Τα social media στο εδώλιο και ο Mark Zuckerberg για πρώτη φορά σε ρόλο μάρτυρα
Τι ακούσαμε από το στόμα του Mark Zuckerberg στην πρώτη του κατάθεση για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη σύνδεσή τους με την ψυχική υγεία των παιδιών.
- 19 ΦΕΒ 2026
Τη Lori Schott δεν την ένοιαζε πώς θα φτάσει από το ανατολικό Κολοράντο στο δικαστήριο του Λος Άντζελες. Ήταν διατεθειμένη να πάρει οποιοδήποτε μέσο. Ούτε είχε προβλημα να κατασκηνώσει έξω από αυτό όλη τη νύχτα.
Ο στόχος της ίδιας, όπως και πολλών άλλων γονιών, ήταν να εξασφαλίσουν μία θέση στη δικαστική αίθουσα, εκεί που ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Mark Zuckerberg, θα απαντούσε χθες, Τετάρτη (18/02) για πρώτη φορά σε ερωτήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις των social media στην υγεία των νεαρών χρηστών.
Η κόρη της Schott, Annalee, αυτοκτόνησε το 2020 σε ηλικία 18 ετών, μετά από μια μακρά μάχη με προβλήματα εμφάνισης, που σύμφωνα με τη μητέρα της, επιδεινώθηκαν από τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Μετά τον θάνατό της, η Schott βρήκε σημειώσεις στο ημερολόγιό της όπου η Annalee υποτιμούσε την εμφάνισή της και τη σύγκρινε με εκείνες στα προφίλ άλλων κοριτσιών. «Ήμουν τόσο ανήσυχη για το τι δημοσίευε η κόρη μου στο διαδίκτυο, που δεν συνειδητοποίησα τι λάμβανε», είπε η Schott.
Η Schott, όπως και αρκετοί άλλοι γονείς που έχασαν τα παιδιά τους με ανάλογο τρόπο, αυτοαποκαλούνται επιζώντες. Και η αποστολή τους ήταν να γεμίσουν την αίθουσα του δικαστηρίου για μία δίκη που θα διαρκέσει αρκετές εβδομάδες.
Για χρόνια, οι γονείς ισχυρίζονται ότι οι κορυφαίες εταιρείες κοινωνικών μέσων δικτύωσης είχαν εθίσει τους εφήβους στα προϊόντα τους, υποστηρίζοντας ότι αυτές οι επιλογές από την πλευρά των εταιρειών τους οδηγούσαν σε κατάθλιψη, άγχος, διατροφικές διαταραχές και, σε ορισμένες τραγικές περιπτώσεις, θάνατο.
Οι ιστορίες πλήθαιναν επικίνδυνα, επιστημονικές μελέτες διαδέχονταν η μία την άλλη, οι ώρες scrolling αυξάνονταν επικίνδυνα, και φτάσαμε αισίως στο 2026, με κράτη και κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να θεσπίζουν νόμους που περιορίζουν τη χρήση των κοινωνικών μέσων από τους εφήβους, αναγκάζοντας τις εταιρείες τεχνολογίας να λάβουν πιο αυστηρά μέτρα για την προστασία των νέων.
Το νέο update της υπόθεσης περιλαμβάνει την εκδίκαση μιας σειράς υποθέσεων, στις οποίες οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες κοινωνικών μέσων έβλαψαν την ασφάλεια και την ψυχική υγεία των εφήβων, φέρνοντας στο εδώλιο στελέχη, όπως στην προκειμένη περίπτωση τον διευθύνων σύμβουλο της Meta, Mark Zuckerberg, οι οποίοι θα κληθούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με το τι έκαναν ή δεν έκαναν για την προστασία των παιδιών.
