Η απίστευτη ιστορία του Ιταλού που έχτισε μια ψεύτικη αρχαία Ελλάδα και τη χρέωνε ακριβά
Ένας υπέροχος απατεώνας που μπαίνει σίγουρα στην κουβέντα για το άτυπο «κύριος Ρίπλεϊ» βραβείο.
- 27 ΑΥΓ 2026
Πριν περάσουμε στο δια ταύτα, επιτρέψτε μου να σας ρωτήσω το εξής.
Εμπιστεύεστε το TripAdvisor;
Αν ναι, οι διθυραμβικές κριτικές για ένα αμφιθεατρικό χώρο κοντά στο Αρκουνιάνο (Arcugnano), στην περιφέρεια Βένετο της βόρειας Ιταλίας, ίσως να έπαιζαν με το μυαλό σας.
«Ένα μαγευτικό μέρος». «Ένας κόσμος πέρα από τον χώρο και τον χρόνο». «Σίγουρα ένα από τα καλύτερα μέρη που έχω επισκεφθεί ποτέ». «Μοναδικό στον πλανήτη».
Το τελευταίο σχόλιο αποδείχθηκε διορατικό, καθώς το αξιοθέατο ήταν πράγματι one of a kind. Δεν είχε ούτε ελληνικές, μήτε ρωμαϊκές ρίζες.
Ο «ευγενικός φύλακας», όπως τον χαρακτηρίζει το κοινό του, αυτός ο «λίγο-πολύ ιστορικός και εξαιρετικός αφηγητής», το είχε κατασκευάσει μόνος του, με πηγή την φαντασία και πρώτη ύλη, την πονηριά.
Μετά από έναν αργόσυρτο δεκαετή δικαστικό αγώνα, ο Αύγουστος τον βρήκε στην φυλακή για πλαστογραφία έργων τέχνης, εκτέλεση οικοδομικών εργασιών χωρίς άδεια και καταστροφή προστατευόμενου τοπίου. Βαρύ.
Στην Ιταλία, μια χώρα που ξεπερνά οριακά την Κίνα σε αριθμό Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και φιλοξενεί πλήθος αυθεντικών ελληνικών και ρωμαϊκών θεάτρων, δε χωράνε αυτά.
Ο Franco Malosso, δημιουργός του «αρχαίου» χώρου έκτασης σχεδόν 5 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων, χρέωνε τους επισκέπτες έως και 40 ευρώ στο «θέατρο» του.
Χτισμένο σε μια γραφική πλαγιά, με απευθείας ανάθεση σε τοπική κατασκευαστική εταιρεία, έχτισε κερκίδες και σκαλοπάτια τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο, παλαίωσε τεχνητά. Στη συνέχεια προσέθεσε μερικές τσιμεντένιες κολώνες και γύψινα αγάλματα πάνω από τη μικρή «λίμνη» που είχε σκάψει ο ίδιος.
Οι παραδοσιακές διαβαθμισμένες κερκίδες, τις οποίες παρουσίαζε ως κατασκεύασμα αρχαίων Ελλήνων 2.000 χρόνια πριν, κατασκευάστηκαν από χτίστες του 21ου αιώνα με τη χρήση μηχανημάτων. Χρησιμοποίησαν πρόσφατα λατομημένη πέτρα από την Πούλια και τσιμέντο, ενώ ένας υποστηρικτικός τοίχος καλύφθηκε με διογκωμένη πολυστερίνη (φελιζόλ), σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα που παρουσιάζει το CNN σε ρεπορτάζ.
«Ακόμη και η σύλληψη της ιδέας είναι παράλογη», δήλωσε στο αμερικανικό μέσο ο Darius Arya, αρχαιολόγος και διευθυντής του οργανισμού Ancient Rome Live, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο του Malosso «διαβολικό» και «τραγικό» την ίδια στιγμή.
