Ποιοι είναι οι πιο επικίνδυνοι δρόμοι για τροχαία ατυχήματα στην Αθήνα

Είναι δεδομένο ότι επείγει να βρεθεί τρόπος να μειωθούν τα θανάσιμα τροχαία στους ελληνικούς δρόμους, όταν τα στοιχεία δείχνουν σταθερά την Ελλάδα 10-40% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στους νεκρούς από ατυχήματα, αλλά θα δώσει όντως τη λύση η αυστηροποίηση των προστίμων και ο φόβος της επιτήρησης από τα άγρυπνα AI μάτια που εγκαθίστανται στις κεντρικές λεωφόρους και διασταυρώσεις;

Ο κλάδος της συγκοινωνιολογίας δεν φαίνεται να συμφωνεί ιδιαίτερα με μέτρα οριζόντιας λογικής.

Οι διεθνείς οδηγίες οργανισμών για την οδηγική ασφάλεια τονίζουν ότι η πολιτική μείωσης των ατυχημάτων προϋποθέτει σοβαρή στρατηγική ειδικά σε πόλεις με αυξημένο κυκλοφοριακό φορτίο όπως είναι η Αθήνα: πρώτα, πρέπει να εντοπιστούν οι περιοχές-σημεία υψηλού κινδύνου εντός του οδικού δικτύου και έπειτα να εφαρμοστούν στοχευμένες (και τεκμηριωμένες) παρεμβάσεις, ανάμεσα στις οποίες και η κατασκευή υποδομών όπου κρίνεται αναγκαίο.

Στην Αυστραλία, για παράδειγμα, εφαρμόζουν (από τη δεκαετία του 90) το λεγόμενο Black Spot Program, με το οποίο ετησίως χρηματοδοτούν παρεμβάσεις αποκλειστικά στα σημεία όπου καταγράφονται τα περισσότερα ατυχήματα. Στο Λονδίνο, από την άλλη, διαπίστωσαν ότι συγκρούσεις είναι ιδιαίτερα συχνές μεταξύ οχημάτων που στρίβουν σε συγκεκριμένες διασταυρώσεις με χαμηλή ορατότητα, και έτσι εφάρμοσαν το Safer Junctions Programme, εφαρμόζοντας αλλαγές σε κυκλοφοριακό επίπεδο.

Στην Ελλάδα, εντωμεταξύ, το πλάνο του Υπουργείου Μεταφορών αναφέρει συνολικά 2.000 κάμερες σε «σταθερά σημεία υψηλής επικινδυνότητας» (από τις οποίες, προς το παρόν, έχουν εγκατασταθεί μόνο οι 8), ενώ παραμένει ασαφές με βάση ποια στοιχεία κρίνεται η επικινδυνότητα των σημείων αυτών – είναι π.χ. ο αριθμός των επιβεβαιωμένων ατυχημάτων ανά έτος ή μήπως ο αριθμός των διερχόμενων οχημάτων ανά ώρα και επομένως, οι πιθανότητες καταγραφής παραβάσεων; Και τελικά γίνεται

Μια τεκμηριωμένη μεθοδολογία εκτίμησης οδικής επικινδυνότητας στη συγκοινωνιολογία δεν βασίζεται σε ένα μόνο παράγοντα. Αντίθετα, όπως βλέπουμε σε σχετική έρευνα που είχε παρουσιαστεί στο 12ο Διεθνές Συνέδριο για την Έρευνα στις Μεταφορές (Identifying Dangerous Street Segments and Analyzing Traffic Behavior in Athens Using Telematics, Crash Records, and TomTom Traffic Data), για την αξιολόγηση της επικινδυνότητας των κεντρικών αρτηριών στην Αττική οι ειδικοί έλαβαν υπόψιν τα εξής δεδομένα:

Tροχαία ατυχήματα (με βάση τα στοιχεία της Τροχαίας)
Επιθετική οδηγική συμπεριφορά, όπως απότομο φρενάρισμα και επιτάχυνση (με βάση τα στοιχεία τηλεματικής που παρέχουν οι εφαρμογές GPS)
Δεδομένα συμφόρησης και κυκλοφορίας (με βάση τα στοιχεία της TomTom)

