Τι προκάλεσε τη νέα μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα
Χιλιάδες μετανάστες πέρασαν από το Μαρόκο στην Ισπανία και την πόλη Θέουτα στη βόρεια ακτή της Αφρικής, τη χερσόνησο που μαζικές διελεύσεις μεταναστών πυροδοτούν σταθερά πολιτικές και διπλωματικές εντάσεις.
- 31 ΙΟΥΛ 2026
«Μαρόκο, όχι. Μαρόκο, όχι, σε παρακαλώ!». Τη φράση αυτή, σαν ικεσία, επαναλάμβαναν άνδρες, γυναίκες και παιδιά που έφταναν στις ακτές της Θέουτα, του ισπανικού θύλακα στη βόρεια ακτή του Μαρόκου που βυθίστηκε ξανά σε ανθρωπιστική κρίση, πυροδοτούμενο από ένα πρωτοφανές μεταναστευτικό κύμα.
Μίας ανθρωπιστικής κρίσης που μετράει ήδη νεκρούς, καθώς 18 μετανάστες έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να εισέλθουν στο ισπανικό έδαφος.
Μαζικές εισροές μεταναστών σημειώνονται στην περιοχή κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, ωστόσο ο αριθμός των ανθρώπων που διέσχισαν τα σύνορα την Πέμπτη ήταν τόσο μεγάλος – το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών εκτιμά πως ο αριθμός ανέρχεται σε 49.000 ανθρώπους – που ώθησε την ισπανική κυβέρνηση να κινητοποιήσει τις ένοπλες δυνάμεις της, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη βαθιά κρίση στις σχέσεις Μαδρίτης και Ραμπάτ.
Τι συνέβη
Σε μία μόνο μέρα, χιλιάδες μετανάστες που υπολογίζονται μεταξύ 2.000 και 3.000, διέσχισαν τα σύνορα από το Μαρόκο περνώντας στη Θέουτα. Πολλοί κολύμπησαν στην ανοιχτή θάλασσα, παρακάμπτοντας τον κυματοθραύστη που οριοθετεί τα σύνορα της Ισπανίας, ενώ άλλοι σκαρφάλωσαν στον ψηλό συνοριακό φράχτη που χωρίζει το Μαρόκο από τον ισπανικό θύλακα.
Εικόνες και βίντεο που κάνουν τον γύρο του διαδικτύου θυμίζουν σκηνές πανηγυρισμών. Βρεγμένοι, αγκαλιασμένοι, άλλοι χωρίς μπλούζα και ξυπόλυτοι, κρατώντας τα βατραχοπέδιλά τους, έτρεχαν ξέφρενα στους δρόμους φωνάζοντας «Viva España!» και φιλούσαν το πρώτο κομμάτι ισπανικής γης που έβρισκαν μπροστά τους.
Δεν πρόλαβαν να πατήσουν στην άμμο και η πρώτη τους κίνηση ήταν να βγάλουν τα κινητά τους τηλέφωνα από τις αδιάβροχες πλαστικές θήκες και να ειδοποιήσουν τις οικογένειές τους, να τους πουν ότι «ο Θεός ήταν μαζί τους» και να μην τους περιμένουν για βραδινό.
Όπως η 16χρονη Χαντίγια που έφτασε στη Θέουτα φορώντας ακόμα τα σκουλαρίκια και τη χρυσή αλυσίδα της, με τη μάσκαρα να τρέχει στο πρόσωπό της. Πέρασε τρεις ώρες κολυμπώντας με ένα φουσκωτό, αλλά είναι σε καλή φυσική κατάσταση. Παίζει ποδόσφαιρο και θέλει να συνεχίσει να το κάνει στην Ισπανία.
«Είπα στη μητέρα μου ότι απλώς θα έβγαινα για έναν βραδινό περίπατο με μια φίλη», λέει, τρέμοντας. Τώρα ψάχνει ένα τηλέφωνο για να της πει ότι δεν θα γυρίσει σπίτι για το δείπνο απόψε.
«Κοιτάξτε τους νέους που φτάνουν. Τι ντροπή για μια χώρα να διώχνει έτσι τη νεολαία της», φώναξε ένας άνδρας από ένα μπαλκόνι, πετώντας στο πλήθος το στεγνό του μπλουζάκι. Σίγουρα θα το χρειαστεί κάποιος.
Γιατί συνέβη τώρα
Αν και ο ακριβής λόγος πίσω από το πρωτοφανές μεταναστευτικό κύμα της Πέμπτης παραμένει ασαφές, πολιτικοί των κομμάτων της αντιπολίτευσης στην Ισπανία αλλά και την Ευρώπη, απέδωσαν ευθύνες στις φιλομεταναστευτικές θέσεις του Ισπανού πρωθυπουργού Pedro Sánchez.
Νωρίτερα αυτό τον μήνα, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας αποφάνθηκε ότι οι μετανάστες που συλλαμβάνονται εν πλω ενώ προσπαθούν να φτάσουν στη Θέουτα ή τη Μελίγια δεν μπορούν να απελαύνονται χωρίς δίκη, περιορίζοντας τη δυνατότητα των Αρχών να πραγματοποιούν άμεσες επαναπροωθήσεις.
Ο εκπρόσωπος της Ισπανικής Πολιτοφυλακής σε δηλώσεις του στο Reuters, ανέφερε πως «από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου η ροή ήταν αργή, αλλά σήμερα υπήρξε μια έκρηξη».