Ο Malosso, σύμφωνα με τα στοιχεία του δικαστηρίου, φέρεται να διοργάνωνε συναυλίες και παραστάσεις στον χώρο, βαφτίζοντας το μέρος πότε Anfiteatro Berico, πότε Anfiteatro Marittimo Berico και πότε Anfiteatro Porta degli Angeli.
Αν έχεις βασικές γνώσεις αρχαίας ιστορίας, οι ενδείξεις ήταν σαφείς. Το κτίσμα του Malosso ήταν ένα θέατρο σε σχήμα βεντάλιας και όχι αμφιθέατρο, το οποίο είναι ελλειψοειδές. Δεν βρισκόταν κοντά στη θάλασσα, όπως υποδηλώνει ο όρος «Marittimo» (Παράλιο). Το Αρκουνιάνο απέχει περίπου 50 μίλια από την ακτή.
Ούτε υπήρχε αρχαία «Πύλη των Αγγέλων» (Porta degli Angeli) στην τοποθεσία. Επίσης, δεν θα μπορούσε με τίποτα να είναι ελληνικό διότι οι αποικίες των προγόνων μας βρίσκονταν κατά βάση σε νοτιότερες περιοχές.
Οι ίδιοι επισκέπτες που εκθείαζαν τις τσιμεντένιες κολώνες και τα γύψινα αγάλματα, αγνοούσαν τα διάφορα παράδοξα, ούτε παρατηρούσαν πού θα έπρεπε να βρίσκεται κανονικά η σκηνή. Μέχρι και πισίνα είχε βάλει μέσα ο Malosso, αλλά πέρασε κι αυτή στα ψιλά.
«Γιατί να υπάρχει εκεί μια πισίνα; Δεν πραγματοποιούνταν ναυμαχίες», δήλωσε ο Arya. «Μοιάζει με αρχιτεκτονικό παράδοξο, κάτι δεν κολλάει».
Όταν οι τοπικές αρχές μυρίστηκαν ότι κάτι δεν πάει καλά εκεί, παρέπεμψαν αμέσως την υπόθεση στην υπηρεσία προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς τον Οκτώβριο του 2016.
Η αυτοψία διενεργήθηκε από εκπρόσωπο της τοπικής εφορείας αρχαιοτήτων και αστυνομικούς της Διοίκησης Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς των Καραμπινιέρων (TPC), της ειδικής μονάδας που διερευνά υποθέσεις κλεμμένων έργων τέχνης και πλαστογραφιών.
Το θέατρο ήταν τόσο κραυγαλέα πλαστό που η επιθεώρηση ολοκληρώθηκε σε μία μόνο ημέρα, δήλωσε στο CNN ο Αντισυνταγματάρχης Giuseppe Marseglia, διοικητής της TPC στη Μόντσα, η οποία καλύπτει την περιοχή της βόρειας Ιταλίας. Ο Marseglia χαρακτήρισε την προσπάθεια πλαστογραφίας «πραγματικά αισχρή». «Από όλους τους εγκληματίες, οι πλαστογράφοι είναι αυτοί με το μεγαλύτερο ταλέντο, επειδή είναι ικανοί να δημιουργήσουν έργα τέχνης», ανέφερε. «Μετά υπάρχουν οι απατεώνες… Δεν τρέφω κανέναν σεβασμό (για τον Malosso). Το να τον αποκαλείς πλαστογράφο αποτελεί προσβολή για τους πραγματικούς πλαστογράφους».
Ο Giuseppe το είχε πάρει προσωπικά και σχολίασε πως στα 25 χρόνια υπηρεσίας του στο σώμα, δεν είχε δει ή ακούσει ποτέ να πλαστογραφείται ένας ολόκληρος αρχαιολογικός χώρος.