Από τον συνδυασμό των παραπάνω προκύπτει το Adjusted Crash Score (ACS) – ένας σύνθετος και πιο αντιπροσωπευτικός δείκτης για το πόσο επικίνδυνος είναι τελικά ένας δρόμος. Με βάση λοιπόν το ACS, οι ερευνητές εντόπισα συνολικά στο Λεκανοπέδιο 20 σημεία δρόμων υψηλού κινδύνου (σημειώνουμε: χαοτική η απόκλιση από τα 2.000 που απαριθμεί το Υπουργείο), ωστόσο πλήρη στοιχεία υπήρχαν διαθέσιμα μόνο για 8 σημεία από αυτά, και για τον λόγο αυτό η τελική ανάλυση περιορίστηκε στα συγκεκριμένα σημεία των κεντρικών λεωφόρων.

Η λίστα με τα επιβεβαιωμένα πιο επικίνδυνα σημεία στο Λεκανοπέδιο

Είναι κρίσιμο να τονίσουμε ότι ο δείκτης επικινδυνότητας δεν αποδίδεται στο σύνολο της λεωφόρου, αλλά σε συγκεκριμένα τμήματα μεταξύ δύο κόμβων ή σημείων του δικτύου – άλλωστε, ένας μεγάλος δρόμος όπως η Μεσογείων ή η Βουλιαγμένης περιλαμβάνει εκ των πραγμάτων πολλά ετερογενή σημεία, όπως εισόδους και εξόδους από παράδρομους, σημεία με αυξημένη διέλευση πεζών, σημεία όπου στενεύει ο δρόμος (ακόμη ένα αποδεικτικό στοιχείο ότι τα οριζόντια μέτρα δεν γίνεται να αποδώσουν το ίδιο αποτελεσματικά).

Σύμφωνα με τους μελετητές, τα σημεία που παρουσιάζουν συνδυαστικά την υψηλότερη επικινδυνότητα στο Λεκανοπέδιο (και υπάρχει πλήρης τεκμηρίωση κυκλοφοριακών στοιχείων) είναι:

Βασιλίσσης Σοφίας (Δήμος Αθηναίων)
Λεωφόρος Αλεξάνδρας (Δήμος Αθηναίων)
Λεωφόρος Ακαδημίας (Δήμος Αθηναίων)
Λεωφόρος Αθηνών (Δήμος Αθηναίων)
Λεωφόρος Κηφισίας (Δήμος Χαλανδρίου)
Λεωφόρος Ηλιουπόλεως (Δήμος Αθηναίων)
Λεωφόρος Πανεπιστημίου (Δήμος Αθηναίων)
Λεωφόρος Βουλιαγμένης (Δήμος Ηλιούπολης)

Και αν στόχος είναι η ακόμη πιο ακριβής εικόνα για την επικινδυνότητα των δρόμων, η ανάλυση δεν σταματά εδώ: θα πρέπει να ακολουθήσει μια διορθωτική αναπροσαρμογή στην παραπάνω κατάταξη, με βάση και το πόση κίνηση έχει ο δρόμος (ειδάλλως ενδέχεται δρόμοι με πολλά διερχόμενα οχήματα φαίνονται πιο επικίνδυνοι, χωρίς αυτό να ανταποκρίνεται αναγκαστικά στην πραγματικότητα). Όπως αναφέρεται στην έρευνα, «σε πυκνά αστικά περιβάλλοντα όπως η Αθήνα, οι χαμηλότερες μέσες ταχύτητες συχνά συμπίπτουν με περιοχές υψηλής πυκνότητας συγκρούσεων».

Με βάση λοιπόν και την τελευταία «διορθωτική» παράμετρο, τον μεγαλύτερο συνολικό κίνδυνο εμφανίζει η Βασιλίσσης Σοφίας.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