2026 Ryan Sun/AP Photo
Σε αντίθεση με πολλές προηγούμενες νομικές αμφισβητήσεις εναντίον εταιρειών κοινωνικών μέσων, αυτές οι υποθέσεις κατάφεραν να ξεπεράσουν τις προσπάθειες των εταιρειών να τις απορρίψουν με βάση αντιρρήσεις που επικαλούνται το Άρθρο 230, έναν νόμο που προστατεύει τις διαδικτυακές πλατφόρμες από την ευθύνη για τις δηλώσεις των χρηστών τους. Κατηγορούν εταιρείες όπως η Meta, η Snap, η TikTok και το YouTube, που ανήκει στην Google, ότι σχεδίασαν τις πλατφόρμες τους με τρόπους που, όπως ισχυρίζονται οι ενάγοντες, γνώριζαν ότι θα μπορούσαν να συμβάλουν στον εθισμό, την κατάθλιψη και το άγχος.
Η Meta, από την πλευρά της, αρνείται τις κατηγορίες και δηλώνει ότι έχει εφαρμόσει πολυάριθμα μέτρα για την προστασία των νεαρών χρηστών.
Στο επίκεντρο της κατάθεσης ήταν ερωτήσεις σχετικά με το τι γνώριζε η Meta για τους πιθανούς κινδύνους για τους νέους και αν έκανε αρκετά για να τους μετριάσει. Ο Zuckerberg υποστήριξε ότι στόχος του είναι να δημιουργήσει ένα προϊόν που θα έχει μακροπρόθεσμη ελκυστικότητα, όχι ένα προϊόν που θα εθίζει τους χρήστες βραχυπρόθεσμα και θα τους κάνει να αισθάνονται άσχημα για τον εαυτό τους.
Αλλά ας δούμε αναλυτικότερα όσα μάθαμε από την κατάθεσή του Zuckerberg:
Χρόνος που αφιερώνεται στο Instagram
Η αγωγή ισχυρίζεται ότι η Meta σχεδίασε τις πλατφόρμες της με τέτοιο τρόπο ώστε να κρατά τους χρήστες να κάνουν scrolling και να αυξάνει τα κέρδη της, ένα από τα θέματα που συζητήθηκε εκτενώς εντός της δικαστικής αίθουσας.
Ενώ η Meta είχε προηγουμένως συγκεκριμένους στόχους χρόνου για το Instagram, ο Zuckerberg είπε ότι τώρα επικεντρώνεται στην «χρησιμότητα και την αξία».
Ο δικηγόρος της Kaley, Mark Lanier, παρουσίασε ένα εσωτερικό έγγραφο στο οποίο ο επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, ανέφερε ότι η λειτουργία Reels για βίντεο μικρού μήκους είχε «οδηγήσει τον χρόνο χρήσης σε ιστορικά υψηλά επίπεδα» και ότι ο προσωπικός του «μακροπρόθεσμος στόχος ήταν να ξεπεράσει το TikTok σε όρους χρόνου χρήσης».
«Όπως το καταλαβαίνω, προσπαθούμε να αυξήσουμε την αξία των υπηρεσιών μας, αλλά και να μετρήσουμε την πρόοδο σε σχέση με ανταγωνιστές όπως το TikTok», δήλωσε ο Zuckerberg, προσθέτοντας ότι ο χρόνος που αφιερώνεται είναι ένας δείκτης για τη μέτρηση της επιτυχίας του Instagram σε σχέση με τους ανταγωνιστές.
Ο Lanier έδειξε ένα έγγραφο του 2022 με «ορόσημα» για το Instagram, το οποίο προέβλεπε ότι ο μέσος χρόνος που αφιερώνεται στην πλατφόρμα θα αυξηθεί από 40 λεπτά το 2023 σε 46 λεπτά το 2026.
Ο Zuckerberg αμφισβήτησε ότι τα ορόσημα είναι στόχοι. «Αν κάνουμε καλή δουλειά, αυτό είναι κάτι που αναμένουμε να δούμε», είπε.
Φίλτρα «ομορφιάς»
Οι χρήστες μπορούν να τροποποιήσουν τις φωτογραφίες τους με τα φίλτρα ομορφιάς του Instagram, μιμούμενοι την πλαστική χειρουργική ή άλλες αλλαγές στην εμφάνισή τους. Ο Lanier υποστήριξε ότι τα φίλτρα αυτά μπορούν να βλάψουν την εικόνα που έχουν οι έφηβοι για τον εαυτό τους, αναφέροντας ότι οι ειδικοί που συμβουλεύτηκε η Meta κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα.