Το θέατρο κατασκευάστηκε σε έκταση που αποτελούσε μέρος του προστατευόμενου από την UNESCO τοπίου των Λόφων Μπέριτσι (Berici Hills). Ο Malosso, ισχυριζόμενος ότι αποτελεί το νόμιμο εκπρόσωπο του ιδιοκτήτη της γης, μιας εταιρείας με έδρα τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους, είχε αρχικά υποβάλει αίτηση για πολεοδομική άδεια κατασκευής γκαράζ, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα. Αντίθετα, προσέλαβε ντόπιους εργολάβους για να κατασκευάσουν το θέατρο, δίνοντάς τους οδηγίες «να το κάνουν να φαίνεται παλιό», σύμφωνα με τη μαρτυρία ενός εξ αυτών στο δικαστήριο.
Οι εισαγγελικές αρχές ανέφεραν ότι ο ίδιος ανακάλυψε το έργο μετά από μια κατολίσθηση και άρχισε να το διαφημίζει στο κοινό από το 2014, στέλνοντας μάλιστα επιστολή στον δήμαρχο του Αρκουνιάνο για να εξηγήσει πόσο κερδοφόρος θα μπορούσε να είναι ο χώρος.
Κύριος.
Σύμφωνα με το μύθο, την τοποθεσία είχαν επισκεφθεί ο Ιούλιος Καίσαρας, η Κλεοπάτρα και η Ιουλιάτα Καπουλέτου, ο φανταστικός χαρακτήρας που επινόησε ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ.
Η αποκάλυψη ενός τέτοιου θεάτρου με τον τρόπο που ισχυρίστηκε ο Malosso δεν θα ήταν λογικά εφικτή, αναφέρει ο Mauro Puddo, αρχαιολόγος με ειδίκευση στον ρωμαϊκό κόσμο και ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Σιένα. Σύμφωνα με τον Puddo, με κανονικό ρυθμό ανασκαφής, μόνο μία σειρά καθισμάτων ανά έτος θα μπορούσε να αποκαλυφθεί στο πλαίσιο μιας εκτενώς σχεδιασμένης και προσεκτικά παρακολουθούμενης ανασκαφής.
«Δεν επιτρέπεται να ξεθάβεις αρχαιότητες στην αυλή σου», πρόσθεσε ο Arya. «Πρέπει να το δηλώσεις, να το ερευνήσουν, να κάνουν ανασκαφή. Αυτό που συνέβη είναι απαράδεκτο».
Οι επισκέπτες από άλλες περιοχές πλήρωναν 12 ευρώ σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, ενώ το μαλλί για τους ντόπιους έφτανε τα 40 ευρώ. Μάλιστα, υπήρχαν και ξεναγήσεις σε γκρουπάκια, με κόστος 600 ευρώ για 45 λεπτά.
Το φαρμακείο πώς είναι στα ιταλικά;
Ο Marseglia δήλωσε ότι οι χρεώσεις παρουσιάζονταν ως «ελάχιστη εισφορά για τη συντήρηση του χώρου». Δεν είναι γνωστό πόσα θύματα έπεσαν στην παγίδα, αλλά ο χώρος καταγγέλθηκε στις αρχές μόλις το 2016, δύο χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του.
Ο Malosso καταδικάστηκε το 2019 και έχασε την πρώτη έφεση το 2020. Άσκησε τελική έφεση στο Ακυρωτικό Δικαστήριο (Corte di Cassazione), το ανώτατο δικαστήριο της Ιταλίας, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η πλαστογραφία του ήταν τόσο κάργα που κανείς δεν θα μπορούσε να την πιστέψει ως αληθινή.
Το Ακυρωτικό Δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς του και επικύρωσε την αρχική ποινή, την οποία εκτίει τώρα, η οποία περιλαμβάνει ποινή φυλάκισης 28 μηνών και πρόστιμο 3.000 ευρώ, συν τα 3.500 ευρώ για δικαστικά έξοδα. Από την αρχική του καταδίκη, η νομοθεσία έχει αυστηροποιηθεί, επιτρέποντας ποινές έως και πέντε ετών για πλαστογραφία, δήλωσε ο Marseglia.
