2026 Armin Durgut/AP Photo
EXPLAINED

«Η Σερβία είναι ελεύθερη»: Η νίκη των φοιτητών που ανέτρεψε 14 χρόνια Vučić

Ένα φοιτητικό κίνημα που γεννήθηκε μέσα από μία τραγωδία, κατάφερε μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια να μετατραπεί σε πανεθνικό κύμα απέναντι στη διαφθορά και τελικά, να βάλει τέλος σε 14 χρόνια πολιτικής κυριαρχίας υπό τον Aleksandar Vučić.

«Είναι σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές». Με αυτή τη φράση και σε μία ομιλία που ήρθε αρκετά νωρίτερα από όσο πολλοί περίμεναν, ο επί χρόνια εθνικιστής ηγέτης της Σερβίας, Aleksandar Vučić, παραδέχθηκε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 2026 και έγραψε μόνος του τον επίλογο μιας πολιτικής κυριαρχίας 14 ετών.

Ο Σέρβος πρόεδρος συνεχάρη τους νικητές, τη νέα πολιτική συμμαχία με την ονομασία «Φοιτητική Λίστα – Οι Φοιτητές Νικούν», (Student List–Students Win), η οποία εξασφάλισε 140 από τις 250 έδρες του σερβικού Κοινοβουλίου, έναντι 104 εδρών για τo Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), του οποίου ηγείται.

Η παραδοχή της ήττας από τον Vučić πυροδότησε ενθουσιώδεις εορτασμούς από δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους νέοι, οι οποίοι ξεχύθηκαν στους δρόμους στο κέντρο του Βελιγραδίου. Κόρνες αυτοκινήτων ηχούσαν παντού και φωτοβολίδες φώτιζαν τον ουρανό, ενώ σερβικές σημαίες κυμάτιζαν ανάμεσα σε ένα πλήθος που πίστευε ότι αυτή η μέρα δεν θα έρθει ποτέ.

2026 Marko Drobnjakovic/AP Photo

Από το Βελιγράδι μέχρι το Νόβι Σαντ και την πόλη Νις, το κλίμα ήταν εκστατικό. Υποστηρικτές της Φοιτητικής Λίστας συγκεντρώθηκαν σε κεντρικά σημεία των πόλεων ή μπροστά από τα γραφεία του κινήματος, ενώ τα post στα social media αρκούνταν στις φράσεις «Η Σερβία είναι ελεύθερη» και «Οι μαθητές νίκησαν».

Η πιο συμβολική εικόνα, όμως, ήρθε από την καρδιά του Βελιγραδίου.

Το λεγόμενο Ćaciland, ο καταυλισμός με σκηνές υποστηρικτών του Vučić που είχε στηθεί πριν από 18 μήνες στο Pioneers Park, ακριβώς μπροστά από το σερβικό κοινοβούλιο, άρχισε να ξηλώνεται. Τα μεταλλικά κιγκλιδώματα έπεφταν, ενώ από το πλήθος ακουγόταν ξανά και ξανά το σύνθημα: «Ο Vučić φεύγει».

2026 Armin Durgut/AP Photo

«Για πρώτη φορά στην ενήλικη ζωή μου, βλέπω την κυβέρνηση να αλλάζει. Μετά από τόσα χρόνια υπό την ίδια ηγεσία, χαίρομαι που επιτέλους θα ζήσω σε μια ελεύθερη, κανονική χώρα», είπε στα μέσα ενημέρωσης ο 24χρονος φοιτητής μηχανικής, Milos Milutinovic.

Ο Vučić, ο μακροβιότερος εν ενεργεία ηγέτης στην Ευρώπη εκτός πρώην Σοβιετικής Ένωσης, υπήρξε η κυρίαρχη πολιτική προσωπικότητα της Σερβίας από το 2012, έχοντας διατελέσει τόσο πρόεδρος όσο και πρωθυπουργός, θέση στην οποία ήλπιζε να επιστρέψει μετά τις εκλογές της Κυριακής.