Η εταιρεία αποφάσισε να επιτρέψει τα φίλτρα, αλλά να μην τα συνιστά, στο όνομα της ελεύθερης έκφρασης, δήλωσε ο Zuckerberg, σημειώνοντας ότι θα ήταν «πατερναλιστικό» το να αρνηθεί στους χρήστες τα εργαλεία.
Ο Lanier έδειξε ένα email που, όπως είπε, είχε σταλεί από μια υπάλληλο της Meta στον Zuckerberg. Η υπάλληλος, μητέρα δύο εφήβων κοριτσιών, προειδοποίησε για τα φίλτρα και είπε ότι η πίεση στις έφηβες είναι έντονη. «Σέβομαι την απόφασή σας και την υποστηρίζω, αλλά θέλω να δηλώσω επίσημα ότι δεν πιστεύω ότι είναι η σωστή απόφαση», έγραφε το email της υπαλλήλου.
Στόχος οι έφηβοι
Το Instagram δηλώνει ότι απαιτεί από τους χρήστες να είναι τουλάχιστον 13 ετών για να δημιουργήσουν λογαριασμό — μια πολιτική που ο Zuckerberg επανέλαβε στο εδώλιο.
Ωστόσο, ένα εσωτερικό έγγραφο του 2015 εκτιμούσε ότι πάνω από 4 εκατομμύρια χρήστες του Instagram ήταν κάτω των 13 ετών, αριθμός που, σύμφωνα με το έγγραφο, αντιπροσώπευε «το 30% όλων των παιδιών ηλικίας 10-12 ετών στις ΗΠΑ». Η Kaley άρχισε να χρησιμοποιεί το Instagram σε ηλικία 9 ετών, όπως είχε δηλώσει προηγουμένως ο Lanier.
Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2019 το Instagram δεν ζητούσε από τους νέους χρήστες να εισάγουν την ημερομηνία γέννησής τους. Αυτό που ζητούσε απλά από τους χρήστες ήταν να επιβεβαιώσουν ότι ήταν άνω των 13 ετών.
Τον Αύγουστο του 2021, το Instagram άρχισε να ζητά από τους υπάρχοντες χρήστες να δηλώσουν την ημερομηνία γέννησής τους, εάν δεν το είχαν κάνει προηγουμένως.
Ο Lanier έδειξε επίσης ένα εσωτερικό έγγραφο που ανέφερε: «Αν θέλουμε να κερδίσουμε τους εφήβους, πρέπει να τους προσελκύσουμε ως παιδιά».
Ο Zuckerberg υποστήριξε ότι η εταιρεία κατέληξε στη σωστή πολιτική για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών, αφού αρχικά έλαβε υπόψη τα ζητήματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Πρόσθεσε ότι η Meta και πολλές άλλες εταιρείες κοινωνικών μέσων δικτύωσης δυσκολεύονται να επιβεβαιώσουν με ακρίβεια την ηλικία των νεαρών χρηστών, επειδή οι έφηβοι συχνά δεν διαθέτουν ταυτότητες που εκδίδονται από την κυβέρνηση ή άλλες μορφές επαλήθευσης. Η Meta δηλώνει πλέον ότι χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να εκτιμά την ηλικία των χρηστών και να εφαρμόζει τα μέτρα ασφαλείας για τους εφήβους.
Εκτίμησε επίσης ότι οι έφηβοι αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 1% των εσόδων του Instagram. «Οι περισσότεροι έφηβοι δεν έχουν διαθέσιμο εισόδημα, επομένως δεν είναι πολύτιμοι για τους διαφημιστές», είπε. (Οι γονείς ισχυρίζονται εδώ και χρόνια ότι η Meta στοχεύει τους νέους χρήστες όχι για την άμεση αγοραστική τους δύναμη, αλλά με την ελπίδα ότι θα γίνουν μακροπρόθεσμοι χρήστες).