Το γιατί ο Malosso ξεκίνησε αυτό το εγχείρημα παραμένει μυστήριο, δήλωσαν ειδικοί στο CNN. Προφανώς δεν είχε μελετήσει ποτέ τόσο καλά την ιστορία. Ο Arya αδυνατούσε να καταλάβει το πλάν0 του. «Καταλαβαίνεις αμέσως ότι είναι ψεύτικο», δήλωσε.
Μια φωτογραφία από τη σελίδα του χώρου στο Facebook δείχνει μια εμφανώς τσιμεντένια κολώνα συνοδευόμενη από ένα μάλλον μοντέρνο γλυπτό ενός άνδρα, το οποίο αποδείχθηκε ότι ήταν κατασκευασμένο από γύψο.
«Οι κολώνες είναι σαφώς σύγχρονες», δήλωσε ο Peter Matthaes, διευθυντής του Μουσείου Τέχνης και Επιστήμης του Μιλάνου, το οποίο είναι εν μέρει αφιερωμένο στην τέχνη της πλαστογραφίας.
Ο Matthaes ανέφερε ότι οι αφηγηματικές ικανότητες του Malosso έπειθαν τους επισκέπτες. «Από μερικά σχόλια στο διαδίκτυο καταλαβαίνεις ότι οι επισκέπτες συνοδεύονταν από έναν αφηγητή που μετέτρεπε την επίσκεψη σε εμπειρία. Πόσες φορές βρισκόμαστε μπροστά σε μια τέτοια κατάσταση; Πόσες φορές μας διηγούνται μια ιστορία, από διαφημίσεις, στην πολιτική ή στα μέσα ενημέρωσης, προσπαθώντας να μας πείσουν για το ποια είναι η “αλήθεια”, ενώ στην πραγματικότητα η αλήθεια είναι κάτι διαφορετικό;», αναρωτιέται.
Ο Malosso δεν έφερε την πλαστογραφία στην Ιταλία.
Το Μουσείο Διασωθείσης Τέχνης (Museo di Arte Salvata) της Ρώμης εκθέτει τόσο κλεμμένα όσο και πλαστογραφημένα έργα αρχαίας τέχνης σε ένα αρχαίο ρωμαϊκό λουτρό, ενώ το Μουσείο Τέχνης και Επιστήμης του Matthaes αφιερώνει έναν ολόκληρο όροφο στην αρχαιολογική και καλλιτεχνική πλαστογραφία.
Η πλαστογράφηση αρχαιοτήτων ξεκίνησε στην Αναγέννηση, λέει ο Marseglia. «Μια πλαστογραφία ενός ρωμαϊκού μεταλλίου από τον 15ο αιώνα μπορεί να είναι περισσότερο πολύτιμη από ένα πραγματικό ρωμαϊκό έργο».
«Είναι ένα πολύ ευρύ θέμα», δήλωσε ο Puddu. «Οι πλαστογραφίες αποτελούν μέρος του ανθρώπινου πολιτισμού, προσπαθούμε να εξαπατήσουμε ο ένας τον άλλον συνεχώς», πρόσθεσε. «Ένα θεμελιώδες κείμενο της ανθρωπότητας, η “Οδύσσεια”, αλλά και η “Ιλιάδα”, βασίζονται σε ένα κόλπο, μια ψευδαίσθηση, μια πλαστογραφία».
Ο χώρος έχει πλέον κατασχεθεί και ο Malosso διατάχθηκε να το ρίξει. Ο Arya προειδοποίησε ότι θα είναι μια δαπανηρή εργασία.
«Δεν θα ήθελα να δω τα χρήματα των φορολογουμένων να διατίθενται για την απομάκρυνση ενός τέτοιου “πράγματος”», είπε. Ο δήμαρχος του Αρκουνιάνο δήλωσε πρόσφατα στην εφημερίδα La Repubblica ότι δεν θα δαπανήσει δημόσιο χρήμα για αυτό.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.