Ξαναζωντανεύει ένας άγνωστος ναός στην Αρχαία Αγορά

Κατά τη ρωμαϊκή εποχή, όταν η Αθήνα αναδιαμορφώνεται υπό τις οδηγίες των αυτοκρατόρων, μαρμάρινα κομμάτια από παλιά ιερά χρησιμοποιούνται για να ανεγερθούν νέα μικρότερα ή μεγαλύτερα μνημεία. Τότε, στο νότιο άκρο της Αγοράς, εμφανίζεται ένα μικρό ρωμαϊκό ναόσχημο κτήριο, κατασκευασμένο με υλικά από τον ναό της Αθηνάς στο Σούνιο, όπως θα ανακάλυπταν αιώνες αργότερα οι αρχαιολόγοι – ένας ναός τον οποίον, λόγω της θέσης του, έβλεπαν άπαντες οι Αθηναίοι κάθε φορά που ακολουθούσαν την πομπική διαδρομή προς την Ακρόπολη.

Βέβαια, είναι αδύνατο να φανταστεί όλα τα παραπάνω ο επισκέπτης του αρχαιολογικού χώρου σήμερα, μπροστά στα κατάλοιπα του κτιρίου που έχουν απομείνει σφηνωμένα στο έδαφος.

Γι’ αυτό και αναλαμβάνει το ΥΠΠΟΑ: Στο πλαίσιο της στρατηγικής του Υπουργείου για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της εμπειρίας των επισκεπτών σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους της πρωτεύουσας, δρομολογούνται παρεμβάσεις και στην Αρχαία Αγορά (ελπίζουμε όχι με αυθαίρετο «τσιμέντωμα», όπως στην Ακρόπολη), μέσα στις οποίες περιλαμβάνονται και εργασίες αποκατάστασης και αναστήλωσης του ναού που βρισκόταν στα νοτιοανατολικά της Αρχαίας Αγοράς, δίπλα στην Οδό των Παναθηναίων.

Η προτεινόμενη επέμβαση φιλοδοξεί να αποδώσει στον νοτιοανατολικό ναό τη θέση που του αρμόζει στον αρχαιολογικό χώρο, καθιστώντας τον ευανάγνωστο και λειτουργικά ενταγμένο στο σύνολο της Αρχαίας Αγοράς. Στόχος των παρεμβάσεων, όπως τονίζεται, είναι η «αποκατάσταση της ιστορικής συνέχειας» και η «ενίσχυση της αναγνωσιμότητας του μνημείου».

Ένας άγνωστος ναός της Αρχαίας Αγοράς

Δεν έχει εντοπιστεί επιγραφή για να γνωρίζουμε σε ποιον θεό ήταν αφιερωμένος ο συγκεκριμένος ναΐσκος, που χρονολογείται στον 2ο αιώνα μ.Χ. – μπορεί να είχε απλώς συμβολικό ή διακοσμητικό χαρακτήρα.

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που παρουσιάζει είναι ότι για την κατασκευή του επαναχρησιμοποιήθηκαν αρχιτεκτονικά μέλη από τον ναό της Αθηνάς στο Σούνιο (που χρονολογείται στο πρώτο μισό του 5ου αι. π.Χ.), μια πρακτική η οποία ήταν πολύ συνηθισμένη στους Ρωμαίους. Ο ναός έχει αποκαλυφθεί από το 1959, κατά τις εργασίες διαμόρφωσης της νότιας εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, με σωζόμενα τμήματα των θεμελίων του και αρχιτεκτονικά μέλη διάσπαρτα στον χώρο, παρέχοντας έτσι επαρκείς πληροφορίες για την αρχική του μορφή.

Με τις επικείμενες εργασίες θα αποκατασταθεί η μορφή του, αποκαλύπτοντας έναν ναό που παρέμενε άγνωστος στο ευρύ κοινό.

Πιο συγκεκριμένα, οι επεμβάσεις περιλαμβάνουν την ανακατασκευή της κρηπίδας (δηλ. η βάση με σκαλοπάτια, πάνω στην οποία χτιζόταν οι ναοί στην αρχαία Ελλάδα) τη συμπλήρωση των τοίχων του σηκού έως συγκεκριμένη στάθμη και την αναστήλωση επιλεγμένων κιόνων, με χρήση τόσο αυθεντικών αρχαίων μελών όσο και νέων υλικών.

Η υλοποίηση της αποκατάστασης προβλέπεται σε δύο φάσεις, όπως διαβάζουμε, χωρίς ωστόσο να αναφέρεται χρονοδιάγραμμα: η πρώτη φάση περιλαμβάνει βασικές εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης, ενώ η δεύτερη την περαιτέρω αναστήλωση του προστώου και την ενίσχυση της τρισδιάστατης ανάγνωσης του μνημείου. Παράλληλα, προβλέπονται παρεμβάσεις στην Οδό των Παναθηναίων για την ανάδειξη των λιθόστρωτων τμημάτων της.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