήταν αναμενόμενο ότι θα συμβεί κάποια στιγμή, καθώς πολλοί κλάδοι της οικονομίας λειτουργούν κυκλικά, περνώντας δηλαδή, από περιόδους ραγδαίας ανάπτυξης σε φάσεις σταθεροποίησης.

Το ερώτημα, ωστόσο, που τίθεται τώρα, είναι το εάν η τρέχουσα κατάρρευση αποτελεί μία φυσιολογική διόρθωση της χρηματιστηριακής αγοράς ή αν προμηνύει μια πιο μακροπρόθεσμη πτώση. Άλλωστε, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι επενδυτές εμφανίζονταν εδώ και καιρό ανήσυχοι για τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης.

2026 Michael Probst/AP Photo

Στη γλώσσα των αγορών, ως «διόρθωση» χαρακτηρίζεται η υποχώρηση της τιμής μιας μετοχής ή άλλου περιουσιακού στοιχείου από τα υψηλότερα επίπεδά της. Πρόκειται για μια συνηθισμένη εξέλιξη, που δεν είναι απαραίτητα αρνητική και λειτουργεί κατά κάποιον τρόπο ως επαναφορά των τιμών σε πιο ρεαλιστικά επίπεδα. Συνήθως συμβαίνει όταν οι αποτιμήσεις έχουν αυξηθεί υπερβολικά και οι παράγοντες που τροφοδότησαν αυτή την άνοδο αρχίζουν να εξασθενούν.

Η Susannah Streeter, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Wealth Club, επισημαίνει ότι η πτώση των τιμών έχει ενταθεί, καθώς συγκρούονται δύο μεγάλες ανησυχίες: «Η κατασκευή και επέκταση των data centers φαίνεται ότι θα επιβραδυνθεί, γεγονός που απειλεί να περιορίσει τις τεράστιες δαπάνες στις οποίες στηρίχθηκε η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης, ακριβώς τη στιγμή που οι επενδυτές έχουν αρχίσει να ανησυχούν έντονα για τις αποδόσεις αυτών των τεράστιων επενδύσεων», εξηγεί.

Η ίδια ξεκαθαρίζει ότι αυτή η αναταραχή δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση το τέλος της AI. Αντίθετα, εκτιμά ότι το επόμενο κεφάλαιο στην ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης δεν θα αφορά απλώς το ποιος μπορεί να αναπτύξει τα μεγαλύτερα μοντέλα ή να ξοδέψει τα περισσότερα χρήματα για data centers. Θα αφορά το ποιος μπορεί να κάνει την την τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργήσει στον πραγματικό κόσμο.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.