Σε εικόνες – Η βιβλική καταστροφή στα σύνορα Νεπάλ και Θιβέτ

Είναι από τις στιγμές που ούτε οι λέξεις, ούτε καν οι εικόνες, αρκούν για να περιγράψουν τη φρίκη. Ίσως μόνο τα βίντεο.

Το ρολόι δείχνει 8:37, τοπική ώρα Νεπάλ. Στο χωριό Τιμούρε, ανάμεσα στις απότομες πλαγιές των Ιμαλαΐων και τον ποταμό Μπότε Κόσι πριν το συνοριακό πέρασμα με το Θιβέτ, η μέρα έχει ξεκινήσει κανονικά: Οι εργάτες έχουν πιάσει δουλειά στα εργοτάξια, εκατοντάδες εμπορικά φορτηγά περιμένουν για να περάσουν τα σύνορα, ταξιδιώτες απ’ όλο τον κόσμο ετοιμάζουν τα σακίδιά τους για να εξερευνήσουν το ιερό βουνό του θεού Σίβα, ενώ οι μόνιμοι κάτοικοι του οικισμού ακολουθούν το καθημερινό τους πρόγραμμα.

Το ισχυρό τράνταγμα που θα νιώσουν τα επόμενα δευτερόλεπτα, δεν θα τους παραξενέψει ιδιαίτερα. Θα πιστέψουν ότι είναι ένας τυπικός σεισμός, απ’ αυτούς που εκδηλώνονται συχνά στην ευρύτερη περιοχή Ρασούβα. Το ίδιο θα θεωρήσει και η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS), ανακοινώνοντας λανθασμένα σεισμική δόνηση μεγέθους 4,4 Ρίχτερ.

Μέσα στα επόμενα λίγα λεπτά, αποδεικνύεται δυστυχώς ότι αυτό που συνέβη είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Και τελείως πρωτόγνωρο.

Στις 08:50, έπειτα από σήμα για άνοδο της στάθμης, ο υδρολογικός σταθμός στο Σιαφρουμπέσι σταματάει να μεταδίδει δεδομένα.

Ένας τρομακτικός, υπόκωφος ήχος απλώνεται σε όλη την περιοχή, ενώ πάνω από την κοιλάδα αρχίζει να υψώνεται ένα πυκνό νέφος. Ακολουθούν σκηνές φρίκης. Πίσω από τον ήχο και το νέφος, αποκαλύπτεται ένας γιγαντιαίος χείμαρρος από νερό και λάσπη να κατεβαίνει ορμητικά μέσα από τη στενή ορεινή δίοδο ανάμεσα στα βουνά, με κατεύθυνση τον συνοριακό οικισμό.

Όσοι το αντιλήφθηκαν άμεσα, ανήκαν στους τυχερούς. Αλλά ήταν δυστυχώς η μειοψηφία. Βιντεοληπτικό υλικό από κάμερες CCTV δείχνει ανθρώπους να τρέχουν πανικόβλητοι για να σωθούν, όσο εντείνεται ο τρομακτικός ήχος πλησιάζει.

Ακούγονται σφυρίγματα, φωνές, ουρλιαχτά. Διαπιστώνεται και επίσημα ότι μεγάλος όγκος νερού έχει εισέλθει στον Μποτέ Κόσι από την πλευρά του Θιβέτ.

Η καταστροφή στα ψηλότερα σημεία του οικισμού είναι σχεδόν στιγμιαία.

Μέσα σε λίγα λεπτά, ο χείμαρρος έχει φτάσει στο Τιμούρε, καταπίνοντας δρόμους, οχήματα, υποδομές. Δεκάδες άνθρωποι εξαφανίζονται από τη μία στιγμή στην άλλη, όπως φαίνεται σε βίντεο κατοίκων που πρόλαβαν να προφυλαχθούν.

Κάποιοι πιάστηκαν από δέντρα, άλλοι σκαρφάλωσαν στις ταράτσες. Όπως εξήγησαν στον Guardian επιστήμονες υδρολόγοι, το νερό που είναι αναμεμειγμένο με τεράστιες ποσότητες λάσπης και βράχων συμπεριφέρεται σαν «υγρό σκυρόδεμα» – είναι πρακτικά αδύνατο να προλάβεις να ξεφύγεις τρέχοντας.