Εν μέσω εκτεταμένων αναφορών σχετικά με βία και παρατυπίες στα εκλογικά τμήματα, πολλοί φοβήθηκαν ότι ο Aleksandar Vučić θα ακολουθούσε το παράδειγμα του Slobodan Milosevic – στην κυβέρνηση του οποίου ήταν υπουργός Πληροφοριών – του εθνικιστή ηγέτη της Σερβίας κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων της δεκαετίας του 1990, ο οποίος αρνήθηκε να αποδεχτεί την ήττα του στις εκλογές του 2000, πριν οι μαζικές διαδηλώσεις τον αναγκάσουν τελικά να παραδεχθεί ότι είχε πράγματι χάσει.

Ποιος θα κυβερνήσει τώρα τη Σερβία

Ένα πράγμα είναι βέβαιο: όχι οι ίδιοι οι φοιτητές, καθώς δεν κατέβηκαν συνειδητά ως υποψήφιοι στις εκλογές. Το γεγονός ότι ένα ψηφοδέλτιο γεμάτο νέους ανθρώπους με μικρή επαγγελματική και πολιτική εμπειρία, δύσκολα θα μπορούσε να πείσει ένα ευρύτερο εκλογικό σώμα.

Γι’ αυτό και η Student List συγκροτήθηκε από πρόσωπα που οι φοιτητές επέλεξαν να στηρίξουν, αλλά που δεν προέρχονται απαραίτητα από το ίδιο το κίνημα.

Επικεφαλής του ψηφοδελτίου ήταν ο Ilija Srdanović, καθηγητής Καρδιολογίας στο Novi Sad, χωρίς ωστόσο να θεωρείται αυτή τη στιγμή η πιθανότερη επιλογή για την πρωθυπουργία.

 

2026 Petr David Josek/AP Photo

Σύμφωνα με την τελική εκτίμηση των ανεξάρτητων εταιρειών δημοσκοπήσεων CeSID και Ipsos, 141 υποψήφιοι της Student List εξασφάλισαν έδρα στο νέο Κοινοβούλιο.

Ανάμεσά τους βρίσκονται πρόσωπα όπως, ο πρώην αστέρας του μπάσκετ Dejan Bodiroga, ο γνωστός ηθοποιός Tihomir Stanić, ο τραγουδιστής της όπερας Nikola Mikić, ο πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας Dejan Šoškić, αλλά και αρκετοί πανεπιστημιακοί.

Το όνομα του Šoškić έχει αρχίσει να ακούγεται για την πρωθυπουργία, με τον ίδιο να έχει μιλήσει ανοιχτά για τις μεταρρυθμίσεις που θα επέφερε στην οικονομία, ενώ δεν είναι τυχαίο ότι έχει ήδη βρεθεί στο στόχαστρο έντονης κριτικής από φιλοκυβερνητικά μέσα.

Γίνεται όμως φοιτητικό κίνημα χωρίς φοιτητές;

Αν και δεν εξελέγησαν, οι φοιτητές ήταν εκείνοι που έδωσαν τις υποσχέσεις στον σερβικό λαό και τώρα θα δεχτούν πιέσεις να υλοποιήσουν το 11 σημείων πρόγραμμά τους.

Όπως λένε οι ίδιοι, οι απλοί Σέρβοι πολίτες που επέλεξαν για να εκπροσωπήσουν το κίνημα «έχουν αναλάβει να μεταφέρουν ένα μέρος του αγώνα που δώσαμε στους δρόμους τον τελευταίο χρόνο μέσα στα θεσμικά όργανα».

Στην ομιλία του το βράδυ της Κυριακής, ο Vučić δήλωσε στους υποστηρικτές του κόμματός του ότι οι φοιτητές κατέστρεψαν δύο χρόνια ζωής στη Σερβία και προέβλεψε ότι θα ηττηθούν «γρηγορότερα από ό,τι νομίζουν»

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.