Ο δικηγόρος της Meta, Paul Schmidt, παρουσίασε επίσης την Τετάρτη ένα email του 2018 από τον Zuckerberg προς τον CEO της Apple, Tim Cook, στο οποίο εξέφραζε την επιθυμία να διασφαλίσει ότι «η τεχνολογία βελτιώνει την ευημερία των ανθρώπων», συμπεριλαμβανομένων του Facebook και του Instagram.
Η περίπτωση της Kaley
Η αίθουσα του δικαστηρίου ήταν κατάμεστη από κόσμο που άκουγε την κατάθεση του διευθύνοντος συμβούλου της Meta. Αλλά μια συγκεκριμένη ακροάτρια ξεχώριζε. Ήταν η Kaley.
Η Kaley, που είναι τώρα 20 ετών, έχει κοινωνικό άγχος και δυσκολία να βρίσκεται σε χώρους με πολύ κόσμο, όπως είχε δηλώσει προηγουμένως ο Lanier, οπότε δεν θα είναι παρούσα στο μεγαλύτερο μέρος της δίκης. Η ίδια αναμένεται να καταθέσει αργότερα.
Η Meta έχει υποστηρίξει ότι η δύσκολη παιδική ηλικία της Kaley προκάλεσε τα προβλήματα ψυχικής υγείας της, και όχι τα προϊόντα της.
Ωστόσο, ο Lanier πρότεινε την Τετάρτη ότι η ανατροφή της Kaley έκανε ακόμη πιο σημαντικό για τη Meta να προστατεύει τους ευάλωτους χρήστες, ρωτώντας τον Zuckerberg αν μια εταιρεία πρέπει να «εκμεταλλεύεται» άτομα που προέρχονται από δύσκολα περιβάλλοντα ή είναι «λιγότερο τυχερά σε εκπαιδευτικές ευκαιρίες».
«Νομίζω ότι μια λογική εταιρεία πρέπει να προσπαθεί να βοηθά τα άτομα που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της», απάντησε ο Zuckerberg.
Αργότερα την ίδια μέρα, ο Lanier έφερε μια αφίσα τόσο μεγάλη που χρειάστηκαν επτά άτομα για να την κρατήσουν, γεμάτη με εκατοντάδες φωτογραφίες από τον λογαριασμό της Kaley στο Instagram και επισημαίνοντας τις αμέτρητες ώρες που, όπως είπε, εκείνη περνούσε στην πλατφόρμα.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, στο εδώλιο είχε βρεθεί ο διευθύνων σύμβουλος του Instagram, Adam Mosseri, ο οποίος στην κατάθεσή του πήρε χρόνο για να κάνει τη διάκριση μεταξύ της κλινικής εξάρτησης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αυτού που ονόμασε «προβληματική χρήση». Και πάλι οι γονείς είχαν κατασκηνώσει έξω από το δικαστήριο του Λος Άντζελες από την προηγούμενη, αψηφώντας τη βροχή.
Στο εδώλιο, ο Mosseri κατέθεσε ότι η «υπερβολική» χρήση του Instagram είναι κάτι σχετικό που μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο και ότι δεν θα χρησιμοποιούσε τον όρο «εξάρτηση» για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έως και 16 ώρες την ημέρα.
Ο Mosseri εξήγησε γιατί η Meta τροποποίησε μια προηγούμενη απαγόρευση των φίλτρων εικόνων που αλλοίωναν την εμφάνιση των χρηστών, αφού προηγουμένως είχε συζητήσει τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις τους στην ψυχική υγεία. Ενώ ο ενάγων ισχυρίστηκε ότι η Meta κινητοποιείται από τα κέρδη και την αφοσίωση των χρηστών σε βάρος της ασφάλειάς τους, ο Mosseri είπε ότι τα δύο είναι συμβατά.
«Σε γενικές γραμμές, πρέπει να εστιάζουμε στην προστασία των ανηλίκων, αλλά πιστεύω ότι η προστασία των ανηλίκων μακροπρόθεσμα είναι καλή για τις επιχειρήσεις και για τα κέρδη», δήλωσε, σύμφωνα με το CNBC.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.