Και η ροή δεν σταματάει όσο περνάνε τα λεπτά, φτάνοντας και τους νοτιότερους παραποτάμιους οικισμούς.

Μέσα σε μόλις μισή ώρα, διαπιστώνεται ότι ο πρωτόγνωρος χείμαρρος έχει πλατύνει κατά πέντε φορές την κοίτη του ποταμού Μποτέ Κόσι και ουσιαστικά έσβησε το Τιμούρε από τον χάρτη, θάβοντας τον οικισμό κάτω από τόνους από λάσπη, βράχια και συντρίμμια. Στο Γκάλτσι, περίπου 80 χλμ. κατάντη (το τμήμα του ποταμού που καταλήγει το νερό), η στάθμη του ποταμού Τρισούλι έχει ανέβει περίπου 9 μέτρα, ενώ στο ακόμη νοτιότερο Μαλέκχου η άνοδος αγγίζει τα 7 μέτρα.

Η κλίμακα του φαινομένου αποτυπώνεται ακόμη πιο ξεκάθαρα στον όγκο του νερού που έφτασε στην περιοχή του Ντεβγκάτ, ένα από τα τελευταία κατάντη σημεία της διαδρομής του πλημμυρικού κύματος: περίπου 20 εκατομ. κυβικά μέτρα επιπλέον νερού εκτιμώνται ότι προστέθηκαν.

Για να καταλάβουμε τα μεγέθη, πρόκειται για ποσότητα σχεδόν ίση με το μισό της μέγιστης χωρητικότητας της λίμνης Μαραθώνα. Φαντάζει αδιανόητο.

Μέχρι στιγμής, οι Αρχές του Νεπάλ είχαν ανακοινώσει τουλάχιστον 165 νεκρούς. Όσο συνεχίζονται οι επιχειρήσεις διάσωσης μέσα στα συντρίμμια, οι νεότερες πληροφορίες δείχνουν περίπου 1.500 αγνοούμενους σε Νεπάλ και Θιβέτ, ανάμεσα στους οποίους πολλοί ξένοι αγνοούμενοι – τουρίστες, προσκυνητές και εργάτες.

Όσον αφορά την ευρύτερη περιοχή, η πλημμύρα έχει καταστρέψει τουλάχιστον 19 γέφυρες, ενεργειακές υποδομές και περίπου 40 χλμ. οδικού δικτύου, αφήνοντας πίσω της ολόκληρες περιοχές αποκομμένες, αλλά και μια ανείπωτη τραγωδία.

Τι ήταν αυτό που συνέβη, τελικά, αφού η αρχική εκτίμηση για σεισμό ήταν λανθασμένη;

Όπως όλα δείχνουν, το καταστροφικό φαινόμενο ξεκίνησε από αποκόλληση τμήματος παγετώνα σε πολύ ψηλότερο σημείο των Ιμαλαίων, περίπου 20 χλμ. βορειοανατολικά του συνοριακού περάσματος Ρασουαγκάντι.

Πιο συγκεκριμένα, δορυφορικές εικόνες φανερώνουν ότι ένα τμήμα του κάτω άκρου παγετώνα, έκτασης περίπου 0,2 τ. χλμ., αποκολλήθηκε από υψόμετρο περίπου 5.200 μέτρων και κατέρρευσε περίπου 1.200 μέτρα χαμηλότερα, στον πυθμένα της κοιλάδας του Λέντε Κόλα, προκαλώντας μια χιονοστιβάδα από πάγο και βράχια.

Στη συνέχεια, τα συντρίμμια έφραξαν προσωρινά τη ροή του νερού στον ποταμό και όταν αυτό τελικά υποχώρησε, ένας τεράστιος όγκος νερού, λάσπης και βράχων απελευθερώθηκε απότομα, διοχετευόμενος με καταστροφική ορμή στον ποταμό Μποτέ Κόσι και στη συνέχεια στον Τρισούλι. Έτσι, η δόνηση που αντιλήφθηκαν οι κάτοικοι του χωριού δεν προκλήθηκε από σεισμό, αλλά από τη βίαιη κατάρρευση πάγου και βράχων.

Είναι όντως αδιανόητο.