Γροιλανδία: 5 πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις για το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο
Καθώς ο Donald Trump επαναφέρει στο τραπέζι τις φιλοδοξίες του για τον έλεγχο της Γροιλανδίας, καταγράφουμε καποια βασικά πράγματα για την ιστορία του τότε και σήμερα.
- 7 ΙΑΝ 2026
Η Γροιλανδία βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, όχι μόνο επειδή είναι το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, αλλά και λόγω του ρόλου της στην κλιματική αλλαγή και τη γεωπολιτική. Καλυμμένη σε μεγάλο βαθμό από πάγους, φιλοξενεί έναν μικρό πληθυσμό με βαθιές ρίζες στον πολιτισμό των Ινουίτ. Παρότι ανήκει στη Δανία, διεκδικεί όλο και μεγαλύτερη αυτονομία, ενώ το λιώσιμο των πάγων αποκαλύπτει νέες προκλήσεις και ευκαιρίες.
Αυτά είναι πέντε πράγματα που πρέπει να ξέρεις για το μεγαλύτερο νησί του κοσμου, το οποίο έχει βάλει στο μάτι ο Donald Trump:
Από τους Ινουίτ στην κυριαρχία των Δανών
Η Γροιλανδία κατοικείται εδώ και χιλιάδες χρόνια από πληθυσμούς Ινουίτ, που ανέπτυξαν τρόπους ζωής απόλυτα προσαρμοσμένους στις ακραίες συνθήκες της Αρκτικής. Τον 18ο αιώνα όμως, το νησί πέρασε υπό δανική αποικιακή διοίκηση, μια σχέση που άφησε έντονο αποτύπωμα στην πολιτική, τη γλώσσα και την οικονομία του νησιού. Παρότι το αποικιακό μοντέλο έχει τυπικά εγκαταλειφθεί, η ιστορική αυτή σύνδεση εξακολουθεί να επηρεάζει τη σύγχρονη ταυτότητα της Γροιλανδίας.
Η δανική αποικιοκρατία στη Γροιλανδία άφησε βαθιές πληγές στον πληθυσμό των Ινουίτ. Πολιτικές αναγκαστικής αφομοίωσης οδήγησαν σε απώλεια της μητρικής γλώσσας και της πολιτισμικής ταυτότητας, ενώ καταγράφηκαν πρακτικές όπως εξαναγκαστικές στειρώσεις και έλεγχος γεννήσεων. Παράλληλα, κοινωνικός αποκλεισμός, τραύματα και ανισότητες συνεχίζουν να επηρεάζουν τη γροιλανδική κοινωνία μέχρι σήμερα.
Φωτογραφία: AP Photo/Emilio Morenatti
Πολιτισμός Ινουίτ και σύγχρονες προκλήσεις
Ο πολιτισμός της Γροιλανδίας παραμένει βαθιά συνδεδεμένος με τις παραδόσεις των Ινουίτ, από τη γλώσσα και τη μουσική μέχρι το κυνήγι και τη σχέση με τη φύση. Ωστόσο, η κλιματική κρίση και η παγκοσμιοποίηση μεταβάλλουν ραγδαία τον τρόπο ζωής των κατοίκων.
Οι νέες γενιές προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στη διατήρηση της πολιτισμικής τους κληρονομιάς και στις σύγχρονες οικονομικές και κοινωνικές απαιτήσεις.
Πολιτική κατάσταση και αυτονομία
Η πολιτική αυτονομία της Γροιλανδίας είναι αποτέλεσμα μακρόχρονων διεκδικήσεων και θεσμοθετήθηκε σταδιακά, με κομβικό σημείο τον νόμο αυτοδιοίκησης του 2009. Έκτοτε, η τοπική κυβέρνηση έχει αυξημένες αρμοδιότητες, ιδιαίτερα στη διαχείριση των φυσικών πόρων, που θεωρούνται κλειδί για τη μελλοντική οικονομική αυτάρκεια. Παράλληλα, το ζήτημα της ανεξαρτησίας αποκτά ολοένα μεγαλύτερη απήχηση στην κοινωνία, ιδίως στις νεότερες γενιές.
Ωστόσο, οι κρατικές επιχορηγήσεις από τη Δανία αποτελούν βασικό στήριγμα της οικονομίας, γεγονός που καθιστά την πλήρη αποδέσμευση πολιτικά και πρακτικά σύνθετη.
Φωτογραφία: AP Photo/Evgeniy Maloletka
Γεωπολιτική σημασία στην Αρκτική
Η γεωπολιτική σημασία της Γροιλανδίας έχει ενισχυθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια, καθώς η κλιματική κρίση μεταβάλλει τον χάρτη της Αρκτικής. Το λιώσιμο των πάγων διευκολύνει τη ναυσιπλοΐα και την πρόσβαση σε μέχρι πρότινος απρόσιτους φυσικούς πόρους, αυξάνοντας το ενδιαφέρον των μεγάλων δυνάμεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν το νησί κρίσιμο για την αρκτική άμυνα και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ενώ η Κίνα επιδιώκει οικονομική και επενδυτική παρουσία. Η Ρωσία, από την πλευρά της, ενισχύει τη στρατιωτική της δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή, μετατρέποντας τη Γροιλανδία σε στρατηγικό σημείο ισορροπίας δυνάμεων.
Ο Donald Trump και η «αγορά» που έκανε θόρυβο
Η δήλωση του Donald Trump το 2019 ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «αγοράσουν» τη Γροιλανδία αντιμετωπίστηκε τότε ως διπλωματική πρόκληση, ωστόσο σήμερα θεωρείται προάγγελος μιας πιο ενεργής αμερικανικής πολιτικής στην Αρκτική. Τα τελευταία χρόνια, ανεξαρτήτως κυβέρνησης, οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική και διπλωματική τους παρουσία στο νησί, επενδύοντας σε υποδομές, άμυνα και συνεργασίες με τη γροιλανδική κυβέρνηση.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει πλέον τη Γροιλανδία ως κρίσιμο γεωστρατηγικό εταίρο απέναντι στη ρωσική και κινεζική επιρροή, επιβεβαιώνοντας ότι η «αμφιλεγόμενη» πρόταση Τραμπ ανέδειξε μια υπαρκτή και διαρκή στρατηγική προτεραιότητα.
Μάλιστα, η κυβέρνηση Trump γεμάτη αυτοπεποίθηση μετά τη «νίκη» της στη Βενεζουέλα, διεκδικεί πλέον με τον πιο τρομακτικό τρόπο, ολόκληρο το Δυτικό Ημισφαίριο ως περιοχή επιρροής του προέδρου της. Επιπλέον, ο κορυφαίος σύμβουλός του, Stephen Miller, προειδοποίησε τη Δευτέρα 05/01) σε συνέντευξή του στο CNN πως «Ζούμε σε έναν κόσμο όπου ναι μεν μπορείς να μιλάς όσο θέλεις για διεθνείς ευγένειες και άλλα παρόμοια, αλλά στην πραγματικότητα κυβερνάται από δύναμη, από βία, από εξουσία. Αυτοί είναι οι ατσάλινοι νόμοι του κόσμου».
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.