Πώς η Maricarmen έγινε το σύμβολο της στεγαστικής κρίσης της Μαδρίτης
Μία 87χρονη γυναίκα στη Μαδρίτη, η María del Carmen Abascal, βρέθηκε στον δρόμο, αφήνοντας το σπίτι όπου έζησε για περισσότερα από 70 χρόνια. Αυτή είναι η ιστορία της γυναίκας που έγινε το σύμβολο μιας ευρύτερης σύγκρουσης για το δικαίωμα στη στέγαση.
- 24 ΣΕΠ 2026
Η σκάλα της πολυκατοικίας στον αριθμό 46 της οδού Alcalde Sainz de Baranda, στην κεντρική συνοικία Retiro της Μαδρίτης, το πρωί της Τετάρτης (23/09) είχε γεμίσει με δεκάδες ανθρώπους, στριμωγμένους ο ένας δίπλα στον άλλον. Με μία πρώτη ματιά, η εικόνα παραπέμπει σε μία κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή στα σκληρά βίντεο που εμφανίζονται ενίοτε χωρίς κανείς να το ζητήσει στο οπτικό μας πεδίο, για να μας δείξουν τα τελευταία λεπτά πριν από κάποια καταστροφή ή ακόμα χειρότερα από κάποιο δυστύχημα.
Η ένταση όμως που φτάνει στην οθόνη δεν αφορά τους ανθρώπους που απεικονίζονται στο εν λόγω βίντεο, καθώς δεν είναι εκείνοι που πλήττονται. Έχουν κατακλύσει κάθε σκαλοπάτι και διάδρομο του κτιρίου για να αποτρέψουν την έξωση της 87χρονης María del Carmen Abascal, γνωστής ως Maricarmen, από το ίδιο σπίτι στο οποίο ζούσε τα τελευταία 71 χρόνια.
Μετά από αλλεπάλληλες φορές που επιχειρήθηκε και τελικά αναβλήθηκε η έξωσή της, οι δικαστικές αρχές προχώρησαν κανονικά στην εκτέλεση της απόφασης, η οποία προκάλεσε κοινωνική και πολιτική κατακραυγή. Της δόθηκαν μόλις 30 λεπτά για να μαζέψει τα απολύτως απαραίτητα και την απομάκρυναν με φορείο υπάλληλοι των κοινωνικών υπηρεσιών.
Εδώ και μήνες, γείτονες, ακτιβιστές και προσωπικότητες του πολιτισμού γίνονταν ασπίδα ενάντια στην απώλεια του σπιτιού της Maricarmen, στο οποίο ζούσε από τα 17 της. Πέρασε την πρώτη της νύχτα μακριά από το σπίτι της στο Νοσοκομείο Gregorio Marañón, όπου νοσηλεύεται για εξάντληση, άγχος και ανησυχία που της προκάλεσαν τα πρόσφατα γεγονότα.
Photo by Luciano Lima/Getty Images/Ideal Image
Η ιστορία της έχει προκαλέσει οργή τόσο στον πολιτικό χώρο όσο και στην κοινωνία, αναδεικνύοντας την αυξανόμενη πίεση που ασκείται στους μακροχρόνιους ενοικιαστές στις μεγάλες ισπανικές πόλεις, όπου η ραγδαία αύξηση των ενοικίων, το gentrification και η έλλειψη προσιτής στέγασης έχουν πυροδοτήσει κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις. Μόνο στην περιφέρεια της Μαδρίτης πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο τρεις εξώσεις την ημέρα, όμως η υπόθεση της Maricarmen έγινε το σύμβολο ενός κινήματος για την υπεράσπιση του δικαιώματος στη στέγαση.
Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν αρχικά μπροστά από ένα αμφιλεγόμενο πολυτελές ρετιρέ, το οποίο η περιφερειακή κυβέρνηση της Μαδρίτης, με επικεφαλής την Isabel Díaz Ayuso του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP), αγόρασε πρόσφατα μέσω της κρατικής εταιρείας Planifica Madrid για ασαφείς σκοπούς, φωνάζοντας συνθήματα όπως «Είμαστε όλοι η Maricarmen», «Ayuso παραιτήσου» και «Το ρετιρέ της Ayuso για τη Maricarmen!».
