Η μοναδική θάλασσα στον κόσμο που δεν ακουμπάει στεριά

Μνημονεύεται πρώτη φορά από τον Κολόμβο, ο οποίος τη διέσχισε το 1492 και παρατηρώντας το πυκνό στρώμα από φύκια που επέπλεε στο νερό ως εκεί που έφτανε το ανθρώπινο μάτι, φοβόταν μη προσκρούσει ξαφνικά σε στεριά. Σχετίζεται με το μυστήριο Τρίγωνο των Βερμούδων και τους θρύλους για εξαφανισμένα πλοία, ενώ στην πραγματικότητα ανήκει στα πιο σημαντικά και εύθραυστα θαλάσσια οικοσυστήματα του πλανήτη.

Όπως γνωρίζουμε πλέον, η συγκεκριμένη θάλασσα διαθέτει σχεδόν απύθμενο βάθος (4-7 χλμ.), για τις δοξασίες και τις φοβίες που προκαλούσε στους ναυτικούς ευθύνεται η απόλυτη άπνοια που τη χαρακτηρίζει, ενώ εκτείνεται σε εμβαδόν 26 φορές μεγαλύτερο από την Ελλάδα, αν και το τελευταίο δεν είναι απόλυτο, καθώς εξαρτάται ανά πάσα στιγμή από τα ωκεάνια ρεύματα τα οποία την περιβάλλουν.

Τι είναι; Είναι η τεράστια Θάλασσα των Σαργασσών στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό που παρουσιάζει μια μοναδική ιδιαιτερότητα σε παγκόσμια κλίμακα: αποτελεί τη μόνη θάλασσα που δεν ακουμπάει σε στεριά.

Το παράδοξο με τα όρια στη Θάλασσα των Σαργασσών

Έχουμε συνηθίσει να ονομάζουμε «θάλασσα» μια εκτεταμένη περιοχή με αλμυρό νερό που οριοθετείται ή έστω προσδιορίζεται γεωγραφικά από χερσαία εδάφη – ακτές ηπείρων ή νησιών. Όμως, αυτό δεν είναι απαραίτητο: στην περίπτωση της Θάλασσας των Σαργασσών, τον ρόλο συνόρων επιτελούν τα ωκεάνια ρεύματα τα οποία την περιβάλλουν, προσδίδοντάς της μια σειρά από μοναδικά φυσικά χαρακτηριστικά που την καθιστούν ξεκάθαρα διακριτή ως θάλασσα, ανεξαρτήτως στεριάς.

Τι εννοούμε;

Η Θάλασσα των Σαργασσών περικλείεται από το Ρεύμα του Κόλπου στα δυτικά, το Ρεύμα του Βόρειου Ατλαντικού στα βόρεια, το ρεύμα των Καναρίων στα ανατολικά και το Βόρειο Ατλαντικό Ισημερινό ρεύμα στα νότια. Αυτό το ρευστό «περίβλημα» διαμορφώνει την υδατογραφική ταυτότητα της έκτασης: πρόκειται για μία θερμότερη και πιο αλμυρή θάλασσα, που –παρά την άπνοια– παραμένει σε συνεχή, πολύ ήπια κίνηση κυκλικής δύνης επιφανειακά των υδάτων.

Στο φαινόμενο της ήπιας κυκλικής δύνης από τα γύρω ρεύματα οφείλεται η μάζα από φύκια που παραμένει συγκεντρωμένη στην επιφάνεια του νερού, σαν παχύ καφέ-κίτρινο στρώμα, έχοντας δώσει και το όνομα σε αυτή την ιδιαίτερη θάλασσα του Ατλαντικού: sargassum λέγονται αυτά τα φύκια τα οποία δημιουργούν στην ουσία έναν πλωτό βιότοπο και εξασφαλίζουν μια σειρά από οφέλη για το οικοσύστημα.

Για την ακρίβεια, όσο τεράστια είναι η έκτασή της Θάλασσας των Σαργασσών (στην ουσία τα 2/3 του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού), άλλο τόσο μεγάλη είναι η οικολογική και βιολογική σημασία της για το περιβάλλον, κάτι το οποίο έχει αναγνωριστεί επίσημα από το 2011 (Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα) και ενισχύθηκε αργότερα με τη Διακήρυξη του Χάμιλτον, το 2014. Πρόκειται για ένα απίστευτο οικοσύστημα που υποστηρίζει εκατοντάδες θαλάσσια είδη, ενώ παράλληλα κατέχει κρίσιμο ρόλο στη φυσική αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, όπως βυθίζονται τα φύκη sargassum στα βάθη του ωκεανού.

Αιχμή του δόρατος για την κορυφαία αξία της Θάλασσας των Σαργασσών, το γεγονός ότι αποτελεί παγκοσμίως το μόνο σημείο αναπαραγωγής για τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά χέλια – ναι, από εκείνο το σημείο ξεκινούν το μακρύ ταξίδι τους.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