Γιατί η Θέουτα αποτελεί το πιο «καυτό» πέρασμα της Ευρώπης
Η Θέουτα, μια χερσόνησος μήκους έξι μιλίων με πληθυσμό 85.000 κατοίκους, και η Μελίγια – μία άλλη αυτόνομη ισπανική πόλη, περίπου 400 χιλιόμετρα στα ανατολικά – βρίσκονται στις βόρειες ακτές της Μεσογείου, στην άκρη της Αφρικής και αποτελούν τα μοναδικά χερσαία σύνορα με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δύο μικρές λωρίδες γης που από το 1580 βρίσκονται υπό ισπανική κυριαρχία και που αποτελούν συχνά εστία σοβαρών διπλωματικών κρίσεων τα τελευταία χρόνια μεταξύ Μαδρίτης και Ραμπάτ.
Το Μαρόκο δεν αναγνωρίζει επίσημα τη Θέουτα και τη Μελίλια ως ισπανικό έδαφος και συχνά αναφέρεται σε αυτές ως κατεχόμενα εδάφη.
Τις τελευταίες μόνο ημέρες περίπου 1.500 μετανάστες πέρασαν στη Θέουτα, στη μεγαλύτερη εισροή μεταναστών από το 2021, όταν μέσα σε δύο ημέρες πάνω από 10.000 άτομα διέσχισαν τα σύνορα και εισήλθαν στη χερσόνησο. Το 2022, τουλάχιστον 23 μετανάστες έχασαν τη ζωή τους λόγω συνωστισμού κατά τη διάρκεια απόπειρας μαζικής διέλευσης στη Μελίγια ενώ πολλοί ακόμα έχουν χάσει τη ζωή τους στη θάλασσα.
Για να φτάσουν στη Θέουτα, οι μετανάστες συχνά κολυμπούν από τη μαροκινή πόλη Φνιντέκ, διανύοντας περίπου 5 χιλιόμετρα για να φτάσουν σε ισπανικό έδαφος, ενώ άλλοι διασχίζουν τα ισπανικά σύνορα από τη γειτονική πόλη Μπελιούνεχ.
Γιατί αυτό το μεταναστευτικό κύμα έχει σημασία
Τα σύνορα με την αφρικανική ηπειρωτική χώρα αποτελούν σημαντική πηγή εσωτερικών πολιτικών εντάσεων για την κυβέρνηση του Sánchez, καθώς και διπλωματικό σημείο τριβής μεταξύ του Μαρόκου και της Ισπανίας.
Στο εσωτερικό, ο Sánchez έχει επιδιώξει να προβάλλει την εικόνα της Ισπανίας ως του νέου «χωνευτηρίου» της Δύσης. Έχει υποδεχτεί με ανοιχτές αγκάλες τους μετανάστες, ιδίως τους Λατινοαμερικανούς, που μιλούν ισπανικά.
Ωστόσο, όσον αφορά τη Θέουτα, ο Ισπανός πρωθυπουργός έχει δεχτεί σφοδρή κριτική τόσο αντιμεταναστευτικούς και συντηρητικούς πολιτικούς αντιπάλους του, οι οποίοι τον κατηγορούν για χαλαρότητα στον έλεγχο των συνόρων, όσο και από οργανώσεις και ακτιβιστές υπέρ των μεταναστών, οι οποίοι επικρίνουν την κυβέρνηση για τις σκληρές τακτικές επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας.
Οι κριτικοί της δεξιάς εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία την Πέμπτη, κατηγορώντας το νέο σχέδιο της Ισπανίας να προσφέρει στους παράνομους μετανάστες που βρίσκονται ήδη στη χώρα μια οδό προς τη νομιμοποίηση, ότι προσελκύει παράνομες αφίξεις.
«Πρόκειται για εισβολή», δήλωσε ο Santiago Abascal, ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Vox, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προσκαλεί σκόπιμα τους μετανάστες, τους οποίους χαρακτήρισε, χωρίς αποδεικτικά στοιχεία, ως «εγκληματίες, βιαστές και πιθανούς ψηφοφόρους της Αριστεράς».
Η κυβέρνηση, ωστόσο, κατέστησε σαφές από την πλευρά της ότι ο μεγάλος αριθμός παράνομων διελεύσεων δεν εντάσσεται στο όραμά της, με τον Ισπανό πρωθυπουργό να χαρακτηρίζει τη μαζική είσοδο μεταναστών «επίθεση» και «προσβολή της εδαφικής ακεραιότητας της Ισπανίας», αποδίδοντας την κρίση σε κακόβουλη ερμηνεία «εκ μέρους των μαφιών» διακίνησης ανθρώπων της πρόσφατης δικαστικής απόφασης σχετικά με την επιστροφή των μεταναστών που εισέρχονται δια θαλάσσης.
Στο διεθνές μέτωπο, η Ισπανία επιδιώκει να διατηρήσει καλές σχέσεις με το Μαρόκο, εν μέρει για να εξασφαλίσει τη συνεργασία του στη αποτροπή της άφιξης μεταναστών. Μετά το μεγάλο επεισόδιο διασυνοριακών διελεύσεων το 2021, αξιωματούχοι της ισπανικής κυβέρνησης δήλωσαν ότι το Μαρόκο θεωρούσε τους μετανάστες ως ένα είδος «νομίσματος», αξιοποιώντας τον έλεγχο της διακίνησής τους πέρα από τα σύνορα για να αποσπάσει οικονομικά και πολιτικά οφέλη από την Ισπανία.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.