Πορείες διαμαρτυρίες και συγκεντρώσεις συνεχίζονται τόσο στη Μαδρίτη όσο και σε άλλες ισπανικές πόλεις, με τους διαδηλωτές να μην διατίθενται να τερματίσουν τον αγώνα τους για το δικαίωμα στη στέγαση.
Η διαδήλωση στη Μαδρίτη αποτέλεσε το επίκεντρο μιας ευρύτερης εκστρατείας που επεκτείνεται σε ολόκληρη την Ισπανία. Η πλατφόρμα #Niundesahuciomás (Ούτε μία ακόμη έξωση) οργάνωσε ταυτόχρονες διαδηλώσεις στην Άβιλα, τη Βαρκελώνη, το Κάντιθ, το Οβιέδο, τη Σεβίλλη και τη Βαλένθια.
Το ζήτημα έφτασε ακόμη και στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, με τον Pedro Sánchez να χαρακτηρίζει στην ομιλία του την έξωση, «μια κοινωνική τραγωδία που δεν μπορούμε να δεχτούμε ως χώρα». Απέδωσε την ευθύνη στις τοπικές και περιφερειακές κυβερνήσεις της Μαδρίτης, οι οποίες διοικούνται από το PP.
Η Επιτροπή Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων του ΟΗΕ κάλεσε την ισπανική κυβέρνηση να σταματήσει την έξωση και να εξασφαλίσει ότι η Maricarmen θα έχει πρόσβαση σε κατάλληλη στέγαση. Το αίτημα, που διατυπώθηκε τον Ιούνιο, δεν αρκούσε για να αποτρέψει την έξωση.
Στο ισπανικό Κοινοβούλιο, ο εκπρόσωπος των Σοσιαλιστών Patxi López υπερασπίστηκε τις ενέργειες της κυβέρνησης και απέδωσε την ευθύνη στο Δημοτικό Συμβούλιο της Μαδρίτης και στην περιφερειακή κυβέρνηση, οι οποίες είναι αρμόδιες για τη στέγαση, επισημαίνοντας ότι οι ιδιοκτήτες είχαν απορρίψει κάθε προσφορά αγοράς του διαμερίσματος.
Πώς φτάσαμε στην έξωση της Maricarmen
Οι ρίζες της υπόθεσης φτάνουν σχεδόν 70 χρόνια πριν, όταν οι γονείς της María del Carmen Abascal υπέγραφαν το 1956 μία σύμβαση μίσθωσης παλαιού τύπου για το συγκεκριμένο διαμέρισμα, με τον πατέρα της ως μισθωτή. Μετά τον θάνατό του, η μίσθωση μεταβιβάστηκε στη σύζυγό του και, όταν κι εκείνη απεβίωσε το 2005, πέρασε στα χέρια της Maricarmen.
Για δεκαετίες το ακίνητο ανήκε σε ιδιώτες, αλλά το 2018 πωλήθηκε και πέρασε στα χέρια της Urbagestión Desarrollo e Inversión S.L., μιας εταιρείας ακινήτων με έδρα τη Μαδρίτη και το Βαγιαδολίδ, η οποία επενδύει σε κτίρια, κατοικίες, οικόπεδα, εμπορικούς χώρους, γραφεία και ξενοδοχεία.
Η εταιρεία υποστήριξε ότι η δεύτερη διαδοχή, αυτή της Maricarmen δηλαδή, ήταν άκυρη, προσπαθώντας παράλληλα να καταγγείλει τη σύμβαση και ανεβάζοντας το ενοίκιο από 500 ευρώ σε 2.650 ευρώ. Το μείωσε αργότερα στα 1.650 ευρώ, αλλά η Maricarmen εξακολουθούσε να μην μπορεί να ανταποκριθεί οικονομικά με τη μηνιαία σύνταξη των 1.350 ευρώ που λαμβάνει.
Η υπόθεση έφτασε τον Μάρτιο στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας, το οποίο αποφάνθηκε υπέρ των ιδιοκτητών, ανατρέποντας την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που είχε υποστηρίξει τη Maricarmen.
Την ίδια στιγμή η εταιρεία απαιτεί το ποσό των 10.000 ευρώ από την Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης ως αποζημίωση για ζημίες που προκλήθηκαν από την εκστρατεία στήριξης της Maricarmen.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.